Hà Nội triển khai Nghị định 271/2025/NĐ-CP: Mở đường cho thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học

Sự kiện được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ chế mới để đưa tri thức khoa học ra khỏi phòng thí nghiệm, gắn kết mạnh mẽ giữa viện - trường - doanh nghiệp, hiện thực hóa tinh thần của Luật Thủ đô (sửa đổi) và Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Đồng chủ trì hội thảo là Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh và Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn. Tham dự còn có lãnh đạo các sở, ban, ngành, đại diện nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học công nghệ và doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô.

Hà Nội tiên phong cụ thể hóa Nghị định số 271/2025/NĐ-CP

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xem khoa học và công nghệ là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn nhiều kết quả nghiên cứu chưa được thương mại hóa do thiếu hành lang pháp lý đầy đủ và đồng bộ.

Theo Thứ trưởng, việc ban hành Nghị định số 271/2025/NĐ-CP là bước đi kịp thời, đột phá, tạo cơ sở pháp lý cho Hà Nội, nơi tập trung nguồn lực khoa học, công nghệ lớn nhất cả nước, triển khai cơ chế “thí điểm trước, lan tỏa sau”. “Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Nghị định 271 đã mở ra một chương mới, thể hiện tầm nhìn đột phá trong việc đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế tri thức,” ông Hoàng Minh nói.

Ông cũng cho rằng Hà Nội cần tận dụng tối đa các cơ chế vượt trội mà Nghị định 271 cho phép, sớm hình thành những doanh nghiệp khởi nguồn từ các trường đại học, viện nghiên cứu (spinoff), góp phần nuôi dưỡng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô. “Nghị định này không chỉ là hướng dẫn kỹ thuật, mà còn là chìa khóa để hiện thực hóa mô hình hợp tác ba nhà: Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp. Điều quan trọng là phải nhanh chóng đưa quy định vào cuộc sống, chuyển ý tưởng thành sản phẩm, chuyển kết quả nghiên cứu thành hàng hóa có giá trị”, Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh.

Tại hội thảo, ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã trình bày tổng quan về những nội dung cốt lõi của Nghị định 271/2025/NĐ-CP.

Theo ông Quất, Nghị định này chi tiết hóa Khoản 4 Điều 23 Luật Thủ đô, cho phép Hà Nội được thực hiện trước một số cơ chế vượt trội trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. “Có thể nói, đây là bước ‘nâng cấp’ đáng kể so với các quy định trước đó, đặc biệt là so với Nghị định 263/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Nghị định 271/2025/NĐ-CP tạo điều kiện để các tổ chức công lập, nhất là trong lĩnh vực giáo dục và khoa học công nghệ, được sử dụng tài sản, kết quả nghiên cứu để góp vốn, thành lập doanh nghiệp, điều trước đây còn rất vướng mắc”, ông Quất phân tích.

“Với Nghị định 271/2025/NĐ-CP, vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu được đề cao hơn bao giờ hết. Họ không chỉ là nơi tạo ra tri thức mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia thị trường, góp phần hình thành những doanh nghiệp công nghệ mới – những ‘hạt giống’ cho nền kinh tế tri thức của Hà Nội và cả nước”, ông Quất nhấn mạnh.

Lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo Thủ đô

Đại diện các trường đại học trên địa bàn Thủ đô đều đánh giá Nghị định 271/2025/NĐ-CP là hành lang pháp lý quan trọng, tháo gỡ điểm nghẽn lâu nay trong việc định giá tài sản trí tuệ và cơ chế góp vốn của viên chức.

PGS.TS Huỳnh Đăng Chính, Phó Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, nhà trường hiện có sẵn các doanh nghiệp khoa học và công nghệ nội bộ, sẽ rà soát để đáp ứng tiêu chí mới, đồng thời mong nhận được sự đồng hành của TP Hà Nội và các sở, ngành trong việc hỗ trợ cơ chế góp vốn, thành lập doanh nghiệp từ kết quả nghiên cứu.

Đại diện trường Đại học Ngoại thương cho rằng, Nghị định 271/2025/NĐ-CP không chỉ cởi trói về tài sản hữu hình mà còn mở đường cho việc định giá và góp vốn bằng tài sản trí tuệ, thương hiệu, giúp tháo gỡ vướng mắc kéo dài trong việc hợp tác giữa trường và doanh nghiệp.

PGS. TS. Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Thủ đô Hà Nội rằng, Nghị định 271 là nghị quyết đặc thù vượt trội, nhưng cần làm rõ quy trình định giá tài sản trí tuệ và góp vốn bằng tài sản khác. Khối giáo dục nghề nghiệp hiện yếu thế hơn các trường đại học, vì vậy rất cần sự hỗ trợ mạnh mẽ để tham gia đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp thực chất.

Kết luận hội thảo, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn cho biết, Thủ đô đã sẵn sàng cho giai đoạn hành động. Cùng với việc triển khai 6 Nghị quyết của HĐND thành phố về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định 271/2025/NĐ-CP là mắt xích quan trọng, giúp Hà Nội triển khai mạnh mẽ các chính sách đặc thù. Hà Nội kỳ vọng hoàn thiện chuỗi khép kín từ đặt hàng - nghiên cứu - bồi hoàn - thương mại hóa - sandbox thử nghiệm, hướng tới việc thành lập các doanh nghiệp khoa học và công nghệ đầu tiên ngay trong năm 2025.

“Thành phố đã cam kết dành 4% chi thường xuyên ngân sách (tương đương 5.000 tỷ đồng) cho khoa học và công nghệ, đồng thời đang xây dựng tổ công tác liên ngành hướng dẫn thí điểm mô hình doanh nghiệp khoa học và công nghệ theo Nghị định 271/2025/NĐ-CP. Trong tháng 11-12 tới, Hà Nội phấn đấu có những doanh nghiệp đầu tay hình thành từ các trường, viện” - ông Tuấn thông tin.