Hướng mới chống thất thoát trong xây dựng cơ bản
Pháp luật - Ngày đăng : 08:18, 12/03/2005
Cơ quan chức năng kiểm tra cốt thép cọc nhồi tại công trường nhà A2
Từ vụ “nhà A2”
Vụ việc bắt đầu từ 22h ngày 2-3, các trinh sát Đội Công - Nông nghiệp và Xây dựng, Phòng CSĐT tội phạm về quản lý kinh tế và chức vụ - CATP phát hiện và kiểm tra việc thi công các cọc móng nhồi số 64 và 86 khi đang được đổ bê tông. Quá trình kiểm tra kéo dài đến 4 giờ sáng ngày 3-3, lực lượng chức năng đã phát hiện có đến 50% khối lượng cốt thép đã bị cắt xén. Ngay sau đó, 2 đối tượng có liên quan đã bị tạm giữ để điều tra. Đó là Nguyễn Mạnh Thắng, SN 1960, ở Sơn Tây (Hà Tây), Tổ trưởng Tổ Tư vấn giám sát của Cty Tư vấn và Thiết kế xây dựng Hà Nội (đơn vị trúng thầu thực hiện giám sát thi công công trình) và Hoàng Thành Uyên, SN 1958, ở Ninh Bình, Đội trưởng Đội Thi công số 8, thuộc Cty cổ phần Xây dựng số 1, Tổng Cty xuất nhập khẩu xây dựng (Vinaconex), Bộ Xây dựng.
Theo thiết kế, nhà A2 khu tái định cư Kim Giang cao 12 tầng, tổng diện tích sàn là 14.766m2, gồm 132 căn hộ. Đây là công trình cấp II, do Cty Kiến trúc Việt Nam - Hội Kiến trúc sư Việt Nam tư vấn thiết kế với bậc chịu lửa bậc I và chịu được mức động đất ở cấp 8. Đơn vị chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án quận ThanhXuân. Đơn vị trúng thầu thi công là Cty cổ phần Xây dựng số 1, Tổng Cty Xuất nhập khẩu xây dựng Việt Nam (Vinaconex) với giá trúng thầu là hơn 45 tỷ đồng. Đơn vị được chỉ định thầu tư vấn giám sát là Cty Tư vấn và Thiết kế xây dựng Hà Nội với giá trị hợp đồng là hơn 386 triệu đồng.
Thủ tục chặt chẽ là thế (có cơ quan đủ chuyên môn để thay mặt chủ đầu tư thực hiện giám sát), ngỡ rằng công trình sẽ được bảo đảm chất lượng, đúng thiết kế. Thế nhưng, tại công trường, Nguyễn Mạnh Thắng (đại diện cho đơn vị giám sát) và Hoàng Thành Uyên (đại diện cho đơn vị thi công) đã “bắt tay nhau”, chỉ đạo công nhân ăn cắp vật tư. Chỉ có điều, những công nhân trực tiếp thi công đã không biết đó là hành vi ăn cắp do không biết thiết kế. Theo thiết kế, tòa nhà có 136 cọc móng nhồi phi 0,8 và 1m, mỗi cọc sâu 43m, có 4 lồng thép làm cốt với khối lượng khoảng 2 tấn. ở mỗi lồng thép này, bắt buộc phải có 3 ống thép thông suốt để cơ quan chức năng có thể kiểm tra chất lượng bằng cách siêu âm. Thế nhưng, theo lời khai của các đối tượng, để “rút ruột” công trình, trong số 52 cọc đã được đổ bê tông, có 35 cọc nhồi bị ăn cắp thép, trong đó có 11 cọc chỉ được làm 2 lồng cốt thép. Theo kiểm tra của các cơ quan chức năng, tổng số thép bị thất thoát ở phần cọc móng này đã lên đến 13 tấn. Để đối phó với các cơ quan chức năng, hầu hết các ống dẫn siêu âm đã bị làm tắc.
Mở rộng điều tra vụ án, đến tối 4-3, cơ quan CA đã tiếp tục bắt giữ Hoàng Thanh Bình, cán bộ kỹ thuật Đội Thi công số 8, đồng thời khởi tố vụ án “tham ô tài sản” theo Điều 278 Bộ luật Hình sự và khởi tố cả 3 bị can.
Sau khi sự việc xảy ra, Ban Quản lý dự án quận ThanhXuân đã có công văn số 29/CV-BQL gửi Cục Giám định chất lượng công trình xây dựng - Bộ Xây dựng đề nghị giám định toàn bộ 52 cọc nhồi đã thi công. Còn theo ông Phạm Quốc Mạnh, Phó Giám đốc Cty cổ phần Xây dựng số 1 Vinaconex, đơn vị thi công, số cọc nhồi bị “rút ruột” sẽ được công ty bỏ tiền ra xử lý, bảo đảm chất lượng và tiến độ của công trình. Phương pháp khắc phục được đề xuất là làm cọc nhồi khác bổ sung bên cạnh cọc nhồi bị “rút ruột”. Đối với các cá nhân có sai phạm, Công ty cổ phần Xây dựng số 1 cũng đã quyết định tạm đình chỉ công việc và sinh hoạt Đảng với Hoàng Thanh Uyên (Đội trưởng Đội Xây dựng số 8); buộc thôi việc kỹ sư Nguyễn Thanh Bình và tạm đình chỉ chức vụ giám đốc đối với ông Nguyễn Khánh Toàn, Giám đốc Cty cổ phần Xây dựng số 1. Về phía Ban Quản lý dự án, ngày 10-3, UBND quận ThanhXuân cũng đã có quyết định tạm đình chỉ chức vụ Giám đốc Ban Quản lý dự án đối với ông Tô Quang Minh để làm rõ trách nhiệm.
Trả lời câu hỏi của các phóng viên về việc Cty đã “bán con dấu” cho người không thuộc đơn vị mình, Giám đốc Công ty Tư vấn và Thiết kế xây dựng Hà Nội Nguyễn Dư Tiến cho rằng, hoàn toàn không có việc Cty đã “bán con dấu”, bởi Công ty có quyền huy động mọi nguồn nhân lực trong xã hội vào hoạt động kinh doanh. Ông Tiến cho biết, Cty đã ký hợp đồng thời vụ với cả 5 kỹ sư trong tổ tư vấn giám sát và đơn vị nắm rất rõ năng lực, kinh nghiệm của họ. Chỉ có điều, đến khi hợp đồng đã được thực hiện mà phía Cty vẫn chưa một lần gặp chủ đầu tư. Mọi việc đều do kỹ sư Trần Thị Thảo (cán bộ Viện Kỹ thuật xây dựng Hà Nội) một tay lo liệu.
Hướng mới trong chống thất thoát
Có thể nói, trong lĩnh vực xây dựng cơ bản đã xảy ra nhiều vụ thất thoát (có công trình thất thoát lên đến 30%), nhưng các biện pháp kiểm tra, khắc phục còn nhiều hạn chế. Điều này đã tạo dư luận không tốt, gây bức xúc trong nhân dân. Việc lần đầu tiên các trinh sát Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ - CATP bắt quả tang hành vi ăn cắp vật tư ngay tại công trường không chỉ kịp thời ngăn chặn hành vi phạm pháp, bảo đảm chất lượng công trình mà còn mở ra một hướng mới cho việc chống thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ bản.
Theo các trinh sát, việc kiểm tra chất lượng các công trình (nhất là các công trình ngầm) bằng phương pháp siêu âm có thể đem lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có những hạn chế khi những đối tượng đã nắm rõ quy trình và tìm ra các biện pháp đối phó. Chính vì vậy, cách làm hiệu quả nhất là tăng cường vai trò quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng trong công tác thi công, giám sát các trông trình xây dựng. Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần tiến hành kiểm tra toàn bộ các công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm. Riêng đối với lực lượng chức năng, ngày 9-3, Bộ CA cũng đã có công văn yêu cầu CA các tỉnh tăng cường công tác kiểm tra, phối hợp chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kịp thời phát hiện những sai phạm và ngăn chặn ngay trong quá trình thi công. Chỉ có thế mới không để xảy ra lãng phí và những hậu quả đáng tiếc trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, lĩnh vực rất dễ xảy ra thất thoát khi quản lý bị buông lỏng.
HNM