"Mặt trận số - dân vận thời 4.0": Gõ cửa lòng dân bằng công nghệ

Không còn khoảng cách của những phòng họp đông người, không còn ngại ngần khi phải trực tiếp đến trụ sở, “mặt trận số” đang mở ra một không gian dân vận hoàn toàn mới, nhanh hơn, minh bạch hơn và gần dân hơn.

Khi chính quyền ở ngay trong chiếc smartphone

Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp ngày càng đi vào chiều sâu, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam phường Ngọc Hà (Hà Nội) đã triển khai mô hình “Lắng nghe nhân dân nói”. Với phương châm: “Nhân dân có ý kiến - hãy nói; có phản ánh - hãy gửi! Mặt trận lắng nghe - Chính quyền trả lời!”, sáng kiến này không chỉ là một ứng dụng công nghệ đơn thuần, mà còn là cách làm mới trong công tác dân vận.

Thay vì mất thời gian đến trụ sở, người dân phường Ngọc Hà chỉ cần quét mã QR “Góp ý Ngọc Hà” trên điện thoại để gửi kiến nghị, phản ánh. Từ chuyện triển khai Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, quản lý kinh tế, đầu tư xây dựng, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh... đến những vấn đề rất đời thường như cải cách hành chính, xây dựng đô thị văn minh, hay phòng, chống tham nhũng, lãng phí... - tất cả đều có thể được gửi đi chỉ trong vài phút.

Điểm đặc biệt là mô hình còn mở ra kênh phản ánh trực tiếp về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trách nhiệm nêu gương và thực thi công vụ của cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu. Khi người dân có thể phản ánh, giám sát qua điện thoại của mình, trách nhiệm công vụ cũng được soi chiếu rõ ràng hơn.

Ở một góc khác của Thủ đô, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Giảng Võ cũng đang “chuyển mình” mạnh mẽ với nền tảng Zalo OA “MTTQ phường Giảng Võ”. Chỉ cần bấm quan tâm, người dân sẽ thấy ngay các thanh công cụ để phản ánh, kiến nghị, hiến kế, trao đổi... Ngồi tại nhà, mọi thông tin được gửi đi nhanh chóng và đặc biệt được bảo mật.

Với mục tiêu “Lắng nghe tiếng nói nhân dân - Đồng hành bằng hành động - Phục vụ bằng trách nhiệm”, mô hình này đang góp phần tạo nên một cộng đồng vững mạnh, phát triển và thân thiện hơn.

Giải “điểm nghẽn” bằng sức dân và sức số

Năm 2026 là một dấu mốc đặc biệt. Đây là năm đầu tiên các địa phương triển khai đồng bộ chỉ đạo về tổ chức “Tháng nghe dân nói” ở tất cả các cấp. Đồng thời, cũng là năm diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Trong bối cảnh ấy, việc lắng nghe, tập hợp và phản ánh ý kiến nhân dân không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà còn mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đã đưa nội dung “Lắng nghe dân nói” vào hội nghị đại biểu nhân dân tại các tổ dân phố năm 2026.

Trên tinh thần đó, phường Giảng Võ tiếp tục cụ thể hóa bằng việc ứng dụng công nghệ thông tin theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Sản phẩm cụ thể chính là nền tảng Zalo OA - một cách làm vừa hiện đại, vừa thiết thực.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Giảng Võ Trần Thị Tố Tâm cho biết, phường sẽ tổng hợp ý kiến hằng tuần, chuyển đến cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Đảng ủy chỉ đạo, UBND phường xử lý nội dung thuộc thẩm quyền và sớm thông tin lại cho người dân. Trang Zalo OA cũng được kết nối với cổng thông tin điện tử của phường để cung cấp thông tin, hướng dẫn thủ tục hành chính.

Từ “nghe cho biết” đến “nghe để hành động”, khoảng cách ấy được rút ngắn nhờ công nghệ. Một trong những điểm sáng của mô hình tại Giảng Võ là việc khuyến khích người dân cùng thảo luận, đóng góp ý kiến để giải quyết 5 “điểm nghẽn” dân sinh trên địa bàn. Đó là những vấn đề bức xúc, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống thường ngày.

Việc công khai các “điểm nghẽn” và mời gọi nhân dân cùng tham gia hiến kế thể hiện một tinh thần rất mới, dân không chỉ là người thụ hưởng mà còn là chủ thể đồng hành. Khi mỗi phản ánh được tiếp nhận, mỗi kiến nghị được trả lời, niềm tin xã hội được bồi đắp.

Cách làm này cũng phù hợp với xu thế chuyển đổi số, giảm bớt những cuộc họp kéo dài, những tờ giấy xin ý kiến nhiều vòng. Người dân tiết kiệm thời gian, chi phí; chính quyền cũng tối ưu quy trình xử lý. Dân vận thời 4.0 vì thế không chỉ nhanh, mà còn thông minh hơn.

Dân vận khéo "chạm" đến lòng dân

Ở phường Kiến Hưng (Hà Nội), câu chuyện của chị Hoàng Thị Huyền Trang - hiện là Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường - là một minh chứng sinh động cho tinh thần “mặt trận số”.

Trước khi đảm nhận vai trò mới, chị từng là “thủ lĩnh” phong trào thanh niên và phụ nữ: Bí thư Đoàn Thanh niên, rồi Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ quận Hà Đông (cũ).

“Chuyển sang công tác Mặt trận là một hành trình hoàn toàn mới. Khó nhất là chuyển từ hoạt động phong trào sôi nổi sang công tác vận động, thuyết phục và xây dựng khối đại đoàn kết lâu dài”, chị Trang chia sẻ.

Tuy nhiên, thay vì chùn bước, chị chọn cách học hỏi và thích nghi. Hằng tuần, chị xuống cơ sở, gặp gỡ người dân, lắng nghe từ những câu chuyện rất đời thường. Song song đó, chị trực tiếp thành lập và quản lý fanpage chính thức của phường, nơi tiếp nhận và phản hồi thắc mắc, kiến nghị của người dân.

“Mọi phản ánh đều được lắng nghe, chuyển đến cơ quan chức năng và phản hồi kịp thời. Mô hình này giúp chính quyền gần dân hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn”, chị Trang cho biết.

Bên cạnh đó, MTTQ phường Kiến Hưng triển khai nhiều mô hình sáng tạo như “Dân vận khéo”, diễn đàn đối thoại giữa chính quyền và nhân dân, các chương trình an sinh xã hội chăm lo hộ nghèo, gia đình chính sách. Công nghệ không thay thế con người nhưng giúp con người kết nối với nhau nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Từ Ngọc Hà, Giảng Võ đến Kiến Hưng, có thể thấy, dân vận thời 4.0 không còn dừng ở những cuộc vận động theo đợt, mà trở thành một dòng chảy thường xuyên, liên tục trên không gian số.

Khi người dân có thể phản ánh ngay trong khoảnh khắc bức xúc, khi chính quyền có thể trả lời minh bạch, công khai, thì niềm tin được nuôi dưỡng từng ngày. Mỗi mã QR, mỗi tin nhắn Zalo, hay mỗi bình luận trên fanpage đều là một “phiếu tín nhiệm” nhỏ bé nhưng quan trọng.

Trong kỷ nguyên số, nơi giới trẻ quen với việc bày tỏ quan điểm trên mạng xã hội, “mặt trận số” chính là cách để hệ thống chính trị bắt nhịp với hơi thở cuộc sống. Đó không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ, mà là câu chuyện của tinh thần cầu thị, của trách nhiệm và của khát vọng xây dựng một chính quyền phục vụ.