Công nghệ “mở lối” đổi mới dạy học ở cơ sở

Tại Trường THPT Mỹ Đức C, xã Hương Sơn, Hà Nội việc ứng dụng công nghệ thông tin đã trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học, đặc biệt trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có nhiều đổi mới.

Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Đức C Nguyễn Thị Thanh Bình chia sẻ, với đặc thù là một trường ở khu vực ngoại thành, chất lượng đầu vào của học sinh còn hạn chế, nhà trường xác định việc ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác học liệu số là một hướng đi quan trọng. “Nhà trường đã tăng cường sử dụng thư viện số, các phần mềm học tập và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm giúp giáo viên giao bài, hỗ trợ học sinh tự học, tiếp cận kiến thức mọi lúc, mọi nơi”, nhà giáo Nguyễn Thị Thanh Bình nói.

Không chỉ dừng lại ở phương tiện, công nghệ còn thúc đẩy giáo viên thay đổi cách dạy. Thầy giáo Đinh Mạnh Thắng, giáo viên môn Toán cho biết, trước những thay đổi trong cấu trúc đề thi, giáo viên đã tăng cường các bài toán gắn với thực tiễn, đồng thời tận dụng công nghệ để giao bài, kiểm tra và tương tác với học sinh, kể cả qua hình thức trực tuyến. Đặc biệt, học sinh được hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo như một công cụ hỗ trợ học tập, biết phân tích, phản biện để hiểu sâu bản chất vấn đề.

Trong khi đó, cô giáo Đào Thị Lan Anh, Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn cho rằng, với định hướng đề thi mới mang tính mở, giáo viên buộc phải chuyển từ dạy kiến thức sang phát triển kỹ năng. Nhờ ứng dụng công nghệ, các ngữ liệu mới được cập nhật nhanh chóng, giúp học sinh làm quen với nhiều dạng đề và rèn luyện tư duy linh hoạt.

Tương tự, ở môn tiếng Anh, cô giáo Lê Thị Bích Hạnh cho biết, đề thi hiện nay tập trung vào năng lực sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống thực tế. Vì vậy, ngoài nội dung trong sách giáo khoa, giáo viên chủ động khai thác thêm các ngữ liệu từ đời sống, báo chí, đồng thời ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để hỗ trợ học sinh tự học. Đáng chú ý, nhiều bài học được gắn với thực tế địa phương, như chủ đề du lịch lồng ghép với di tích danh thắng Hương Sơn, giúp học sinh vừa rèn luyện ngôn ngữ, vừa hiểu hơn về quê hương. “Chúng tôi hướng dẫn học sinh sử dụng AI như một “trợ lý học tập”, từ đó giúp các em chủ động hơn trong việc tiếp cận kiến thức”, cô Hạnh chia sẻ.

Với học sinh, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã mang lại nhiều thay đổi tích cực. Em Lê Phương Thảo, học sinh lớp 12A6 cho biết, các bài giảng điện tử với hình ảnh, video minh họa giúp việc học trở nên trực quan, dễ hiểu hơn, đồng thời giúp ghi nhớ kiến thức lâu hơn. Trong khi đó, em Nguyễn Khánh Ly, học sinh lớp 10A1 chia sẻ, việc học qua các nền tảng số như Quizizz, Duolingo hay các công cụ tìm kiếm, chatbot đã giúp em chủ động hơn trong việc ôn tập, kiểm tra kiến thức và xây dựng lộ trình học tập phù hợp với bản thân.

Nếu ở bậc THPT, công nghệ đóng vai trò như một “trợ lý học tập” hỗ trợ ôn luyện và phát triển tư duy, thì ở bậc mầm non, công nghệ lại hiện diện theo cách gần gũi, trực quan hơn, góp phần nuôi dưỡng hứng thú học tập và tăng cường kết nối giữa nhà trường với phụ huynh.

Tại Trường Mầm non Hương Sơn A, việc ứng dụng công nghệ thông tin được triển khai đồng bộ trong cả quản lý và giảng dạy. Theo Hiệu trưởng Trường Mầm non Hương Sơn A Nguyễn Như Quỳnh, việc đẩy mạnh chuyển đổi số đã giúp số hóa toàn bộ dữ liệu hành chính, từ quản lý hồ sơ cán bộ, khẩu phần ăn đến hệ thống thu chi không dùng tiền mặt, qua đó giảm tải công việc và tăng tính minh bạch. Còn trong hoạt động chuyên môn, giáo viên tích cực sử dụng hình ảnh, video, bài giảng điện tử để tổ chức các hoạt động học tập sinh động, phù hợp với trẻ. Đồng thời, nhà trường xây dựng các kênh giao tiếp số qua website, mã QR và các nền tảng như Zalo, Facebook, giúp phụ huynh dễ dàng theo dõi quá trình học tập, sinh hoạt của con em mình.

Thực tế từ hai cấp học cho thấy, dù điều kiện và cách thức triển khai khác nhau, song công nghệ thông tin đang từng bước trở thành “cầu nối” quan trọng giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh. Từ chỗ hỗ trợ, công nghệ đã và đang góp phần thay đổi phương pháp dạy học, phát huy tính chủ động của người học, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý trong nhà trường. Dù vẫn còn khó khăn nhưng những kết quả bước đầu là tín hiệu tích cực, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong giáo dục ở cơ sở, hướng tới xây dựng môi trường học tập hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn.