Trước lo ngại khi đi đăng kiểm ô tô: Cơ sở đăng kiểm giải thích thế nào?

Kiểm tra khí thải khắt khe

Ghi nhận thực tế tại một số trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội, nhiều phương tiện đã sử dụng hơn 10 năm, dẫn đến nhiều yếu tố như hỏng hóc, lỗi của xe hoặc chủ quan như không bảo dưỡng, sửa chữa xe theo khuyến cáo của nhà sản xuất; bộ điều tốc không hoạt động đúng thiết kế, hư hỏng dẫn đến việc số vòng quay tối đa của động cơ vượt quá giá trị theo thiết kế của nhà sản xuất hoặc không khống chế được số vòng quay tối đa của động cơ.

Trước thực tế đó, nhiều chủ xe sử dụng nhiên liệu diesel lo ngại phương thức đăng kiểm mới có thể dẫn đến hư hỏng động cơ. Anh Dương Công Đạt, trú tại phường Vĩnh Hưng, Hà Nội chia sẻ: “Xe của tôi sản xuất năm 2012, mặc dù được bảo dưỡng định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, song tôi vẫn lo động cơ xe bị ảnh hưởng khi giữ bàn đạp ga ở vị trí tối đa liên tiếp 3 lần”.

Cùng “nỗi niềm” như anh Đạt, anh Lê Hoàng Long trú tại phường Hà Đông, Hà Nội cho biết, những ngày qua trên mạng xã hội, không ít người băn khoăn khi phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm nếu động cơ hư hỏng trong quá trình kiểm định khí thải. Trước khi đăng kiểm, anh đã đem xe ra gara để thay thế một số chi tiết nhỏ do động cơ rung lắc.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, ông Phan Văn Chính, Phó Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm 3301S cho biết, từ ngày 1-3 đến nay, việc kiểm định phương tiện, đặc biệt ở hạng mục khí thải vẫn diễn ra bình thường, chưa ghi nhận trường hợp trục trặc nào liên quan đến xe máy dầu khi kiểm định khí thải. Tuy nhiên, quá trình kiểm định khí thải cũng khó khăn hơn khi quy định thắt chặt về các tiêu chuẩn khí thải.

Theo ông Chính, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đã có hướng dẫn để đảm bảo an toàn trong quá trình kiểm định khí thải, như tuyệt đối không thử gia tốc tự do khi phát hiện bất thường, động cơ có tiếng gõ lạ, bị tắc nghẽn, hở ống xả...

Khi đạp ga động cơ không có hiện tượng giật cục hoặc tăng tốc mất kiểm soát, số vòng quay tối đa của động cơ vượt quá giá trị lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất… đều phải dừng việc đo khí thải để chủ xe đưa xe đi bảo dưỡng, sửa chữa.

Nếu không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất của động cơ, theo thiết kế của nhà sản xuất thì đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe hiểu, để đưa xe vào cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa của nhà sản xuất kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc về đúng với giá trị theo thiết kế của nhà sản xuất trước khi kiểm định.

Chủ xe vẫn muốn kiểm định mới phải có văn bản cam kết. Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh, văn bản cam kết chỉ sử dụng đối với riêng trường hợp này.

Giải pháp tạm thời

Theo đại diện Cục Đăng kiểm, với xe động cơ diesel, điểm mới là áp dụng nghiêm ngặt phương pháp “gia tốc tự do” theo chu trình 4 bước. Đăng kiểm viên đạp hết chân ga để đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất, thay vì đo ở trạng thái tĩnh như trước.

Đây là chỉ số phản ánh trực tiếp lượng bụi mịn và muội than (PM) – nguồn gây ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn. Việc siết chặt chỉ số này, giúp loại bỏ xe xả khói đen và đảm bảo động cơ vận hành đúng chuẩn.

Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định, đề nghị ký văn bản cam kết chỉ là giải pháp tạm thời, trong thời gian đầu triển khai việc đo khí thải theo quy định mới; chỉ áp dụng đối với các trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế, đồng thời chủ xe vẫn muốn đo khí thải sau khi đã được đăng kiểm viên giải thích lý do.

Hiện tại, đơn vị này đang trong thời gian thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất để cung cấp cho các cơ sở đăng kiểm. Sau khi hoàn thành cơ sở dữ liệu, chủ xe không phải ký cam kết.

Trước những ý kiến trái chiều từ người sử dụng và giới kỹ thuật, nhiều chuyên gia cho rằng cần rà soát, đánh giá lại quy trình thực hiện. Kỹ sư công nghệ ô tô Nguyễn Thái Hoàng cho rằng, mục tiêu kiểm soát khí thải, bảo vệ môi trường là cần thiết, song cách thức triển khai cũng cần đảm bảo tính khả thi, tránh gây tâm lý lo ngại và rủi ro kỹ thuật không đáng có cho phương tiện.

Ông Nguyễn Thái Hoàng phân tích, trong điều kiện vận hành không tải khi kiểm định khí thải, vòng tua máy sẽ tăng cao thêm từ 30% đến 40% so với vận hành bình thường ngoài đường. Khi xe vận hành có tải ngoài đường, phương tiện rất khó có thể đạt tới mức như vận hành không tải khi đo khí thải.

“Xe sử dụng động cơ diesel hầu hết đều được trang bị bộ điều tốc giới hạn số vòng quay tối đa và khi xuất xưởng, nhà sản xuất công bố công suất cực đại. Một động cơ hoạt động bình thường đều phải đảm bảo đạt các thông số này. Trong quá trình sử dụng, nếu động cơ không đạt được được số vòng quay theo quy định hoặc đạt được nhưng gặp sự cố thì có nghĩa động cơ đã hư hại, xuống cấp từ trước. Do vậy, người dân cần kiểm tra, sửa chữa trước khi đi đăng kiểm để đảm bảo phương tiện vận hành tốt nhất” – ông Nguyễn Thái Hoàng khuyến cáo.