Giải quyết điểm nghẽn úng ngập đô thị - Hành động khẩn cấp, quy hoạch bền vững

Tại điểm cầu trực tiếp Trường quay S1 có sự tham gia của 2 khách mời: PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng); ông Lê Văn Du, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội).

Ngoài ra, chương trình còn kết nối với 2 điểm cầu tại Dự án hồ điều hòa Phú Đô và bể chứa nước ngầm chợ Hàng Da.

Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần hành động khẩn trương và trách nhiệm trước nhân dân, thành phố Hà Nội đang tập trung tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” trong công tác quản lý, đầu tư hạ tầng và tổ chức thực hiện các giải pháp chống úng ngập đô thị.

Úng ngập được xác định là một trong 5 "điểm nghẽn" lớn của hạ tầng đô thị Hà Nội, đòi hỏi những giải pháp mang tính tổng thể và quyết liệt. Ngay từ đầu năm, thành phố đã phê duyệt, triển khai đồng loạt 10 dự án chống ngập khẩn cấp, tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành trước cao điểm mùa mưa năm 2026.

Đồng thời, UBND thành phố vừa phê duyệt bổ sung thêm 3 công trình chống úng ngập khẩn cấp khác, với tổng mức đầu tư gần 1400 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong quý I-2027. Từ hành động khẩn cấp đến tầm nhìn dài hạn, thành phố thể hiện rõ cam kết tháo gỡ các “điểm nghẽn”, tạo chuyển biến căn cơ, bền vững trong công tác phòng, chống úng ngập.

Úng ngập Hà Nội: Mưa vượt thiết kế gấp đôi, đầu tư mới đạt 20%

Phân tích rõ những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng úng ngập trên địa bàn thành phố trong thời gian qua, ông Lê Văn Du, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, ngay sau các cơn bão số 10 và 11 năm 2025, tình trạng úng ngập trên địa bàn Hà Nội đã xảy ra tại khoảng 200 điểm. Sau khi bão kết thúc, Sở Xây dựng đã tiến hành rà soát, đánh giá tổng thể các nguyên nhân gây ngập.

Thứ nhất, về yếu tố quy hoạch. Quy hoạch thoát nước Thủ đô được phê duyệt năm 2013, trên cơ sở định hướng quy hoạch chung xây dựng Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2050, tính toán lượng mưa thiết kế cho hệ thống là 310mm trong 2 ngày. Tuy nhiên, thực tế trong các cơn bão năm 2025, lượng mưa đo được lên tới 500 - 600mm, có nơi vượt 600mm, tức vượt khoảng 200% công suất thiết kế. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống.

Thứ hai, tiến độ đầu tư theo quy hoạch còn rất chậm. Đến nay, tổng thể các dự án thoát nước mới đạt khoảng 20% so với quy hoạch được duyệt. Trong đó, chỉ có lưu vực sông Tô Lịch, diện tích khoảng 77,5km², được đầu tư tương đối đồng bộ, bao gồm hệ thống cống, kênh mương và trạm bơm đầu mối như trạm bơm Yên Sở với công suất 90m³/giây. Các khu vực khác, đặc biệt là lưu vực Nhuệ, đầu tư còn dưới 20%.

Đối với các hạng mục quan trọng, như hệ thống trạm bơm, tổng công suất đầu tư mới cũng chỉ đạt khoảng 20% so với quy hoạch. Hệ thống hồ điều hòa cũng trong tình trạng tương tự, chưa đáp ứng yêu cầu điều tiết nước.

Thứ ba, hệ thống tiêu thoát nước đô thị hiện vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống tiêu thoát nước khu vực nông nghiệp, ngoại thành. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh đã làm gia tăng diện tích bề mặt không thấm nước, khiến hệ số dòng chảy tăng mạnh, trong khi hạ tầng tiêu thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ. Điều này làm giảm khả năng tiêu thoát tự nhiên, đặc biệt khi xuất hiện các trận mưa có cường độ vượt thiết kế.

Từ các nguyên nhân trên, Sở Xây dựng xác định ba vấn đề cốt lõi: Đầu tư theo quy hoạch còn thấp; tiêu chuẩn thiết kế chưa theo kịp biến đổi khí hậu; và hệ thống tiêu thoát nước thiếu đồng bộ giữa đô thị và khu vực ngoại thành.

Để khắc phục, thành phố Hà Nội đã rà soát và đề xuất triển khai các giải pháp cấp bách trong năm 2026, nhằm giảm thiểu tác động của các trận mưa tương tự năm 2025. Mục tiêu là kiểm soát tình trạng úng ngập, không để tái diễn mức độ nghiêm trọng như trước, đồng thời từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo hướng bền vững.

Mưa cực đoan dồn dập, đô thị hóa làm tăng tốc độ ngập

Là người có nhiều năm nghiên cứu và quản lý trong lĩnh vực hạ tầng đô thị, PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng) chia sẻ, nguyên nhân và hệ quả của các trận ngập úng là điểm chung đánh giá cho cả ở Hà Nội và nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ những thay đổi lớn của tình trạng ngập úng so với 10-20 năm trước.

Thứ nhất, cường độ và tần suất mưa đã thay đổi rõ rệt. Trước đây, những trận mưa được coi là “lịch sử”, hiếm gặp, thì nay xuất hiện với tần suất dày hơn, diễn biến phức tạp hơn, hết trận bão này đến trận bão khác. Nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra liên tiếp, vượt ngoài dự báo thông thường.

Thứ hai, tốc độ ngập úng gia tăng nhanh. Chỉ trong thời gian rất ngắn, nước đã dâng lên, gây ngập trên diện rộng. Nhiều khu vực trước đây ít hoặc chưa từng ngập thì nay cũng bị ảnh hưởng. Phạm vi ngập không chỉ rộng mà còn có thể kéo dài, hoặc ngược lại, dù thời gian ngắn nhưng vẫn gây thiệt hại lớn.

Về nguyên nhân, trước hết phải khẳng định tác động của biến đổi khí hậu. Đây là yếu tố khách quan, làm gia tăng các trận mưa cực đoan, khó dự báo.

Bên cạnh đó, hạ tầng thoát nước của Hà Nội và nhiều đô thị đã được đầu tư từ lâu, hiện nay đã cũ và xuống cấp. Trong khi đó, quá trình phát triển đô thị còn nhiều hạn chế, khiến hệ thống thoát nước ngày càng quá tải.

Một nguyên nhân quan trọng khác là tốc độ đô thị hóa nhanh, với diện tích bề mặt bê tông hóa ngày càng lớn, làm giảm khả năng thấm, lưu trữ và điều tiết nước tự nhiên. Điều này khiến nước mưa dồn nhanh, thoát chậm, làm gia tăng nguy cơ ngập úng.

Từ các yếu tố trên, có thể thấy tình trạng ngập úng tại Hà Nội và các đô thị vẫn có thể tiếp diễn nếu không có các giải pháp đủ mạnh, đồng bộ và quyết liệt trong thời gian tới.

Hà Nội đã triển khai 12 lệnh xây dựng khẩn cấp

Theo ông Lê Văn Du, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội): Để giải quyết vấn đề úng ngập của Hà Nội, ngay từ cuối năm 2025 đầu 2026, thành phố đã phê duyệt triển khai đến nay có 12 lệnh xây dựng khẩn cấp. Trong đó, giai đoạn 1 có 10 công trình xây dựng khẩn cấp bao gồm 5 hồ điều hòa và 5 dự án nâng cao năng lực hệ thống.

Trước đây hệ thống chúng ta thiết kế với những trận mưa có cường độ 310mm/ngày thì hiện nay để đảm bảo hệ thống chúng ta phải nâng cấp lên. Ngoài ra chúng ta cũng từng bước đầu tư hoàn thiện hệ thống mạng lưới thoát nước mà đã có trong quy hoạch nhưng chưa được đầu tư trong giai đoạn vừa qua để giải quyết ngay những điểm úng ngập, đặc biệt là những khu vực đô thị lớn, tập trung đông người, ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt của người dân trong khu vực.

Đối với các hồ điều hòa sau khi xây dựng sẽ hoàn thiện được 3 mục tiêu: Đảm bảo kết nối điều hòa tiêu thoát nước cho khu vực uống ngập tại khu vực đó và tăng dung tích chứa. Trước đây chúng ta đã có tính toán đến các công trình cống, mương, sông hồ điều hòa và đây là cái bước để hoàn thiện. Ngoài việc điều hòa nước ở khu vực đó thì các điều hồ điều hòa cũng có chức năng tạo cảnh quan môi trường điều hòa quanh khu vực.

Bên cạnh đó các công trình này sẽ kết nối với hệ thống hạ tầng hiện có để đồng bộ giải quyết vấn đề úng ngập tốt hơn. Đó là mục tiêu mà những dự án trống ngập mà thành phố đang triển khai.

Song song với đó, thành phố cũng đang triển khai các dự án ở địa phương để tăng cường tiêu thoát nước như Resco, Ecohome...để giải quyết khu vực Tây hồ Tây; giúp phổ cập nước cho sông Tô Lịch vào mùa khô. Khi lượng nước sông Tô Lịch không đủ, chúng ta sẽ dùng lượng nước này và nước sông Hồng để bổ cập cho sông Tô Lịch.

Kênh đó sẽ thực hiện nhiệm vụ để tưới tiêu cho phần diện tích đất nông nghiệp hiện có trong khu vực. Trong 10 dự án giai đoạn này sẽ có mục tiêu vừa giải quyết úng ngập, vừa vệ sinh môi trường, vừa kết nối hệ thống và bổ cập nước cho sông Tô Lịch.

Các dự án chỉ là một phần trong quá trình chống ngập

PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến nhìn nhận, những dự án chống ngập này sẽ mở rộng năng lực thoát nước và tăng cường sức lưu trữ nước cho thành phố Hà Nội. Có thể thấy rằng thời gian triển khai rất quyết liệt. Hà Nội đang rất quan tâm các dự án chống ngập. Đây là một trong 5 điểm nghẽn mà Hà Nội cần tháo gỡ .
Để giải quyết triệt để vấn đề ngập úng, các dự án chỉ là một phần trong quá trình này. Hà Nội cần duy trì sự quyết liệt này trong thời gian tới đối với việc chống ngập.
Ngoài ra, cũng cần tăng cường sự kết nối, liên thông giữa các công trình đầu mối, mạng lưới và tiêu thoát; đồng thời Hà Nội cũng cần căn cơ từ khâu quy hoạch. Phải đảm bảo được việc thực hiện các dự án tuân thủ quy hoạch để tạo hiệu quả lâu dài.

Hồ điều hòa Phú Đô - công trình trọng điểm, cấp bách thành phố giao triển khai

Có mặt trực tiếp tại điểm cầu Hồ điều hòa Phú Đô, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Trương Dương, Trưởng phòng Quản lý dự án hạ tầng môi trường - Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội. Ông Nguyễn Trương Dương cho biết: Hồ điều hòa Phú Đô là một trong 10 công trình trọng điểm, cấp bách được Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội giao Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP Hà Nội làm chủ đầu tư.

Dự án sau khi hoàn thành sẽ góp phần giảm trực tiếp tình trạng úng ngập tại 8/250 điểm ngập trên địa bàn phường Từ Liêm (thành phố Hà Nội). Đồng thời, công trình từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước của Thủ đô theo định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; giảm tình trạng ngập úng, tăng dung tích lưu trữ và góp phần bảo đảm công tác phòng, chống lụt bão trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Các hạng mục chính của dự án gồm: Hồ điều hòa, hệ thống đường dạo cảnh quan, lan can, chiếu sáng và các công trình phụ trợ. Khi đi vào hoạt động, công trình không chỉ phát huy hiệu quả về hạ tầng kỹ thuật mà còn tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng, phục vụ nhu cầu vui chơi, thể dục, thể thao của người dân, góp phần nâng cao chất lượng sống đô thị tại khu vực.

Hiện nay, Ban Quản lý dự án đang chỉ đạo các nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh tiến độ thi công, bám sát kế hoạch đã được phê duyệt. Tổng khối lượng thi công toàn dự án đạt khoảng 60%, cơ bản đáp ứng yêu cầu tiến độ. Chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn thành công trình theo đúng chỉ đạo theo hồ sơ phê duyệt và phấn đấu hoàn thành theo chỉ đạo Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội.

Trao đổi rõ hơn về công trình Hồ điều hòa Phú Đô, ông Nguyễn Trọng Vương, Chỉ huy công trình, Công ty Phương Thành Hợp thông tin: Ngay từ khi triển khai dự án, nhà thầu đã thể hiện quyết tâm cao, huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công liên tục theo phương châm “3 ca, 4 kíp”, xuyên ngày đêm, không nghỉ lễ, Tết nhằm bảo đảm tiến độ.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, dự án cũng gặp một số khó khăn khách quan như biến động giá xăng dầu, vướng mắc về vị trí bãi đổ vật liệu. Dù vậy, Ban lãnh đạo doanh nghiệp cùng Ban Chỉ huy công trường vẫn duy trì tinh thần nỗ lực, quyết tâm cao, tập trung các giải pháp tổ chức thi công, phấn đấu đưa công trình về đích đúng thời hạn đã đề ra.

Triển khai 10 dự án chống ngập cùng lúc: Thách thức lớn nhất là kết nối và phối hợp

Quay lại điểm cầu trường quay S1, PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến bày tỏ, việc triển khai đồng loạt nhiều dự án trong thời gian ngắn đặt ra hàng loạt thách thức. Trước hết là thách thức về kỹ thuật.

Hà Nội là đô thị đang đô thị hóa nhanh, đan xen giữa khu vực cũ, khu cải tạo và khu đô thị mới, với hệ thống hạ tầng ngầm phức tạp như cống, điện, nước, cây xanh, chiếu sáng, thông tin liên lạc… Trong quá trình thi công, việc gặp phải các hệ thống ngầm chưa được cập nhật đầy đủ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và buộc phải xử lý phát sinh.

Thách thức nữa của dự án là yêu cầu bảo đảm tính kết nối của hệ thống. Các hạng mục như cống, hồ điều hòa, trạm bơm phải được triển khai đồng bộ, liên thông, nếu không sẽ khó phát huy hiệu quả tổng thể.

Về tổ chức thi công, áp lực lớn nằm ở giao thông và mặt bằng. Hà Nội vốn đã chịu áp lực giao thông cao, nếu tổ chức thi công không hợp lý hoặc phát sinh vướng mắc sẽ ảnh hưởng đến đi lại của người dân, thậm chí gây ùn tắc, ô nhiễm môi trường cục bộ.

Bên cạnh đó, việc triển khai theo cơ chế khẩn cấp cũng đặt ra yêu cầu lớn về giải phóng mặt bằng và bố trí không gian thi công trong thời gian ngắn. Một thách thức quan trọng khác là sự phối hợp liên ngành. Nếu một khâu phối hợp không tốt sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ dự án.

Đặc biệt, trong bối cảnh thi công theo lệnh khẩn cấp, nếu không kiểm soát chặt chẽ chất lượng sẽ ảnh hưởng không chỉ trước mắt mà cả lâu dài. Do đó, cần tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chất lượng, bảo đảm công trình được xây dựng đúng quy định, phát huy hiệu quả cả trước mắt và lâu dài.

Hà Nội lập 10 “tổ phản ứng nhanh”, họp 34 lần để gỡ vướng

Để tổ chức điều phối 10 dự án bảo đảm tiến độ đồng bộ, tránh chồng chéo và không phát sinh “điểm nghẽn mới” trong quá trình triển khai, ông Lê Văn Du cho biết, theo kế hoạch, các hạng mục chính phục vụ tiêu thoát nước của 10 dự án phải hoàn thành và đưa vào vận hành trước ngày 30-4-2026; các hạng mục hỗ trợ hoàn thành trước ngày 30-6-2026.

Thực hiện chỉ đạo của thành ủy, UBND thành phố, Sở Xây dựng đã thành lập 10 nhóm Zalo để xử lý trực tiếp các vấn đề phát sinh liên quan đến từng dự án. Đồng thời, Giám đốc Sở giao các Phó Giám đốc và các phòng, ban thường xuyên xuống hiện trường kiểm tra, phối hợp với chủ đầu tư để kịp thời tháo gỡ khó khăn.

Từ ngày 26-2 đến nay, lãnh đạo Sở Xây dựng đã tổ chức 34 cuộc họp kiểm tra, nhằm xử lý vướng mắc, không để dự án bị ách tắc trong quá trình triển khai. Đến thời điểm hiện tại, các dự án đang được các nhà thầu, chủ đầu tư triển khai đồng bộ và cơ bản bám sát tiến độ đề ra.

Trong quá trình thực hiện, thành phố ưu tiên các hạng mục phục vụ tiêu thoát nước, tích trữ nước và kết nối hệ thống giữa các công trình hiện có với các công trình đang xây dựng, nhằm bảo đảm khi xảy ra mưa lớn có thể đưa vào vận hành ngay để giảm ngập. Thực tế, trong các trận mưa gần đây, một số hạng mục đã được đưa vào khai thác, bước đầu phát huy hiệu quả trong việc giảm úng ngập trên địa bàn Thủ đô.

Ứng dụng công nghệ trong việc giảm thiểu tác động đến môi trường

Kết nối tại điểm cầu bể điều tiết ngầm khu vực chợ Hàng Da, ông Võ Phương Nam, Phó Trưởng phòng Công nghệ và quản lý hệ thống, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng cho biết:
Đối với hạng mục bể điều tiết ngầm khu vực chợ Hàng Da, chủ đầu tư là Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã triển khai thi công, đồng thời phối hợp chặt chẽ với đơn vị thiết kế để áp dụng giải pháp công nghệ phù hợp. Cụ thể, công trình sử dụng phương pháp lắp ghép cấu kiện bê tông cốt thép đúc sẵn kết hợp với đổ bê tông cốt thép toàn khối.

Việc áp dụng công nghệ này không chỉ góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường và khu vực xung quanh, mà còn rút ngắn đáng kể thời gian thi công, nâng cao hiệu quả triển khai dự án. Theo kế hoạch, công trình bể điều tiết ngầm chợ Hàng Da sẽ hoàn thành trước ngày 30-4-2026.

Cũng tại đểm cầu này, ông Hoàng Quốc Khánh, Chỉ huy phó công trình, Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC cho biết thêm: Hiện tại, dự án bể điều tiết ngầm khu vực chợ Hàng Da đang triển khai công tác lắp đặt các đốt bể đúc sẵn và đơn vị thi công cùng với chủ đầu tư cũng như đơn vị giám sát, đơn vị thiết kế, cố gắng thực hiện dự án đúng tiến độ để đưa vào sử dụng vào dịp 30-4, 1-5.

Công trình ngầm chỉ hiệu quả khi bảo đảm kết nối đồng bộ

Bên cạnh các giải pháp trên mặt đất, Hà Nội đang từng bước phát triển hệ thống hạ tầng ngầm để hỗ trợ thoát nước. Ngoài công trình bể chứa nước ngầm tại chợ Hàng Da, một bể ngầm khác đang triển khai tại khu vực dốc cầu Đuống, hay trước đó là hầm chống ngập dưới sân trường THCS Lý Thường Kiệt, phố Nguyễn Khuyến.

Từ góc độ chuyên gia, đánh giá vai trò của các công trình ngầm này trong việc điều tiết, giảm tải cho hệ thống thoát nước đô thị, ông Nguyễn Hồng Tiến nhấn mạnh vai trò của các công trình ngầm, đặc biệt là bể chứa nước ngầm. Đây là giải pháp đã được nhiều quốc gia áp dụng trong mô hình thoát nước đô thị bền vững, giúp giảm tải cho hệ thống khi mưa lớn.

Tại Hà Nội, việc xây dựng các bể ngầm tại những khu vực thường xuyên ngập úng được đánh giá là hướng đi phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả của giải pháp này phụ thuộc lớn vào khả năng kết nối với hệ thống thoát nước hiện hữu. Nếu không bảo đảm liên thông, các công trình ngầm khó phát huy hết vai trò.

Bên cạnh đó, công tác quản lý, vận hành cần được đặc biệt chú trọng. Việc lấn chiếm, đổ rác, xả thải vào hệ thống thoát nước nếu không được kiểm soát sẽ làm giảm hiệu quả của toàn bộ hệ thống, kể cả các công trình mới được đầu tư.

Nghiên cứu và triển khai theo mô hình tiêu chuẩn của thành phố bọt biển

Ông Lê Văn Du, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết: Chúng ta xác định, hệ thống thoát nước là thu nước, tiêu nước và hệ thống truyền tải tiêu sang nguồn tiêu. Như hiện nay, quy chuẩn tiêu thành phố đang áp dụng thì ngoài việc tiêu thoát, chúng ta phải xác định giữ nước, chứa nước và tái sử dụng nguồn nước, sau đó mới đến việc tiêu thoát nước.

Trong những giải pháp đó thì 1 trong những hạng mục công trình đó là bể chứa. Đối với những khu vực có dư địa để phát triển, chúng ta xây dựng những hồ điều hòa, còn những khu vực đô thị đã hiện hữu không có khả năng xây dựng được các hồ điều hòa, thì chúng ta sử dụng các bể ngầm cũng như hệ thống đường ngầm để chứa nước, giải quyết vấn đề xử lý các trận mưa vượt quá công suất thiết kế, đặc biệt là ở ứng phó với mưa lớn.

Đó là giải pháp trong quy hoạch thời gian tới, thành phố Hà Nội đã và đang nghiên cứu và triển khai theo mô hình tiêu chuẩn của thành phố bọt biển.

Chống ngập giai đoạn 2026 - 2030: Đồng bộ dự án, hướng tới tầm nhìn 100 năm

Thông tin về việc xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn thoát nước nhằm bảo đảm tính đồng bộ trên toàn thành phố tại Đề án xử lý úng ngập trên địa bàn khu vực nội thành Hà Nội, giai đoạn 2026-2030, ông Lê Văn Du cho biết, đề án được triển khai nhằm đồng bộ với các dự án hiện có, bảo đảm khớp nối giữa hệ thống cũ và mới, đồng thời rà soát tổng thể hạ tầng thoát nước trên toàn địa bàn.

Trong quá trình thực hiện, thành phố sẽ ứng dụng khoa học, công nghệ để đánh giá, mô hình hóa tình trạng ngập úng, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật phù hợp, đặc biệt đối với các điểm ngập tại khu đô thị mới, nơi hạ tầng đã được đầu tư theo các định hướng quy hoạch trước đây.

Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật sẽ được nghiên cứu, tham chiếu và áp dụng theo hướng tiệm cận với các nước tiên tiến. Việc xây dựng và triển khai đề án không chỉ nhằm giải quyết các điểm ngập trước mắt, đáp ứng yêu cầu đến năm 2030, mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là bảo đảm sự đồng bộ với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Không gian ngầm, công nghệ số và tư duy mới trong thoát nước đô thị

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng): Trong quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm có liên quan đến vấn đề thoát nước, và trong quy hoạch này có một số ý tưởng mới.

Thứ nhất, về nhận thức, trong quá trình triển khai, chúng ta đã đưa những nội dung mới như thoát nước bền vững, mô hình thành phố bọt biển. Đây là những giải pháp thế giới đã làm và chúng ta đang dần tiếp cận, sẽ áp dụng.

Thứ hai, xây dựng các hệ thống bể ngầm chứa nước, cùng với hệ thống các công trình, mạng lưới thoát nước đáp ứng yêu cầu kết nối từ các bể ngầm ra các khu vực thoát, các điểm tiếp nhận. Một nội dung liên quan là từ nhận thức “thoát nhanh, thoát hết” thì nay chuyển sang giảm để giữ nước, thấm nước, lưu trữ nước, đồng thời có tác dụng bổ cập nước ngầm.

Thứ ba, về không gian, khai thác tối đa không gian ngầm, trong đó có không gian phục vụ thoát nước.

Thứ tư, về hạ tầng, bởi hạ tầng kỹ thuật đóng vai trò dẫn dắt các khu vực phát triển.

Thứ năm, sử dụng công nghệ mới trong quản lý, số hóa, ứng dụng công nghệ số để bảo đảm công tác thoát nước, chống ngập hiệu quả.

Đồng bộ các giải pháp để sớm giải quyết được úng ngập đô thị

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, để giải quyết bài toán thoát nước Hà Nội trong bối cảnh cực đoan, chúng ta có mấy giải pháp như: Dùng hạ tầng mềm, tức là thoát nước bền vững như là mô hình thành phố bọt biển hay là khôi phục, bảo vệ các khu vực chứa nước tự nhiên.

Hạ tầng cứng, tức là hệ thống được xây dựng như các bể ngầm chứa nước hay xây dựng hoàn thiện mới. Và chúng ta quản lý, sử dụng công nghệ thoát nước trong từng vùng, làm sao cho hợp lý xuất phát từ quy hoạch. Hy vọng trong thời gian tới, chúng ta sẽ đồng bộ các giải pháp để sớm giải quyết được úng ngập đô thị.