Thủ tướng Lê Minh Hưng: Mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt

Chiều 9-4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ luật thực thi

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, trên cơ sở cập nhật đầy đủ tình hình đến hết quý IV-2025, các nhận định trước đó của Chính phủ là phù hợp, sát thực tiễn. Việt Nam đã hoàn thành và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu. Trong đó nhiều chỉ tiêu đạt kết quả tích cực hơn dự kiến.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm cao trong khu vực và thế giới. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 32 toàn cầu; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, chính thức bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.

Trong đó, hoạt động thương mại và đầu tư tiếp tục là điểm sáng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD; xuất khẩu tăng mạnh, thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD. Vốn FDI thực hiện đạt kỷ lục 27,6 tỷ USD. Du lịch phục hồi ấn tượng với hơn 21 triệu lượt khách quốc tế.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm những tháng còn lại của năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu hành động quyết liệt, đồng bộ nhằm đạt và vượt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường.

Theo Thủ tướng, thời gian tới, kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm, thị trường tài chính - tiền tệ tiềm ẩn nhiều rủi ro; xung đột quân sự leo thang, giá năng lượng tăng cao, chính sách của nhiều quốc gia điều chỉnh nhanh và khó dự báo. Trong nước, khó khăn, thách thức vẫn lớn hơn thuận lợi.

Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương triển khai quyết liệt, hiệu quả các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, với quyết tâm cao nhất hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu thống nhất tư duy, nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số”. Đây được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt.

Quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc “không chấp nhận tăng trưởng thấp”, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung lãnh đạo, điều hành với tinh thần “lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến nơi đến chốn, đo lường bằng kết quả”, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Chính phủ xác định nhiệm vụ then chốt là thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Các chính sách tài khóa, tiền tệ và chính sách vĩ mô khác sẽ được phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, hiệu quả.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách; chủ động các kịch bản ứng phó với biến động bên ngoài; hoàn thành giao mục tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng ngành, lĩnh vực, địa phương ngay trong tháng 4-2026.

Đặc biệt, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết, với mục tiêu không để thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào. Đồng thời, tiếp tục lành mạnh hóa các thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ; kiểm soát giá cả, chống đầu cơ, buôn lậu và gian lận thương mại.

Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư toàn xã hội; nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên khoảng 40% tổng chi ngân sách. Cùng với đó, phát triển mạnh thị trường trong nước, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; triển khai các giải pháp kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy cuộc vận động “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu triển khai quyết liệt các chương trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; sớm hoàn thiện danh mục công nghệ chiến lược. Đồng thời, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư mạnh, bao gồm phủ sóng 5G toàn quốc, phát triển các trung tâm dữ liệu lớn, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Chính phủ đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ; đồng thời tiếp tục đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, khâu tổ chức thực hiện có ý nghĩa quyết định. Người đứng đầu các cấp, các ngành phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý dứt điểm các vấn đề tồn tại. Đồng thời, tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân tham gia tích cực vào quá trình phát triển, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2026.

92 nhiệm vụ cần triển khai ngay trong năm 2026

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030. Theo đó, Chính phủ nhận định tình hình thế giới trong quãng thời gian này sẽ tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường. Trên cơ sở đó, Chính phủ xác định mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm đạt từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người dự kiến đạt khoảng 8.500 USD, tăng 1,7 lần so với năm 2025. Đồng thời, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; nâng cao toàn diện đời sống nhân dân để người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ trình Quốc hội 5 quan điểm chỉ đạo, 59 chỉ tiêu chủ yếu, 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cùng 92 nhiệm vụ cần triển khai ngay trong năm 2026.

Trong đó, trọng tâm trước hết là hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo đột phá tăng trưởng và xác lập mô hình tăng trưởng mới. Chính phủ định hướng chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phấn đấu đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028.

Cùng với đó, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển mạnh khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới; phát huy hiệu quả thị trường trong nước, đồng thời mở rộng, đa dạng hóa thị trường quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính phủ cũng nhấn mạnh yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; tăng cường phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; phát triển thị trường vốn trở thành kênh huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Một trong những động lực quan trọng được xác định là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP; chú trọng phát triển văn hóa, con người, giáo dục đào tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Về hạ tầng, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó đến năm 2030 có trên 5.000km đường bộ cao tốc; đẩy mạnh phát triển hạ tầng năng lượng, hạ tầng số và các trung tâm dữ liệu lớn.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trong tổ chức thực hiện, Chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình, nâng cao năng lực dự báo, điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời và hiệu quả, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.

Nâng cao chất lượng tăng trưởng, kỷ luật ngân sách

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, kinh tế Việt Nam năm 2025 vẫn đạt kết quả tích cực, phục hồi và tăng tốc rõ rệt. Tăng trưởng GDP đạt 8,02%, vượt mục tiêu đề ra; hoàn thành và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu. Kết quả này khẳng định hiệu quả điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra cũng chỉ ra những hạn chế mang tính cơ cấu. Trong đó, chất lượng tăng trưởng chưa bền vững, còn phụ thuộc lớn vào vốn, lao động và khu vực FDI; năng lực nội tại của nền kinh tế, công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp trong nước còn yếu. Việc thể chế hóa và tổ chức thực thi chính sách chưa đồng bộ, hiệu quả chưa cao; áp lực điều hành vĩ mô gia tăng khi kinh tế thế giới biến động mạnh.

Những tháng đầu năm 2026, kinh tế toàn cầu gia tăng bất định, xung đột địa chính trị và biến động chính sách thương mại, thuế quan của các nền kinh tế lớn tạo áp lực lên lạm phát, tỷ giá, xuất khẩu và dòng vốn. Với độ mở lớn, Việt Nam chịu tác động trực tiếp và gián tiếp, đòi hỏi điều hành phải chuyển từ “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”.

Vì thế, Ủy ban đề nghị Chính phủ tập trung nâng cao năng lực dự báo, xây dựng kịch bản điều hành phù hợp; đẩy mạnh cải cách thể chế, thủ tục hành chính; phát triển doanh nghiệp, nhất là khu vực nhỏ và vừa; cải cách quy trình đầu tư theo hướng rút ngắn thời gian, tăng hiệu quả.

Trong điều hành ngân sách nhà nước năm 2026, Ủy ban lưu ý tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm, một số chương trình mục tiêu quốc gia chưa hoàn thiện cơ sở pháp lý; áp lực trả nợ tăng khi lãi suất trái phiếu chính phủ có xu hướng nhích lên. Do đó, cần có giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.

Đồng chí Phan Văn Mãi nhấn mạnh, giai đoạn 2026-2030 sẽ đối mặt khó khăn lớn hơn, yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với các mục tiêu, chỉ tiêu và nhóm giải pháp của Chính phủ, đồng thời đề nghị tập trung vào một số trọng tâm.

Trước hết, hoàn thiện thể chế phải là đột phá chiến lược, gắn xây dựng pháp luật với tổ chức thực thi, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Cùng với đó, điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ cần thận trọng, linh hoạt, bảo đảm phối hợp đồng bộ và kỷ luật ngân sách.

Bên cạnh đó, cần xác lập rõ mô hình tăng trưởng mới, ưu tiên các ngành, lĩnh vực và vùng động lực; giải quyết căn cơ bài toán năng lượng; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng chiến lược; phát triển mạnh kinh tế tư nhân, nâng cao năng lực nội tại và liên kết với khu vực FDI.

Đặc biệt là nâng cao năng lực điều hành và tổ chức thực thi được xác định là khâu then chốt, quyết định hiệu quả chính sách. Trong đó, cần siết chặt kỷ luật, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời có cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.