Lấy quyền lợi người dân làm thước đo thực thi chính sách an sinh, lao động và nhà ở
Sáng 21-11, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật An toàn vệ sinh lao động... Đây là những Luật có phạm vi ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh.
Trao đổi bên hành lang kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Việt (đại biểu chuyên trách Đoàn Hà Nội) đánh giá, các luật vừa được thông qua thể hiện tinh thần đổi mới trong xây dựng chính sách, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính khả thi khi triển khai, để người lao động được bảo vệ tốt hơn, người dân tiếp cận an sinh thuận lợi hơn và có cơ hội an cư.

Củng cố niềm tin của người dân với hệ thống an sinh xã hội
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho rằng, ý nghĩa quan trọng của lần sửa đổi này không chỉ nằm ở việc hoàn thiện một số quy định pháp luật, mà còn ở việc củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống an sinh xã hội. Bảo hiểm xã hội là chỗ dựa lâu dài của người lao động, nhất là khi tuổi cao, sức yếu hoặc không còn khả năng tạo thu nhập.
Điểm đáng ghi nhận là Luật hướng tới phân định rõ trách nhiệm quản lý, đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý quỹ bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, theo đại biểu, mở rộng đầu tư quỹ phải đặt yêu cầu an toàn, bảo toàn vốn và quyền lợi lâu dài của người tham gia lên hàng đầu.
Từ thực tiễn công tác ở cơ sở, đại biểu cho rằng, một vấn đề rất đáng quan tâm là lao động tự do, lao động có thu nhập không ổn định và lao động trên nền tảng số vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia, duy trì bảo hiểm xã hội. Đây là những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu để có chính sách phù hợp hơn.
"Theo tôi, hiệu quả của luật phải được đo bằng số người thực sự được bảo vệ, thời gian giải quyết chế độ được rút ngắn và mức độ thuận tiện của người dân. Quan trọng hơn, phải làm sao để người lao động thấy rằng tham gia bảo hiểm xã hội là một sự bảo đảm đáng tin cậy cho tương lai của chính mình", đại biểu Nguyễn Ngọc Việt bày tỏ.

Không để đơn giản hóa thủ tục đồng nghĩa với giảm tiêu chuẩn an toàn lao động
Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Đoàn Hà Nội đánh giá cao tinh thần đổi mới trong dự án Luật này, đặc biệt là chuyển từ quản lý nặng về điều kiện, thủ tục sang tăng cường trách nhiệm và kiểm tra sau khi hoạt động được triển khai. Tuy nhiên, cần nhận thức rằng an toàn lao động trước hết là vấn đề bảo vệ con người, không đơn thuần là yêu cầu quản lý sản xuất.
Theo đại biểu, điểm đáng chú ý là định hướng đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trong hoạt động huấn luyện an toàn lao động, đồng thời tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Đây là hướng đi cần thiết, nhưng giảm thủ tục tuyệt đối không được đồng nghĩa với giảm tiêu chuẩn an toàn.
Từ thực tiễn quản lý địa bàn, đại biểu nhấn mạnh, cần đặc biệt quan tâm đến các công trình xây dựng nhỏ, cơ sở sản xuất, làng nghề và những nhóm lao động không có hợp đồng chính thức. Đây là những khu vực mà việc kiểm soát rủi ro, huấn luyện và bảo vệ quyền lợi người lao động còn nhiều khó khăn.
Đại biểu bày tỏ mong muốn việc thực thi luật phải chuyển mạnh sang phòng ngừa, nhận diện sớm nguy cơ và kiểm tra thực chất tại nơi làm việc. Đồng thời, phải xác định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động, cơ quan quản lý và chính quyền cơ sở.
"Một chính sách an toàn lao động thành công không phải khi có nhiều giấy chứng nhận được cấp, mà khi người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn hơn và số vụ tai nạn, bệnh nghề nghiệp thực sự giảm xuống", đại biểu Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh.

Nhà ở xã hội phải hướng đến nhu cầu an cư thực chất của người dân
Nhận định về Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho biết, đây là một trong những dự án luật có tác động rất sâu rộng đến đời sống nhân dân. Bởi nhà ở không chỉ là một tài sản, mà còn là điều kiện để mỗi gia đình ổn định cuộc sống, nuôi dạy con cái và yên tâm lao động, cống hiến.
Tôi đánh giá cao định hướng phát triển nhà ở xã hội và đặc biệt là nhà ở cho thuê. Đây là bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chính sách: Không chỉ quan tâm xây dựng được bao nhiêu căn nhà, mà phải quan tâm người dân có thực sự tiếp cận được chỗ ở phù hợp với thu nhập hay không.
Từ thực tiễn Hà Nội cho thấy, nhu cầu nhà ở giữa khu vực nội đô và ngoại thành rất khác nhau. Đối với người lao động, công nhân, giáo viên trẻ, người có thu nhập thấp cần những giải pháp phù hợp với điều kiện sinh sống, việc làm và khả năng tài chính của mình.
Tuy nhiên, theo đại biểu, chính sách tốt phải đi cùng quỹ đất, nguồn vốn, hạ tầng đồng bộ và thủ tục minh bạch. Đặc biệt, cần kiểm soát đúng đối tượng thụ hưởng, tránh để chính sách nhà ở xã hội bị lợi dụng hoặc trở thành cơ hội đầu cơ.
Đại biểu lưu ý, kết quả thực thi luật phải được đánh giá bằng số căn nhà thực sự đưa vào sử dụng, mức giá người dân có thể chi trả và khả năng tiếp cận của những người có nhu cầu thực. Đích đến cuối cùng không phải là thị trường có thêm bao nhiêu dự án, mà là có thêm bao nhiêu gia đình được an cư.
Vân Hà