Nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị bệnh do vi rút Nipah cho cán bộ y tế

Vi rút Nipah (NiV) được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp vào nhóm bệnh ưu tiên nghiên cứu do mức độ nguy hiểm đặc biệt cao. Đây là một trong những tác nhân gây bệnh truyền nhiễm đáng lo ngại hiện nay, có tỷ lệ tử vong cao và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trong cộng đồng.

Hiện nay, bệnh do vi rút Nipah mới ghi nhận các ca mắc rải rác với quy mô nhỏ tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn, song tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện rất cao, dao động từ 40 - 75%. Đến nay chưa có vắc xin cũng như thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Khả năng lây truyền từ người sang người đã được ghi nhận rõ ràng, đặc biệt trong môi trường gia đình và cơ sở y tế, tạo nguy cơ xuất hiện các chùm ca bệnh thứ phát.

Nhân viên y tế là nhóm có nguy cơ cao phơi nhiễm nếu không tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm. Vì vậy, các cơ sở y tế cần đặc biệt chú trọng thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình khám, điều trị và chăm sóc người bệnh.

Theo đó, nhân viên y tế phải thực hiện rửa tay thường xuyên, đúng quy trình bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh. Khi xử trí, chăm sóc các trường hợp nghi nhiễm hoặc đã được xác nhận, cần áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm theo quy định của Bộ Y tế.

Đối với các thủ thuật có nguy cơ cao lây truyền qua đường hô hấp, nhân viên y tế cần sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân như áo choàng chống thấm, găng tay, khẩu trang y tế hoặc khẩu trang chuyên dụng, kính bảo hộ hoặc tấm chắn giọt bắn, giày và mũ bảo hộ nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phơi nhiễm.

Theo báo cáo của Bệnh viện đa khoa Đống Đa, trong năm 2025, đơn vị tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị các bệnh truyền nhiễm trong hệ thống y tế Hà Nội; đồng thời tăng cường năng lực quản lý, điều trị các bệnh truyền nhiễm mạn tính tại các cơ sở y tế trong mạng lưới và đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ chuyên môn cho các bệnh viện và đơn vị y tế tuyến cơ sở

Thời gian tới, bệnh viện tiếp tục đảm bảo và không ngừng nâng cao chất lượng công tác chuyên môn trong chẩn đoán, điều trị, thu dung và quản lý các bệnh truyền nhiễm; phát triển các kỹ thuật chuyên sâu phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời tăng cường chỉ đạo tuyến, đào tạo, tập huấn và chuyển giao kỹ thuật.

Để chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngành Y tế Hà Nội khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh sau:

- Hạn chế đến các khu vực đang có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.

- Người trở về từ vùng có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn mửa, chóng mặt, buồn ngủ nhiều, lú lẫn hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người xung quanh và thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

- Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, thực hiện nghiêm nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng các loại trái cây hoặc nước ép có dấu hiệu bị dơi, chim hay động vật khác cắn, gặm; tránh dùng nước nhựa cây như nhựa thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến.

- Không tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền bệnh cao, đặc biệt là dơi ăn quả; đồng thời thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật.

- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi ngờ hoặc mắc bệnh; khi chăm sóc, điều trị người bệnh cần đeo khẩu trang, găng tay và sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân, sau đó rửa tay kỹ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Ngành Y tế khuyến cáo người dân cần bình tĩnh, không hoang mang nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.