Trên những đồi chè Ba Vì

(HNM) - Lưng chừng núi Ba Vì nhấp nhô tràn ngập một màu xanh tươi tắn, những ngôi nhà mới nép mình dưới tán cây - đó là nơi 9 làng chè của xã Ba Trại cư ngụ. Có mặt ở đây trong những ngày giáp Tết chứng kiến cuộc sống của những người làm chè tôi thấy lòng thư thái hơn. Phải chăng đã có sự đổi thay kỳ diệu của đồng bào người Mường, người Dao nơi đây.

Đồi chè Ba Vì. Ảnh Internet

Chúng tôi lên xã Ba Trại huyện Ba Vì vào một ngày chớm xuân. Những dải đồi san sát mơn mởn màu xanh, ôm gọn làng thôn Đô Trám. Nắng xuân làm cho làng chè trăm năm tuổi này như trẻ lại. Từ trên cao nhìn xuống, bên những con đường liên thôn nhấp nhô mọc lên nhiều ngôi nhà lớn của người Mường, người Dao thơm mùi sơn mới. Đẹp hơn là những cô gái người Dao ăn vận sặc sỡ, tay thoăn thoắt hái chè để kịp ra những mẻ mới cho thị trường Tết. Phó phòng Nông nghiệp huyện Ba Vì Phùng Tiến Lâm cho biết: Ở đây nhà nào cũng trồng chè, làm chè, dựa vào chè để sống. Vì vậy không khí ở đây cũng thấm đẫm hương chè. Quả vậy, đi đến đâu chúng tôi cũng cảm nhận được hương thơm ngai ngái của ngọn chè tươi mới. Ông Đinh Văn Chư, xóm Đô, thôn Ba, xã Ba Trại, người gắn bó với cây chè từ thuở còn lọt lòng nói với chúng tôi: Dễ trồng trên đất khô cằn, cây chè đã trở thành cây "xóa đói, giảm nghèo". Năm nay, chè phát triển tốt, trung bình mỗi mẫu có thể thu từ 70kg đến 80kg búp tươi/lứa, một năm 7 lứa, trừ chi phí gia đình cũng thu được vài chục triệu đồng. Có lẽ nhờ vậy mà sức sống đang lan tỏa mạnh mẽ trên vùng đất này.

Vượt qua con đường đất đỏ, chúng tôi có mặt tại trụ sở UBND xã Ba Trại. Sau cái bắt tay nồng ấm, thân tình, Chủ tịch UBND xã Bùi Quang Chắt cho biết: Ba Trại có diện tích hơn 447ha, khoảng 12.000 nhân khẩu chuyên trồng chè, sản lượng khoảng 3.000 tấn/năm chè búp. Xã có 9 làng trồng chè đã được công nhận là làng nghề truyền thống. Đô Trám với tiểu khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt nên chè thơm ngon chát dịu, nước xanh không thua kém chè Tân Cương của Thái Nguyên. Có lẽ vì vậy, trong những năm vừa qua, nhiều công ty liên doanh đã chọn Ba Vì làm điểm đến để trồng và chế biến chè. Bà Đặng Thị Nguyệt, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Chè Việt Mông - một trong những doanh nhân nổi tiếng được "làng" chè xuất khẩu tôn vinh bày tỏ: "Chúng tôi tin vào tiềm năng cây chè của huyện Ba Vì nên đầu tư về đây". Cuối năm 2006, Công ty của bà Nguyệt đã đầu tư trên 1 triệu USD để lắp đặt một dây chuyền sản xuất chè xuất khẩu hiện đại, công suất chế biến 25 tấn chè tươi/ngày. Cũng từ đây, sản phẩm chè của Ba Vì đã vươn ra thị trường Ấn Độ, Pa-ki-xtan, Đức, Hà Lan, Anh... Năm 2008, công ty xuất trên 1.000 tấn chè búp, giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 100 công nhân, với mức thu nhập từ 1,2 triệu đồng - 1,5 triệu đồng/người/tháng.

Không chỉ có những doanh nghiệp sản xuất chè chọn Ba Vì làm điểm đến, nhiều người miền xuôi đã lên đây phát triển kinh tế trang trại. Những con dốc ngày nào vắng bóng người giờ đã tấp nập mang dáng dấp bộ mặt nông thôn mới. Đời sống của người dân trồng chè đã có nhiều đổi thay. Nhà cao tầng, biệt thự… dần thế chỗ những căn nhà gỗ, nhịp sống hiện đại đã thay thế vẻ trầm lặng của điền trang thuở nào. Theo Bí thư Huyện ủy huyện Ba Vì Hoàng Thanh Vân: Ba Vì có hai loại chè, loại trung du lá nhỏ diện tích hơn 900ha, chè PH1 gần 450ha, ngoài ra còn một số giống khác như Ô long, LĐP1, Kim Tuyên trồng tập trung ở một số xã khu vực Ba Trại và nông trường Việt Mông. Cây chè từng bước lấy lại chỗ đứng trong cơ cấu cây trồng lâu năm của huyện. Các nhà máy chế biến chè trên địa bàn năm nay đạt sản lượng trên 2.000 tấn chè búp khô (chưa kể các hộ dân). Thị trường ổn định, giá chè luôn giữ ở mức cao, từ 40.000 - 50.000 đồng/kg chè khô, làm tốt có thể thu nhập bình quân từ 50 - 70 triệu đồng/ha, cao hơn hẳn so với nhiều loại cây trồng khác nên đời sống của người nông dân được cải thiện đáng kể. Để tiếp sức cho cây chè, huyện Ba Vì quy hoạch phát triển đến năm 2010 trồng 2.000ha chè. Dự án làm sống lại dòng sông Tích sẽ giúp Ba Vì thực hiện đồng bộ 3 mục tiêu: tưới tiêu, du lịch và nuôi trồng thủy sản để tiếp sức cho những đồi bãi khô cằn, cây chè của người Dao, người Mường phát triển.

Dời những đồi chè Ba Vì, chúng tôi tin rằng vùng đất nơi đây tiếp tục tỏa ngát hương.

Hữu Hoài