Ngã tư Trung Hiền - Kẻ Mơ

Trung Hiền là tên gọi một ngã tư, nơi gặp gỡ của bốn con đường: Bạch Mại, Trương Định, Đại La, Minh Khai.Vậy do đâu có tên gọi Trung Hiền? Các bô lão người làng Hoàng Mai, Tương Mai kể, vào cuối thế kỷ XVI, vua Lê cho đắp luỹ đất Đại La ở khu vực phố Đại La bây giờ. Luỹ đất chia đôi đất Kẻ Mơ. Làng Hồng Mai (nay là phố Bạch Mai) trở thành phường của huyện Thọ Xương thuộc kinh thành, còn các làng Hoàng Mai, Tương Mai thuộc huyện Thanh Trì, trấn Sơn Nam Thượng. Chỗ gặp nhau giữa luỹ đất Đại La và con đường thiên lý Bắc – Nam được người dân gọi là Kẻ Mơ.

Ngày ấy vùng đất nằm liền kề các cửa ô phía Nam còn heo hút, mọi liên lạc giữa triều đình và các tỉnh phía Nam đều phải qua trạm dịch Hà Mai, nằm gần ngã tư Mơ. Ngày ấy vùng đất nằm liền kề ô phía Nam còn heo hút, mọi liên lạc giữa triều đình và các tỉnh phía Nam đều phải qua trạm Hà Nam, nằm gần ngã tư Mơ. Cách ngã tư này độ 300m là chợ Mơ. Do đặc điểm như vậy, nơi đây tụ tập khá nhiều bọn côn đồ, trộm cắp trở thành nỗi sợ của mỗi người dân.

Tương truyền, hồi đó, ở làng Tương Mai có ông Trung Hiền (không rõ đó là tên thật hay duệ hiệu tôn vinh sau khi mất) có sức khoẻ, giỏi võ nghệ, tính tình khảng khái sẵn sàng giúp người ngay đã đứng ra giúp nhà chức trách thẳng tay trừng trị bọn lưu manh. Hết đường làm ăn, chúng căm thù ông và bàn mưu tìm cách hãm hại. Một lần, do bị đánh bất ngờ, ông bị chúng sát hại.

Để tỏ lòng thương tiếc, dân hai làng Hoàng Mai đã dựng ngôi miếu nhỏ ở đầu làng Hoàng Mai, ngay bên đường thiên lý để thờ người vì nghĩa quên thân.

Do nằm ở vị trí thuận lợi, hằng ngày miếu có đông người đến lễ bái, nhất là các bà con đi chợ từ phía Nam tới.

Miếu thờ ông Trung Hiền dựng từ khi nào và tôn tạo trong bao lâu, đến nay không ai còn nhớ. Chỉ biết khoảng 1940, khi chuyển chợ Mơ từ giữa phố Bạch Mai xuống ngã tư hiện nay, người ta vẫn thấy bên kia đường có ngôi miếu nhỏ bé ẩn mình dưới gốc đa rễ tua tủa, có treo những bình vôi và bát hương. Hà Nội phát triển, đường sá mở rộng, sau năm 1954 ngôi miếu bị dỡ bỏ. Năm 1980, cây đa cổ thụ cũng bị chặt hạ (theo Nguyễn Văn Uẩn).

Ngày nay, sự tích miếu Trung Hiền chỉ còn lưu trong tâm trí một số người già, còn lớp người trẻ tuổi mỗi khi qua ngã tư đông sầm uất, họ chỉ biết đó là ngã tư Mơ.

HNM