Đồng yên tăng vọt sau “cảnh báo cuối cùng” của Nhật Bản

Trước đó, báo Nikkei dẫn lời một quan chức chính phủ nói rằng Tokyo đã mua vào đồng yên và bán ra USD. Một số nhà giao dịch và chiến lược gia cũng cho rằng sự biến động đột ngột của tỷ giá cho thấy có hành động can thiệp.

Theo truyền thông Nhật Bản và quốc tế, các quan chức kinh tế Mỹ đã được thông báo trước về động thái của Nhật Bản. Điều này phù hợp với thỏa thuận của Nhóm G7, theo đó các nước sẽ thông báo cho nhau và chỉ can thiệp khi thị trường đối mặt nguy cơ biến động quá mức.

Đồng yên chạm mức 155,57 yen đổi một USD vào thứ Năm, mạnh nhất kể từ cuối tháng 2, trước khi thu hẹp đà tăng và giao dịch quanh 157,10 yen/USD trong phiên châu Á sáng thứ Sáu.

Trước khi chính phủ hành động, đồng tiền này đã giao dịch gần mức yếu nhất trong gần bốn thập kỷ. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ lạm phát khi chi phí nhập khẩu, bao gồm dầu mỏ vốn đã tăng mạnh, trở nên đắt đỏ hơn.

Tối thứ Năm tại Tokyo, Thứ trưởng Tài chính Nhật Bản Atsushi Mimura cảnh báo các nhà đầu cơ rằng ông đang đưa ra “lời khuyến cáo cuối cùng nếu muốn thoát ra”. Ông cũng nhắc lại phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama rằng “thời điểm để có những bước đi mạnh mẽ đang đến gần”.

“Đây là thời điểm báo động,” Neil Jones, giám đốc điều hành phụ trách bán hàng và giao dịch tiền tệ tại TJM Europe, nhận định. “Theo cảm nhận của tôi, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Ngân hàng Trung ương Nhật Bản bán USD để mua yên.”

Giới quan sát hiện tập trung vào các bước đi tiếp theo của chính phủ. Trong năm 2024, Nhật Bản đã chi khoảng 100 tỷ USD để mua đồng yên trong nhiều đợt can thiệp.

“Các đợt can thiệp mạnh của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản năm 2022 và 2024 đã khiến sức mạnh của USD điều chỉnh đáng kể, nhưng cần nhiều hơn một vòng mua yên,” Shaun Osborne, trưởng bộ phận chiến lược tiền tệ tại Scotiabank, nói.

Chris Turner, Giám đốc toàn cầu phụ trách thị trường tại ING, cho rằng yếu tố quan trọng cần theo dõi là liệu Mỹ có tham gia hỗ trợ đồng yên cùng Nhật Bản hay không, bởi điều đó sẽ gửi tín hiệu mạnh mẽ hơn tới giới đầu cơ.

“Tính đến giá năng lượng cao, lãi suất thực của Nhật Bản vẫn ở mức âm sâu và USD đang được ưa chuộng, Tokyo khó có thể kỳ vọng tỷ giá USD/JPY giảm bền vững,” Turner nói. “Ẩn số lớn là liệu Bộ Tài chính Mỹ có tham gia hay không.”

Theo website của Fed chi nhánh Richmond, Mỹ chỉ can thiệp thị trường tiền tệ ba lần kể từ năm 1995. Lần gần nhất là sau trận động đất tại Nhật Bản năm 2011 nhằm ngăn đồng yên tăng giá quá mạnh.

Trước khi bật tăng trở lại, đồng yên đã suy yếu xuống hơn 160 yen đổi một USD. Diễn biến này xảy ra sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong tuần này quyết định giữ nguyên lãi suất. Chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ sức mạnh của USD so với đồng yên.

Một số chiến lược gia cho rằng sự thận trọng của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda trong việc phát tín hiệu tăng lãi suất sớm cũng gây sức ép lên đồng yên, dù quyết định giữ nguyên lãi suất tuần này không đạt được sự đồng thuận hoàn toàn.

“Can thiệp vào đồng yên giống như đang chống lại cơn gió ngược. Nhà chức trách có thể khiến tỷ giá biến động mạnh trong ngắn hạn, nhưng kỳ vọng lãi suất sẽ tiếp tục đẩy đồng yên yếu hơn so với USD,” Sebastian Boyd, chiến lược gia vĩ mô tại Bloomberg, nhận định.

Căng thẳng ở Trung Đông và giá dầu tăng vọt cũng gây sức ép lên đồng yên, trong bối cảnh Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu từ khu vực này. Giá dầu Brent hôm thứ Năm vượt 126 USD mỗi thùng, mức cao nhất kể từ giai đoạn ngay sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

“Trong lúc nền kinh tế đang lấy lại đà tăng trưởng, cú sốc giá dầu này là vấn đề lớn đối với Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu dầu,” Sophia Drossos, chiến lược gia và kinh tế gia tại Point72 Asset Management, nói với Bloomberg Radio hôm thứ Năm. “Sự suy yếu của đồng tiền trong bối cảnh này càng đáng lo ngại.”

Trong nhiều năm, các quan chức Nhật Bản chủ yếu lo ngại nguy cơ giảm phát kéo dài trong nền kinh tế tăng trưởng chậm. Tuy nhiên sau cú sốc đại dịch, họ bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới áp lực giá cả tăng cao.

Gần đây, chính phủ cũng tăng cường theo dõi các giao dịch đầu cơ trên thị trường hợp đồng tương lai dầu thô, cho rằng đây đã trở thành yếu tố mới tác động đến biến động tỷ giá.

“Chúng tôi theo dõi mọi yếu tố và điều đó không thay đổi,” Mimura nói hôm thứ Năm, đồng thời từ chối bình luận về nguyên nhân cụ thể khiến đồng yên suy yếu gần đây.

Brent Donnelly, Chủ tịch Spectra Markets, cho rằng việc giá dầu giảm trong ngày thứ Năm sau khi đồng yên tăng mạnh có thể xuất phát từ việc các nhà giao dịch nắm giữ vị thế liên thông giữa hai thị trường.

“Nếu bạn đặt cược vào giá dầu tăng, rất có thể bạn cũng đang bán khống đồng yên. Khi bị thua lỗ ở phía đồng yên, bạn sẽ bán hợp đồng tương lai dầu,” ông nói.