Kinh tế

Quan tâm đến cuộc sống, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất

Tiến Thành 21/06/2023 - 12:27

Sáng 21-6, thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Quốc hội cho rằng, quy định trong dự thảo Luật mới chỉ quan tâm tới thu nhập chứ chưa quan tâm đến cuộc sống, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất.

thachphuocbinh.jpg
Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Trà Vinh) phát biểu.

Phát biểu góp ý về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Trà Vinh) cho rằng, dự thảo Luật chưa có quy định khái niệm xác định thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất; khái niệm bồi thường chưa chuẩn xác, không có quy định bồi thường thiệt hại về tài sản khác khi Nhà nước thu hồi đất… Về nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc chung về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thay vì các quy định riêng.

Đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị cần tiếp tục bổ sung việc bồi thường thiệt hại tài sản gắn liền với đất phải theo nguyên tắc bồi thường thiệt hại theo pháp luật dân sự để vừa bảo đảm quyền lợi cho người dân, vừa bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa Luật Đất đai và Bộ luật Dân sự 2015. Đại biểu cũng đề nghị xem xét bổ sung nguyên tắc về trách nhiệm giải trình bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người có đất bị thu hồi và nhà đầu tư.

nguyenquanghuan.jpg
Đại biểu Nguyễn Quang Huân (Đoàn Bình Dương) phát biểu.

Góp ý về nguyên tắc đền bù, tái định cư, đại biểu Nguyễn Quang Huân (Đoàn Bình Dương) cho biết, theo tờ trình của Chính phủ, về nguyên tắc bồi thường tái định cư đã bỏ nội dung “người dân sau khi đền bù thì có điều kiện cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước”. Tờ trình giải thích rằng, việc bỏ nội dung này là do còn nhiều ý kiến khác nhau. Theo đại biểu, cách giải thích như trên chưa thuyết phục, hiểu chưa đúng tinh thần của Nghị quyết số 18-NQ/TƯ.

“Nghị quyết số 18-NQ/TƯ đã nêu rõ, cuộc sống của người dân được nhận đền bù bằng hoặc tốt hơn trước, không có nghĩa là người dân phải có nhà to hơn hay đường vào nhà rộng hơn… Cuộc sống tốt hơn có nhiều chỉ số để đánh giá, một trong phương pháp để đánh giá được vấn đề này là ghi nhận ý kiến của người dân. Nếu hiểu theo nghĩa đen thì sẽ bị vướng vào công tác đền bù và có nhiều ý kiến trái chiều, không xác định được như nào là người dân có cuộc sống tốt hơn”, đại biểu nói.

Đại biểu cũng cho rằng, do hiểu chưa đúng về vấn đề này nên dẫn tới quy định thu hồi đất nông nghiệp sau đó đền bù bằng nhà ở. Có thể thấy, quy định trong dự thảo mới chỉ quan tâm tới thu nhập cụ thể chứ chưa quan tâm đến cuộc sống, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng. Đại biểu cho rằng cần tìm hiểu các dự án thí điểm ở nhiều nơi, nhiều vùng trên cả nước, nghiên cứu kỹ Nghị quyết số 18-NQ/TƯ để có giải thích hợp lý, đạt được sự đồng thuận từ cử tri, không nên bỏ nguyên tắc này ra khỏi nội dung về cơ chế giá đền bù.

nguyenphithuong.jpg
Đại biểu Nguyễn Phi Thường (Đoàn Hà Nội).

Liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư thành dự án độc lập, đại biểu Nguyễn Phi Thường (Đoàn Hà Nội) lưu ý các vấn đề: Cụ thể hóa các trường hợp được tách nội dung bồi thường, hỗ trợ tái định cư thành dự án riêng và theo hướng mở để người quyết định đầu tư xem xét, quyết định cơ cấu, thành phần hồ sơ dự án này, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt cũng như vai trò, trách nhiệm của cơ quan chuyên môn trong quá trình thẩm định, phê duyệt dự án này. Đồng thời cần bổ sung trong dự thảo Luật một điều quy định về quy hoạch, kế hoạch tái định cư, gắn quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trung hạn và hằng năm.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Phi Thường cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung chính sách để triển khai thực hiện đầu tư trước, dự án xây dựng khu tái định cư theo hướng tổng thể, không nên triển khai, chỉ sử dụng dành riêng cho một dự án cụ thể mà cần tạo lập quỹ đất tái định cư mang tính tập trung, bảo đảm các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật xã hội phục vụ tái định cư cho nhiều dự án trong cùng một khu vực. Trong đó, ngoài việc bố trí quỹ đất tái định cư phục vụ cho dự án đầu tư công, còn tính đến việc Nhà nước bán lại một số chỗ tái đầu tư đã hình thành cho các nhà đầu tư phục vụ tái định cư cho người dân để thực hiện các dự án theo hình thức xã hội hóa.