Việt Nam mở rộng mạng lưới ghép tạng sang bệnh viện tư

Dù khởi đầu muộn hơn thế giới, nhưng đến nay, Việt Nam đã thực hiện ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người, trong đó ghép thận với 8.904 ca, tiếp theo là ghép gan 754 ca, 126 ca ghép tim và 13 ca ghép phổi, 3 ca ghép chi trên, 2 ca ghép ruột và hàng trăm ca ghép mô (ghép giác mạc, ghép da, tế bào gốc). Năm 2025, Việt Nam cũng xác lập “kỷ lục” mới, đó là lần đầu tiên ghép cùng lúc tim - phổi.

PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người nhấn mạnh, hiện kỹ thuật ghép tạng của Việt Nam đã đạt trình độ cao, nhưng để phát triển bền vững, cần xây dựng một hệ thống hiến tạng đủ mạnh, với sự tham gia của toàn xã hội và tất cả các bệnh viện. Khi nguồn hiến được bảo đảm, chuyên ngành ghép tạng mới có thể cứu sống thêm nhiều người bệnh.

Hiện nay, cả nước chỉ có 31 cơ sở đủ điều kiện thực hiện ghép tạng, tập trung chủ yếu ở các bệnh viện tuyến trung ương và một số bệnh viện lớn thuộc khối công lập. Con số này chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của người bệnh suy tạng giai đoạn cuối.

Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, nhiều bệnh viện thường xuyên quá tải, số lượng bệnh nhân chờ ghép ngày càng tăng trong khi nguồn tạng hiến còn rất hạn chế. Thời gian chờ ghép không cố định, có thể kéo dài nhiều năm với bệnh nhân chờ ghép thận, còn người bệnh suy gan, suy tim, suy phổi giai đoạn cuối thường phải chờ trong tình trạng nguy kịch.

Việc chờ đợi kéo dài khiến nhiều bệnh nhân suy kiệt, tăng nguy cơ biến chứng và tử vong, không ít trường hợp không kịp chờ đến khi có tạng phù hợp, bỏ lỡ cơ hội được ghép và cứu sống.

Riêng với bệnh thận mạn, tỷ lệ mắc mới mỗi năm khoảng 8.000 người và có xu hướng ngày càng trẻ hóa, khiến nhu cầu điều trị thay thế như chạy thận và ghép thận trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Tuy vậy, tỷ lệ ghép thận còn thấp do nhiều rào cản như chi phí ban đầu, khan hiếm nguồn thận hiến, hạn chế về số cơ sở y tế đủ năng lực ghép và áp lực quá tải tại các trung tâm lớn khiến thời gian chờ đợi kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội sống của người bệnh.

Nhiều chuyên gia y tế cũng cho rằng, thực trạng thiếu hụt cơ sở ghép tạng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc mở rộng mạng lưới bệnh viện tham gia hiến - ghép tạng, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa công tác điều phối, khung pháp lý, chuyên môn và đạo đức y học. Việc đầu tư đồng bộ về nhân lực và cơ sở vật chất được xem là yếu tố then chốt nhằm đáp ứng nhu cầu lấy, ghép tạng ngày càng gia tăng tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, tại hội nghị này, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh công bố kế hoạch triển khai hiến, ghép thận được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực phát triển cho mạng lưới hiến, ghép tạng quốc gia, góp phần rút ngắn thời gian chờ ghép và cứu sống nhiều người bệnh suy thận giai đoạn cuối. Theo lộ trình, bệnh viện sẽ triển khai ca ghép tạng đầu tiên vào quý I năm 2026.

“Hệ thống y tế tư nhân ngày càng phát triển với ưu thế về trang thiết bị, vật tư tiêu hao hỗ trợ tối ưu cho ngành ghép. Hơn nữa quy trình đơn giản, nhanh chóng, giảm tải các thủ tục rắc rối còn tồn tại ở nhiều viện công. Tâm Anh với thế mạnh là bệnh viện đa khoa có rất nhiều cơ sở tham gia vào mạng lưới ghép, tôi tin tưởng rằng chắc chắn sẽ thành công”, PGS.TS Đồng Văn Hệ nhấn mạnh.