Chuyện khó hiểu quanh máy gia tốc xạ trị tại Bệnh viện K

(HNMO)-Được Bộ Y tế trang bị từ năm 2000 với tổng vốn đầu tư là 1.400.000 USD, máy gia tốc A tại BV K mỗi ngày đã xạ trị cho khoảng 140- 160 bệnh nhân. Tuy nhiên, kể từ năm 2006,khi BV có thêm chiếc máy gia tốc B, được lắp đặt theo hình thức cổ phần hóa thì "người anh em" A liên tục rơi vào tình trạng hỏng hóc, công suất hoạt động bỗng dưng kém hẳn.

Thêm máy mới, máy cũ liên tục "đắp chiếu"

Là đơn vị đầu ngành về điều trị ung bướu, BV K được trang bị khá nhiều máy móc, thiết bị y tế hiện đại. Kỹ sư Nguyễn Xuân Cử, Trưởng khoa Vật lý xạ trị cho biết, riêng về xạ trị, hai cơ sở của BV tại Hà Nội hiện được trang bị 6 máy tia xạ hàng đầu là máy gia tốc và máy cobalt-60.

Tại cơ sở I (tại Quán Sứ, Hà Nội) được trang bị 2 máy gia tốc và 1 máy cobalt-60, trong đómáy gia tốc A được Bộ Y tế trang bị cho BV năm 2000 với tổng vốn đầu tư là 1.400.000 USD. Tháng Giêng năm 2001, chiếc máy đi vào hoạt động, mỗi ngày, xạ trị cho khoảng 140 - 150 BN. Đi kèm với đó là hàng năm, BV được cấp 60.000 USD cho việc bảo dưỡng máy.

Trước nhu cầu xạ trị cho bệnh nhân ngày một lớn, và cũng để thực hiện chủ trương cổ phần hóa, giảm tải cho bệnh nhân, năm 2006, BV lắp đặt thêm một máy gia tốc B với tổng vốn đầu tư gần 1.200.000 USD dưới hình thức liên doanh với Cty Cổ phần Thiết bị y tế ung thư (Med-Aid Co., Ltd)

Cũng dưới hình thức này, mới đây nhất, vào tháng 6/2009, tại cơ sở II ( Tam Hiệp, Thanh Trì, Hà Nội), bên cạnh 2 máy máy cobalt-60, BV tiếp tục đặt thêm 1 máy gia tốc.

Những tưởng sau khi thực hiện chủ trương hoàn toàn đúng đắn, đầu tư thêm nhiều máy móc hiện đại thì người bệnh sẽ được hưởng lợi nhiều hơn. Tuy nhiên thực tế không hoàn toàn như vậy. Điều khó hiểu là từ khi BVlắp đặt thêm máy gia tốc B thì máy gia tốc A liên tục ở trong tình trạng “hỏng”.

Cụ thể, từ năm 2006 đến nay, mỗi năm, thời gian máy gia tốc A tiến hành xạ trị được cho bệnh nhân chỉ vỏn vẹn trong vài tháng. Theo nhật ký hoạt động máy gia tốc A, trung bình mỗi tháng, chiếc máy trị giá vài chục tỷ đồng này hỏng khoảng trên… 20 lần! Có nhiều ngày máy gần như "đắp chiếu" hòan toàn vì liên tục xảy ra lỗi.

Theo thống kê, năm 2007, máy hỏng tới 127 lần. Gần đây nhất, trong vòng 20 ngày kể từ 5/2 đến 25/2/2009, có tới 11 ngày máy báo lỗi và có khi báo lỗi tới 3 lần/ngày, mỗi lần vài tiếng đồng hồ. Do đó, khi hoạt động trở lại được, máy gia tốc A cũng chỉ xạ trị được 80 BN/ngày.

Người bệnh âm thầm chịu thiệt

Tính trung bình, mỗi ngày phòng khám của BV K tiếp nhận khoảng 1.200 - 1.500 BN, ngày đông có thể lên đến 1.800 người. 10% số bệnh nhân này phải nhập viện.

Với khoảng 570 giường bệnh tại cả hai cơ sở,hiện nay BV K đang điều trị cho khoảng 3.600 BN. Trong đó, cơ sở I với 470 giường điều trị cho 2.000 BN; cơ sở II với 100 giường bệnh, điều trị khoảng 1.600 BN. 70 - 75% số BN điều trị này có nhu cầu xạ trị.

Đương nhiên, khi máy gia tốc A liên tục rơi vào tình trạng "đắp chiếu" như đã nêu trên, thì bệnh nhân sẽ bắt buộc phải chuyển sang sử dụng máy B. Đây là chuyện hòan toàn bình thường, sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như quyền lợi của người bệnh không bị ảnh hưởng. Nhưng thực tế hòan toàn ngược lại.

Máy gia tốc A, vốnlà của Nhà nước đầu tư do đó, theo qui định, tất cả BN có bảo hiểm y tế được thanh toán toàn bộ kinh phí xạ trị khi BV sử dụng máy này để tiến hành điều trị cho bệnh nhân. Còn nếu điều trị ở máy B, là thiết bị liên doanh do BV đầu tư, người bệnh đã đóng bảo hiểm y tế phải nộp vào ít nhất từ 15 - 20 triệu đồng/đợt điều trị. Nếu không có bảo hiểm y tế, bệnh nhân còn phải chi số tiền lớn hơn nhiều, dao động khoảng 25 - 28 triệu đồng/đợt điều trị.

Rõ ràng người bệnh không có quyền lựa chọn máy gia tốc xạ trị cho mình, mà đó hoàn toàn phụ thuộc vào máy gia tốc A có hoạt động được hay không cũng như những chỉ định của bác sĩ. Vậy những người đang chịu nhiều thiệt thòi như họ hoàn toàn có quyền thắc mắc xung quanh chuyện vì sao chiếc máy được Nhà nước đầu tư cả chục tỷ đồng và một khoản không nhỏ mỗi năm để bảo dưỡng lại liên tục bị "đắp chiếu"? Liệu Bộ Y tế có được báo cáo về sự việc cũng như trách nhiệm sửa chữa thuộc về ai để người bệnh sớm được hưởng đúng quyền lợi thuộc về họ.

C.Dũng