Giá xăng dầu giảm: Mặt bằng giá tiêu dùng có thực sự “hạ nhiệt”?

Hệ thống bán lẻ gồng mình giữ giá

Ghi nhận tại các hệ thống bán lẻ lớn như AEON, GO!, Tops Market, Co.opmart, WinMart, Hapro/BRG Mart… từ đầu năm đến nay đã đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm kìm giữ mặt bằng giá. Trong đó, việc chủ động bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu được coi là ưu tiên hàng đầu. Hàng loạt chương trình khuyến mãi quy mô lớn được triển khai, nhiều nhóm hàng tiêu dùng nhanh giảm giá từ 20-30%, thậm chí tới 50%, góp phần hỗ trợ người tiêu dùng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết, việc duy trì giá ổn định đi kèm với các chương trình khuyến mãi quy mô lớn là giải pháp thiết thực nhằm hạn chế tác động lan rộng của biến động giá xăng dầu tới nhóm hàng thiết yếu. Thực tế tại hệ thống GO!, chương trình “Cùng GO! sống khỏe deal xanh” đã áp dụng giảm giá tới 30% cho nhiều mặt hàng như rau củ, thịt cá, sữa và thực phẩm dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp bán lẻ cũng tăng cường ký kết hợp đồng dài hạn với nhà cung cấp để giữ giá ổn định; đồng thời đẩy mạnh sử dụng nguồn hàng nội địa nhằm giảm phụ thuộc nhập khẩu, qua đó tiết giảm chi phí logistics.

Ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc thu mua Công ty CP Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce, cho biết: “Chúng tôi có đến 4.700 điểm bán trên cả nước; hàng hóa tăng giá lại là hàng thiết yếu nên rất cân nhắc việc điều chỉnh. Tuy nhiên, trước áp lực chi phí, có thể một số nhóm hàng sẽ phải tăng giá trong thời gian tới, đặc biệt là hàng nhập khẩu và những mặt hàng chịu tác động lớn từ nguyên liệu đầu vào”.

Không chỉ WinCommerce, Central Retail Việt Nam cũng đang đối mặt với áp lực chi phí tăng khoảng 15%, trong đó chi phí logistics tăng mạnh, có đơn vị vận chuyển điều chỉnh giá tới 30%. Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc đối ngoại miền Nam Central Retail Việt Nam, cho biết doanh nghiệp liên tục nhận đề xuất tăng giá 10-15% từ các nhà cung cấp, trong khi sức mua thị trường lại có xu hướng giảm.

Tương tự, đại diện AEON Việt Nam thông tin nhiều mặt hàng nhập khẩu và sản phẩm từ nhựa đã tăng giá 15-30%; một số mặt hàng như cá hồi Na Uy thậm chí có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong dịp cao điểm.

“Trước thực tế này, các doanh nghiệp buộc phải “hy sinh” một phần lợi nhuận để giữ giá, chia sẻ khó khăn với người dân”, bà Nguyễn Thị Bích Vân chia sẻ.

Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu

Ghi nhận thêm tại một số siêu thị và chợ dân sinh trên địa bàn Hà Nội, nhiều người dân cho biết dù giá xăng đã giảm, chi phí sinh hoạt hàng ngày vẫn chưa giảm đáng kể.

Anh Trần Văn Đức (trú tại phố Tú Mỡ, phường Cầu Giấy) cho biết: “Đi siêu thị thời điểm này vẫn phải tính toán kỹ. Một số mặt hàng có khuyến mãi thì rẻ hơn, nhưng tổng hóa đơn mỗi lần mua sắm gần như không giảm so với trước”.

Trong khi đó, chị Lê Thu Trang (phường Yên Hoà) nhận xét: “Ở siêu thị giá ổn định hơn, có chương trình giảm giá nên dễ kiểm soát chi tiêu. Nhưng ở chợ dân sinh thì nhiều mặt hàng vẫn cao, nhất là thực phẩm tươi sống”.
Một tiểu thương khác tại chợ Nghĩa Tân chia sẻ, dù giá xăng giảm nhưng giá nhập hàng chưa giảm ngay: “Chúng tôi lấy hàng từ đầu mối, giá chưa xuống thì cũng khó giảm theo. Nếu giảm sớm quá thì lỗ”.

Đáng chú ý, không ít người tiêu dùng đã thay đổi thói quen mua sắm, ưu tiên săn khuyến mãi, chuyển sang các sản phẩm nội địa hoặc mua theo nhu cầu thiết yếu. Bà Phạm Thị Hoa (phường Thanh Xuân) cho biết: “Gia đình tôi hạn chế mua tích trữ, chủ yếu chọn hàng đang giảm giá. Giá xăng giảm nhưng chi phí khác chưa giảm nên vẫn phải tiết kiệm”.

Đáng lưu ý, ngay cả khi giá xăng dầu đã có dấu hiệu giảm, giá hàng hóa vẫn chưa hạ nhiệt. Nguyên nhân đến từ độ trễ trong chuỗi cung ứng, khi chi phí logistics, nguyên liệu, tồn kho cần thời gian để điều chỉnh. Bên cạnh đó, tâm lý thận trọng của tiểu thương, doanh nghiệp trước nguy cơ giá xăng biến động trở lại cũng khiến việc giảm giá chưa diễn ra ngay.

Theo số liệu của Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3-2026 tăng 1,23% so với tháng trước và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước – mức cao nhất trong 5 năm. Tính chung quý I-2026, CPI tăng 3,51%, phản ánh áp lực giá vẫn hiện hữu.

Triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát giá

Trước những biến động phức tạp của thị trường, vai trò điều tiết của cơ quan quản lý nhà nước đang được phát huy rõ nét. Các giải pháp kiểm soát giá, bảo đảm nguồn cung và ổn định tâm lý thị trường được triển khai đồng bộ.

Ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho rằng, việc nhanh chóng chấp nhận tăng giá theo đề xuất của nhà sản xuất là chưa phù hợp trong bối cảnh sức mua suy giảm. Nếu tăng giá sẽ tác động ngay tới sức mua, ảnh hưởng trở lại với chính nhà sản xuất, nhà cung cấp, phân phối.

Cũng theo ông Nguyễn Thế Hiệp, thành phố đã làm việc với các doanh nghiệp lớn tham gia chương trình bình ổn thị trường, yêu cầu nỗ lực tiết giảm chi phí, giữ giá và bảo đảm nguồn cung. Đồng thời, ưu tiên phân phối cho những doanh nghiệp có khả năng giữ giá ổn định, qua đó tạo động lực giảm chi phí sản xuất nhờ tăng sản lượng.

Ở góc độ chuyên gia, PGS, TS Nguyễn Văn Thịnh, giảng viên cao cấp Trường Đại học Thương mại, đánh giá cao sự vào cuộc của lực lượng quản lý thị trường trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý. Theo ông, đây là yếu tố quan trọng giúp giữ vững kỷ cương thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định an sinh xã hội.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) nhận định, áp lực giá hiện nay chủ yếu đến từ chi phí xăng dầu và nguyên liệu đầu vào tăng, trong bối cảnh thị trường thế giới biến động phức tạp, chuỗi cung ứng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trước tình hình này, ông Nguyễn Thế Hiệp đề xuất đẩy mạnh tiêu dùng hàng Việt, tăng sử dụng nguyên liệu trong nước để giảm chi phí logistics. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát việc điều chỉnh giá của nhà sản xuất, bảo đảm khi điều kiện thị trường ổn định, giá bán phải được điều chỉnh giảm tương ứng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng kiến nghị tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, duy trì thuế VAT ở mức 8%, gia hạn nghĩa vụ thuế và xem xét giảm thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng thiết yếu.