Iran tuyên bố mở cửa Eo biển Hormuz, giá dầu thế giới giảm khoảng 10%
Tối 17-4 (giờ Việt Nam), Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố Eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn cho tàu hàng trong thời gian thực thi lệnh ngừng bắn ở Lebanon.
Tuyên bố của Iran được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó xác nhận Israel và Lebanon đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ ngày 16-4. Theo ông chủ Nhà Trắng, đây có thể là bước đi quan trọng mở ra triển vọng hướng tới một nền hòa bình lâu dài trong khu vực.
Iran từng tuyên bố mọi thỏa thuận hòa bình với Mỹ phải bao gồm việc Israel ngừng tấn công Hezbollah. Israel và Lebanon cũng đã tiến hành các cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên sau nhiều thập niên, được đánh giá là dấu hiệu tích cực nhằm giảm căng thẳng. Thỏa thuận ngừng bắn mà hai bên vừa đạt được không chỉ góp phần hạ nhiệt xung đột mà còn tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao rộng hơn, bao gồm các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.
Trong những tuần gần qua, căng thẳng giữa Iran và liên minh Mỹ - Israel đã khiến tình hình tại Eo biển Hormuz trở nên đặc biệt nhạy cảm. Đây là tuyến đường chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, có chiều rộng khoảng 34 km, là cửa ngõ duy nhất nối Vùng Vịnh với Ấn Độ Dương, giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Việc gián đoạn lưu thông đã khiến hàng trăm tàu chở dầu và hàng hóa cùng hàng chục nghìn thủy thủ bị mắc kẹt trong khu vực Vùng Vịnh kể từ cuối tháng 2. Một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần trước đó đã có hiệu lực từ ngày 8-4, song hoạt động hàng hải vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn.
Đáng chú ý, việc Iran quyết định mở cửa eo biển Hormuz được xem là bước đi cụ thể đầu tiên của Tehran nhằm giảm căng thẳng, sau khi từng đưa ra các đề xuất cứng rắn như áp phí đối với tàu thuyền quốc tế hoặc khẳng định quyền kiểm soát rộng hơn đối với tuyến đường này.
Giới quan sát nhận định động thái mói này có thể góp phần khôi phục trạng thái lưu thông bình thường đã được duy trì trong nhiều thập niên, đồng thời tạo thêm dư địa cho các nỗ lực ngoại giao trong khu vực.
Trong diễn biến liên quan, thông tin Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu thế giới giảm khoảng 10% .
(theo The Guaridan, NBC News, CNN)