Al-Yazid - “Tay hòm chìa khóa” của Al-Qaeda bỏ mạng

Tuyên bố ngắn gọn trên trang web của tổ chức không cho biết lãnh đạo cao cấp trên của Al-Qaeda bỏ mạng ở đâu và vì lý do gì. Tuy nhiên theo các quan chức quân đội Mỹ, al-Yazid đã bị tiêu diệt hôm 21-5 trong một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Hoa Kỳ tại khu vực núi non hiểm trở ở Pakistan, nơi được xem là sào huyệt của các phần tử Hồi giáo cực đoan. Đây là một đòn mạnh giáng vào tổ chức khủng bố của Osama bin Laden.

Sinh tháng 12-1955 ở vùng Al-Sharqiya, châu thổ sông Nile, Ai Cập, al-Yazid - còn được biết đến với cái tên Giáo sĩ Saeed al-Masri - giữ vị trí cực kỳ quan trọng trong mạng lưới khủng bố khét tiếng nhất hành tinh. Là thành viên sáng lập Al-Qaeda, cánh tay phải của Osama bin Laden, phần tử người Ai Cập này từng ngày kiểm soát mọi hoạt động của tổ chức từ tài chính đến việc lên các kế hoạch tác chiến.

Bản lý lịch của phần tử 55 tuổi lý giải vai trò chủ chốt mà hắn đang nắm giữ tại Al-Qaeda. Tham gia các phong trào Hồi giáo cực đoan từ gần 30 năm trước bằng việc gia nhập những nhóm sinh viên quá khích, al-Yazid bị bắt vào năm 1981 khi là thành viên của nhóm Hồi giáo Jihad tại Ai Cập do tham gia vào vụ ám sát cựu Tổng thống Anwar Sadat của nước này. Sau 3 năm ngồi tù, hắn tới Afghanistan và trở thành một trong những kẻ sáng lập mạng lưới khủng bố Al-Qaeda. Năm 1991, al-Yazid leo lên vị trí thủ quỹ của nhóm và điều hành văn phòng tài chính Mektabh al-Muhassiba tại Peshawar, Pakistan. Hai năm sau, tay súng cực đoan này theo Osama bin Laden tới Sudan, nơi hắn lập ra một văn phòng tài chính khác trên phố McNimr ở thủ đô Khartoum vào ngày 9-6-1993 để từ đó điều phối mọi hoạt động xuất, nhập tiền của Al-Qaeda.

Những kinh nghiệm có được trong thời gian này đã đưa al-Yazid vào chức vụ tay hòm chìa khóa của nhóm khủng bố khét tiếng khi quay trở lại Afghanistan vào giữa những năm 1990. Tại đây, al-Yazid quản lý những tài khoản bí mật của Al-Qaeda tại khắp Vùng Vịnh và một phần số tiền từ các khoản tài chính đen đó đã được sử dụng để cung cấp cho những phần tử thực hiện vụ khủng bố ngày 11-9-2001 tại Mỹ. Thảm họa kinh hoàng đã khiến cái tên al-Yazid không thể ở trong bóng tối được lâu. Ngay sau vụ tấn công thảm khốc, y lập tức có tên trong danh sách các cá nhân, tổ chức và quỹ từ thiện có tài sản bị Bộ Tài chính Mỹ đóng băng. Theo Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), chính al-Yazid đã chuyển tiền qua Dubai cho Mohammed Atta, Marwan al-Shehhi và Wal al-Shehri, 3 kẻ cướp máy bay lao vào tòa Tháp đôi ở New York và Lầu Năm Góc tại Washington trong ngày định mệnh ấy.

Giống như nhiều phần tử Al-Qaeda khác, al-Yazid chạy trốn khỏi Afghanistan sau khi Mỹ và đồng minh lật đổ chế độ Taliban. Hắn bặt tăm cho đến khi xuất hiện trong cuộc phỏng vấn dài 45 phút được phát trên trang web của Al-Sabah, một nhóm trực thuộc mạng lưới khủng bố của bin Laden vào tháng 5-2007 và chính thức tự nhận là chỉ huy Al-Qaeda ở Afghanistan. Một số nhà phân tích tin rằng việc lựa chọn al-Yazid vào vị trí trên thể hiện cách tiếp cận mới từ Al-Qaeda đến đất nước mà tổ chức khủng bố này đã từng làm mưa làm gió. Cho dù không có nhiều kinh nghiệm trong điều hành các hoạt động tác chiến, song al-Yazid lại có một ưu thế khác, đó là mối quan hệ gần gũi với thủ lĩnh Taliban, Mullah Omar. Ngoài ra, do thành thạo ngôn ngữ Pashto, al-Yazid được xem có thể thiết lập mối quan hệ tốt với các thuộc hạ Afghanistan hơn bất kỳ một lãnh đạo Al-Qaeda có nguồn gốc Arab khác. Quyết định "tỉnh táo" này đã khiến Al-Qaeda gắn kết chặt chẽ hơn với Taliban.

Do tầm ảnh hưởng rất lớn, al-Yazid đã trở thành mục tiêu tấn công của rất nhiều vụ oanh kích do máy bay không người lái của Mỹ thực hiện thời gian qua. Tuy nhiên, tên này vẫn nhanh chân trốn thoát. Vào tháng 8-2008, Pakistan thông báo giám đốc tài chính Al-Qaeda đã bị tiêu diệt trong một cuộc đụng độ ở khu vực bộ lạc tại Bajaur, dọc biên giới Afghanistan. Song, niềm vui đó vụt tắt với việc y xuất hiện trong một số cuốn video được xác định thực hiện sau vụ tấn công này, kêu gọi thánh chiến chống Mỹ. Thông điệp cuối cùng trước khi vĩnh biệt trần thế của al-Yazid được công bố vào ngày 4-5 nhằm tán tụng 2 thủ lĩnh cấp cao của Al-Qaeda ở Iraq thiệt mạng vào tháng 4, cũng là sự hăm dọa cuối cùng của một trùm khủng bố.