Ðộng lực để đội ngũ doanh nhân Việt Nam phát triển lớn mạnh

Nhờ đó, lực lượng doanh nhân ngày càng lớn mạnh, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.

Những đóng góp quan trọng

Theo số liệu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đội ngũ doanh nhân và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua đã phát triển cả về số lượng và chất lượng. Nếu như năm 2004, số lượng doanh nghiệp hoạt động chỉ có khoảng 92.000 đơn vị, thì sau hơn 20 năm, Việt Nam đã có hơn 930.000 doanh nghiệp hoạt động. Cùng với đó là gần 30.000 hợp tác xã và hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Lực lượng doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, chiếm 98% tổng kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho khoảng 85% lực lượng lao động cả nước.

Cũng theo VCCI, trên cả nước hiện có khoảng 800 hiệp hội doanh nghiệp, do-anh nhân; 100% địa phương có hiệp hội doanh nghiệp cấp tỉnh; hầu hết các doanh nghiệp đang hoạt động đều tham gia một hoặc một số tổ chức hội doanh nghiệp, qua đó tạo ra mạng lưới liên kết giữa các doanh nghiệp với nhau...

Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân, tại Việt Nam, nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và các do-anh nghiệp tư nhân lớn đã hình thành, tích lũy đủ năng lực về quy mô vốn, trình độ công nghệ và quản trị doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đã vươn lên làm chủ công nghệ, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, có thương hiệu, tạo dựng được hệ sinh thái cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng phát triển, tiên phong trong chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, tham gia giải quyết các thách thức, bài toán lớn của quốc gia, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ...

Nhiều thương hiệu lớn của Việt Nam đã được các doanh nghiệp xây dựng, phát triển vươn ra thị trường khu vực và thế giới, đóng góp quan trọng cho nền kinh tế quốc gia, tiêu biểu như Viettel (Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội), PVN (Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam), Vingroup, FPT, Thaco (Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải), Hòa Phát, TH, Vinamilk (Công ty cổ phần Sữa Việt Nam)... Không chỉ góp phần củng cố nền tảng an sinh xã hội, đội ngũ doanh nhân Việt Nam còn thể hiện bản lĩnh kiên cường, chủ động vươn lên, cạnh tranh sòng phẳng và hợp tác cùng có lợi với các đối tác quốc tế. Nhờ đó, doanh nghiệp Việt Nam ngày càng nâng cao vị thế thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế, khẳng định vai trò trên những “sân chơi” lớn như Hiệp định Ðối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hay Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam (EVFTA)...

Tháng 5-2025, Tập đoàn TH đã khánh thành nhà máy sữa TH tại Kaluga (Nga). Nhà máy có quy mô 15ha, công suất 1.000 tấn/ngày, sử dụng công nghệ tiên tiến. Đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất khép kín “từ đồng cỏ tới bàn ăn” của TH true MILK tại Nga. Trước đó, TH đã vận hành các trang trại tại Mátxcơva và Kaluga với đàn bò cao sản thuần chủng nhập từ Mỹ, cho năng suất đến 40 lít sữa/con/ngày, chất lượng vượt trội. Với PVN, từ khâu tìm kiếm - thăm dò, khai thác, công nghiệp khí, chế biến, phân phối dầu khí đến công nghiệp điện, năng lượng tái tạo và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao, một hệ thống hạ tầng năng lượng xương sống mang tầm chiến lược quốc gia đã được hình thành, trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đóng góp của PVN được tóm lược trong “5 chữ an”: An ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội. Đơn vị cũng tự hào là doanh nghiệp có quy mô lớn nhất, đóng góp ngân sách cao nhất, lợi nhuận dẫn đầu, đạt nhiều giải thưởng khoa học - công nghệ, đồng thời tiên phong trong các hoạt động an sinh xã hội. Đây là những minh chứng sống động cho sự lớn mạnh, bản lĩnh vươn xa của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, ông Nguyễn Văn Thân nhận định, phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động còn thấp. Tư duy kinh doanh vẫn mang tính ngắn hạn, thiếu tầm nhìn chiến lược. Dù đã có nhiều doanh nghiệp quy mô vừa và lớn, nhưng chưa thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt nền kinh tế như mong đợi. Đặc biệt, vẫn thiếu các dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực công nghệ cao và có tính dẫn dắt. Ngoài ra, một số ngành vẫn gặp khó khăn, sức mua thị trường phục hồi chậm, các dự án hạ tầng trọng điểm triển khai chậm do vướng mắc pháp lý. Đặc biệt, thể chế, pháp luật vẫn là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, gây cản trở phát triển doanh nghiệp.

Quyết tâm cao, hành động đồng bộ

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, nhờ động lực từ Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, 9 tháng năm 2025, cả nước có 145 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký là 1.420,2 nghìn tỷ đồng, tăng 18,9% về số doanh nghiệp, tăng 22,6% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước; tổng số lao động đăng ký là 874 nghìn lao động, tăng 18,9%.

GDP năm 2025 đang chạm tới kịch bản tăng trưởng 8%, và mục tiêu tăng trưởng từ 8,3 - 8,5% cả năm 2025 là thách thức rất lớn trong bối cảnh quý IV được dự báo nhiều khó khăn. “Để đạt được mục tiêu này, khu vực kinh tế tư nhân cần tăng trưởng khoảng 11%/năm” - bà Nguyễn Thị Hương thông tin.

Theo Tiến sĩ Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, trước yêu cầu phát triển mới, cộng đồng doanh nghiệp nói chung, đội ngũ doanh nghiệp tư nhân nói riêng cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò, sứ mệnh của mình trong phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Các doanh nghiệp lớn cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò tiên phong trong những việc lớn, việc khó, việc mới, chủ động nhận nhiệm vụ giải quyết những bài toán ở tầm quốc gia để tạo lực cho phát triển kinh tế; phát huy vai trò do-anh nghiệp dẫn đầu, chuyển giao công nghệ, chủ động liên doanh, liên kết, dẫn dắt, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cùng phát triển theo chuỗi giá trị.

Để các chính sách hỗ trợ thực sự phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời nhiều yếu tố. Trước hết, các bộ, ngành và địa phương cần đóng vai trò kiến tạo, trong khi các tổ chức tín dụng phải đồng hành cùng doanh nghiệp. Bên cạnh đó, bản thân doanh nghiệp phải phát huy nội lực, nâng cao năng lực quản trị để tận dụng hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Cùng với đó, để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) nhằm đánh giá mức độ bền vững và tác động đến cộng đồng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ có năng lực cạnh tranh cao trên những thị trường đã ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương.

Về phía các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp, cần phát huy vai trò cầu nối giữa Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp; chủ động tham gia đối thoại, kịp thời nắm bắt và phản ánh những khó khăn, vướng mắc đến các cơ quan chức năng để xử lý. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp thành viên, đặc biệt trong các vụ kiện thương mại, phá giá; tăng cường liên kết, hỗ trợ kết nối đầu tư và kinh doanh. Khi Nhà nước kiến tạo phát triển với quyết tâm cao, hành động đồng bộ, còn doanh nghiệp chủ động đổi mới sáng tạo, tiên phong giải quyết các vấn đề lớn của đất nước, sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp hướng tới mục tiêu xây dựng một nền kinh tế Việt Nam vững mạnh.