Các cách chiêu dụ khách hàng mua sách

Khi mùa nghỉ hè khởi động, chắc chắn mỗi người đều sẽ mua một, hai quyển sách để thưởng thức trong chuyến phiêu du trốn khỏi những ràng buộc thường ngày. Các nhà xuất bản và nhà sách không bỏ qua chi tiết này, và thường đáp ứng bằng nhiều chiêu khuyến mãi cùng những tập sách mới nhất.

Nhưng trong một ngành công nghiệp mỗi năm ra lò hơn 100.000 tựa sách mới, việc cạnh tranh khó hơn bao giờ hết và những kỹ thuật bán hàng ngày một trở nên cao thủ hơn. Phải chăng việc bạn mua sách gì trong mùa hè sẽ bị lựa chọn của ngành công nghiệp sách chi phối, hơn là do ý thích của chính người đọc?

Những nhà sách lớn không thích tiết lộ họ kiếm được bao nhiêu tiền từ thị trường ngày hè, nhưng chắc chắn doanh số bán trong hè chỉ đứng thứ hai sau mùa Giáng sinh mà thôi. Joanna Prior, giám đốc xuất bản và tiếp thị của nhà xuất bản Penguin, nói: "Đây là thời gian rất quan trọng trong năm, vì nhiều người mua thêm nhiều sách hơn vì lúc này họ có nhiều thời gian." Bà Prior nói vào mùa này, có nhiều người mới bước vào nhà sách lần đầu tiên kể từ Giáng sinh năm trước. Có thể họ không thật tự tin, và muốn nhan chóng tìm được cuốn sách mình thích.

Nhưng bây giờ, nếu nhà sách chỉ trưng bày những tựa vốn vẫn ăn khách ra mặt tiền cửa hàng thì chẳng đủ để chào mời khách. Jo Lees, biên tập sách của cửa hàng Amazon.co.uk, nói: "Điều thú vị là nhiều người đã từ bỏ các thể loại thường ăn vào mùa nghỉ như truyện trinh thám, tình cảm. Giờ họ lại có thể thích xem những sách tiểu sử và lịch sử."

Hiện tại ở Anh, một trong những cách thức chủ yếu để thu hút khách hàng là chiêu "Mua ba, trả hai", tức là bạn mua ba cuốn, nhưng chỉ trả tiền của hai cuốn mà thôi. Tại các nhà sách, người mua thường chú ý đầu tiên những tựa sách đã được cửa hàng cẩn thận lựa chọn và đặt trên bàn.

Joanna Prior, của nhà Penguin, nói: "Việc được nằm ở 20 mét đầu tiên trong nhà sách là rất quan trọng." Bà nói các khoản khuyến mãi - thí dụ như bán nửa giá - là yếu tố khiến người ta mua sách.

Nhà sách Waterstones, một trong những nơi tiên phong trong kỹ thuật này, nói họ cho khách hàng cơ hội thử điều mới mẻ. Một phát ngôn nhân bảo: "Với việc 'Mua ba, trả hai', khách hàng sẽ muốn đọc thử một tựa đề lạ vì họ không phải trả tiền cho cuốn đó." Việc chọn sách nào vào danh sách khuyến mãi là việc riêng của từng nhà sách, nhưng các nhà xuất bản thì thường được yêu cầu góp tiền bù cho chi phí tiếp thị.

Nhưng các tựa sách được đưa lên bàn khuyến mãi thường cũng chỉ kéo dài vài tuần, nên ngay cả những tựa sách ăn nhất cũng phải đấu tranh để thu hút người đọc khi mà chúng đã bị xếp vào các ngăn sau của nhà sách. Các bài điểm sách và truyền tai nhau đóng vai trò đáng kể, nhưng bìa sách mới tạo ra sự khác biệt lớn - ngay cả với những độc giả không thích nghĩ rằng họ mua sách chẳng qua vì bị cái bìa sách thu hút.

John Hamilton, giám đốc nghệ thuật cho nhà Penguin, nói: "Có vẻ loại bìa đang ăn hiện nay là có gam màu sáng, màu sắc sặc sỡ, với kiểu thiết kế bắt mắt." Khi ông Hamilton thiết kế bìa sách cho cuốn Captain Corelli's Mandolin của tác giả Louis de Bernieres, các vị tai to mặt lớn ngành làm sách chê bai vì kiểu thiết kế hai màu xanh dương và trắng rất bất thường của nó.

Hamilton bảo họ nó thể hiện bầu trời xanh và các ngôi nhà trắng của Hy Lạp. Quyển sách bán hơn một triệu bản và tạo nên một xu hướng mới trong việc thiết kế bìa. Các nhà thiết kế mẫu chỉ có vài giây để thuyết phục khách hàng chọn sách. Và giờ đây khi sách cũng đem vào siêu thị bán, thì họ còn phải chiêu dụ khách hàng đừng mua thực phẩm mà quên mua sách.

Một nhà thiết kế khác lại nói ông quan tâm việc sách bán cho ai hơn là sách có nội dung gì. Những bìa sách tình cảm sẽ quan tâm chủ đề như tình bạn, còn những quyển đọc ngoài biển có thể vẽ hình cát, đại dương trong lúc những bìa sách cao cấp hơn thì nhắm đến những khao khát trong nội tâm độc giả.

Nhà thiết kế này nói sự quan trọng của việc thiết kế đồng nghĩa việc "một số các tựa sách bán chạy nhất không có nghĩa đây là sách hay nhất." Với nhiều người, việc cãi nhau liệu người ta có mua đúng sách cần đọc không có lẽ không quan trọng bằng việc đã có thêm nhiều người mua sách.

Hải Anh (theo BBC)