Đề xuất đặc biệt có thể giúp Cuba tự chủ hơn 90% nhu cầu điện

Một đề xuất năng lượng quy mô lớn đang mở ra hướng đi mới cho Cuba, khi các chuyên gia cho rằng nước này có thể giải quyết bài toán thiếu điện kéo dài bằng một chương trình đầu tư khoảng 8 tỷ USD vào lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Theo phân tích của tổ chức nghiên cứu Common Wealth, khoản đầu tư trên đủ để giúp Cuba đáp ứng tới 93,4% nhu cầu điện bằng các nguồn năng lượng sạch như điện mặt trời, điện gió, thủy điện và sinh khối. Trong trường hợp đầu tư ở quy mô lớn hơn, với mức dưới 20 tỷ USD, quốc đảo Caribe này có thể hướng tới vận hành hệ thống điện hoàn toàn dựa trên các nguồn năng lượng sạch.

Báo cáo được xây dựng trong khuôn khổ Dự án An ninh Chuyển đổi năng lượng (TSP), cho rằng ngay cả với mức đầu tư khiêm tốn khoảng 5 tỷ USD, Cuba cũng có thể giảm đáng kể sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đưa tỷ trọng nguồn điện từ các nguồn này xuống còn khoảng 20%.

Trong kịch bản tham vọng nhất, điện mặt trời dự kiến chiếm khoảng 75% tổng sản lượng điện, tiếp theo là điện gió với khoảng 20%, phần còn lại sẽ đến từ thủy điện và năng lượng sinh khối.

Đáng chú ý, bên cạnh việc đảm bảo nguồn cung, mô hình này còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Theo đó, chi phí sản xuất điện trong các phương án phát triển năng lượng tái tạo đều thấp hơn so với mô hình hiện tại. Cụ thể, giá điện có thể giảm từ mức 14,3 cent/kWh xuống còn 6,5 cent/kWh nếu triển khai phương án đầu tư 8 tỷ USD.

Theo báo cáo của Common Wealth, ngay cả trong kịch bản chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng tái tạo, chi phí điện vẫn duy trì ở mức cạnh tranh, nhờ đó tạo dư địa để bù đắp chi phí đầu tư ban đầu.

Theo ông Kevin Cashman, tác giả báo cáo, sự phát triển nhanh của công nghệ điện mặt trời và pin lưu trữ năng lượng đang giúp giảm đáng kể chi phí triển khai, đồng thời nâng cao tính khả thi của các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn.

Trên thực tế, Cuba đã đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo trong thời gian gần đây. Trong năm ngoái, quốc gia này đã đưa vào vận hành hơn 1.000 MW điện mặt trời với sự hỗ trợ về tài chính và công nghệ từ các đối tác quốc tế, góp phần tạo nền tảng cho việc mở rộng hệ thống năng lượng sạch trong tương lai.

Tuy nhiên, Cuba đang đối mặt thách thức không nhỏ về nguồn vốn đầu tư cũng như quá trình nâng cấp đồng bộ hạ tầng điện lực. Báo cáo cho rằng việc tài trợ cho quá trình chuyển đổi này nên được xem là một dạng “tài chính khí hậu mang tính bù đắp”, trong đó cộng đồng quốc tế đóng vai trò hỗ trợ các quốc gia dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, các kịch bản phát triển năng lượng tái tạo được đánh giá là hướng đi tiềm năng để Cuba từng bước nâng cao tính tự chủ và tăng cường tính bền vững của hệ thống điện trong những năm tới.