Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam hợp lực cộng đồng doanh nghiệp để phát triển bền vững

Đại hội đánh dấu sự ra đời chính thức của một tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển kinh tế bền vững, thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.

Sự ra đời của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng xanh, bền vững, gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Hiệp hội được kỳ vọng trở thành hạt nhân kết nối cộng đồng doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức xã hội, góp phần đưa các chủ trương, định hướng về tăng trưởng xanh đi vào thực tiễn.

Một trong những nội dung xuyên suốt được Đại hội xác định là thúc đẩy “giải pháp kép” xanh hóa và số hóa. Theo đó, Hiệp hội sẽ tập trung kết nối, chia sẻ các giải pháp công nghệ số nhằm tối ưu hóa quá trình chuyển đổi xanh trong sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đại hội cũng khẳng định vai trò của Hiệp hội trong việc góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam, đặc biệt là cam kết tại Hội nghị COP26 về đưa phát thải ròng về “0” (Net Zero) vào năm 2050. Thông qua việc thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải tại doanh nghiệp và cộng đồng, Hiệp hội sẽ đồng hành với Nhà nước trong lộ trình chuyển đổi xanh. Đồng thời, VGA hướng tới chuẩn bị năng lực, dữ liệu và các mô hình điển hình, sẵn sàng đóng góp kinh nghiệm của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế, trong đó có Hội nghị COP30 sắp tới.

Hiệp hội hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, không vụ lợi, nhằm tập hợp, đoàn kết hội viên trong nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm thiểu phát thải.

Theo tân Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam Đặng Huy Đông, Hiệp hội ra đời với mục tiêu tạo lập một diễn đàn kết nối các doanh nghiệp, nhà khoa học và tổ chức xã hội để chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và giải pháp chuyển đổi xanh; đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội viên, thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh gắn với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.

Tại Đại hội, các đại biểu đã thảo luận, thống nhất phương hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026-2030, tập trung vào xây dựng cơ chế phối hợp giữa các hội viên, thúc đẩy hợp tác công – tư, mở rộng quan hệ quốc tế và nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ xanh trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hiệp hội nhiệm kỳ I gồm 36 thành viên, đại diện cho nhiều lĩnh vực; trong đó Ban Thường vụ gồm 11 thành viên. Ông Đặng Huy Đông được bầu làm Chủ tịch Hiệp hội; PGS.TS Mai Quang Vinh được bầu làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, ngoài ra Hiệp hội còn 6 Phó Chủ tịch khác...

Đại hội cũng thông qua Nghị quyết và Chương trình hành động nhiệm kỳ I, xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa Hiệp hội sớm đi vào hoạt động hiệu quả, đóng góp thiết thực cho mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của Việt Nam.

Phát biểu tại Đại hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà cho rằng, thế giới đã đi một chặng đường dài từ nhận thức đến hành động trong bảo vệ môi trường, từ việc xác lập vai trò của môi trường trong phát triển kinh tế - xã hội đến hình thành các mô hình kinh tế xanh, phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp. Đến nay, môi trường đã “hiện thân ngay trong từng dự án phát triển”.

Tại Việt Nam, các khái niệm như “kinh tế xanh”, “kinh tế tuần hoàn” đã được đặt ra từ Đại hội XIII của Đảng và tiếp tục được thể hiện rõ nét trong các nghị quyết của Đại hội XIV. Trong bối cảnh đó, việc thành lập Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) được Phó Thủ tướng đánh giá là “đánh dấu sự chuyển từ nhận thức sang hành động” về chuyển đổi xanh, diễn ra đúng thời điểm Chính phủ đang rà soát, hoàn thiện các chính sách liên quan phát triển bền vững.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, VGA không chỉ là kết quả của quá trình chuyển mình về tư duy của Nhà nước, cùng với sự năng động của doanh nghiệp, nhà quản lý, nhà khoa học, mà còn là một trong những hoạt động triển khai sớm chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV về chuyển sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, gắn với hai xu thế lớn hiện nay là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Phân tích bối cảnh toàn cầu, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là thiên tai, biến đổi khí hậu hay các biến động địa chính trị, mà là lựa chọn con đường phát triển. Trong khi dân số thế giới gia tăng nhanh, các nguồn tài nguyên truyền thống ngày càng cạn kiệt, mô hình phát triển cũ đã bộc lộ nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, các hàng rào kỹ thuật liên quan đến dấu vết carbon đang hình thành rõ rệt; nhiều lĩnh vực như hàng không, hàng hải sẽ phải chịu thuế carbon trong thời gian tới, làm suy giảm năng lực cạnh tranh nếu tiếp tục phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Trong khi đó, kinh tế xanh toàn cầu đã đạt quy mô trên 5.000 tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng mạnh, khẳng định đây là xu thế không thể đảo ngược.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà cho rằng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là con đường để các quốc gia đi sau như Việt Nam xác lập tự cường, tự chủ. Việt Nam có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi với quy mô hàng trăm GW, tạo lợi thế cạnh tranh quan trọng cho nền kinh tế. Đồng thời, chuyển đổi xanh không chỉ giới hạn ở lĩnh vực năng lượng, mà còn mở rộng sang giao thông, nông nghiệp, du lịch và nhiều ngành khác, hướng tới mô hình phát triển bền vững trên toàn bộ nền kinh tế.

Nhấn mạnh chuyển đổi xanh là một quá trình khó khăn, đòi hỏi sự đoàn kết và phối hợp toàn cầu, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nêu hai vấn đề lớn đặt ra hiện nay. Thứ nhất là những vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhất là trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi. VGA được kỳ vọng sẽ phối hợp cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp rà soát, đề xuất tháo gỡ, qua đó khơi thông nguồn lực tài chính và công nghệ. Thứ hai là vai trò then chốt của công nghệ, từ tích trữ điện, ổn định hệ thống đến phát triển các loại nhiên liệu xanh mới.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà mong muốn, ngay sau khi thành lập, VGA sớm xây dựng chương trình hành động thiết thực, gắn với các dự án cụ thể, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh của Việt Nam.