Hà Nội: Chuyển đổi số góp phần nâng hiệu quả điều hành, phục vụ người dân
Từ nền tảng dữ liệu dùng chung, hệ thống dịch vụ công trực tuyến đến những mô hình số hóa tại khu dân cư, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức vận hành của chính quyền Hà Nội.
Hiệu quả không chỉ được thể hiện qua thời gian giải quyết thủ tục, chi phí tuân thủ được cắt giảm mà còn hiện diện trong từng giao dịch, hoạt động kinh doanh và cách người dân tương tác với chính quyền ở các xã, phường.

Đổi mới quản trị từ nền tảng dữ liệu số
Giá trị của chuyển đổi số không chỉ nằm ở việc đưa thủ tục hành chính lên môi trường mạng hay xây dựng thêm những nền tảng công nghệ mà quan trọng hơn là dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác để thay đổi quy trình giải quyết công việc. Từ đó, những khâu trung gian được rút gọn, thông tin được tái sử dụng, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch với cơ quan nhà nước.
Đây cũng là hướng đi Hà Nội đang tập trung triển khai. Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, kết thúc đợt cao điểm 100 ngày thực hiện chuyển đổi số, thành phố đã kết nối, tích hợp 13/13 nguồn dữ liệu ưu tiên thuộc 8 nhóm vào Kho dữ liệu dùng chung. Trong đó, hệ thống đã tích hợp hơn 9,75 triệu bản ghi thu, chi ngân sách giai đoạn 2018-2026 và dữ liệu của 415.084 doanh nghiệp; chuẩn hóa 31.533 bản ghi quy hoạch và hơn 11,58 triệu bản ghi giáo dục.
Đáng chú ý, dữ liệu đất đai cũng có bước tiến lớn. Tính đến ngày 19-10-2026, hơn 4,81 triệu thửa đất trên bản đồ địa chính đã có trong cơ sở dữ liệu, đạt 99,7%; hơn 4,68 triệu thửa được đối khớp với dữ liệu dân cư, đạt 97%. Việc chuẩn hóa, kết nối những nguồn dữ liệu lớn tạo cơ sở để các cơ quan nhà nước khai thác thông tin thống nhất, hạn chế tình trạng người dân phải kê khai nhiều lần những nội dung đã có trong hệ thống.
Từ nền tảng dữ liệu đó, cải cách thủ tục hành chính được triển khai theo hướng tái cấu trúc quy trình, thay vì chỉ chuyển hồ sơ giấy thành hồ sơ điện tử. Đến ngày 9-11-2026, Hà Nội đã hoàn thành tái cấu trúc 1.609/1.721 thủ tục hành chính, đạt 93,5%. Trong 1.190 thủ tục thuộc diện rà soát, thành phố đã cắt giảm 473 thủ tục và đề xuất cắt giảm, bãi bỏ thêm 194 thủ tục. Những con số này cho thấy cải cách đang được thực hiện từ chính quy trình xử lý công việc, hướng tới giảm thành phần hồ sơ, thao tác và thời gian chờ đợi.
Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận ở một số lĩnh vực cụ thể. Theo đó, thời gian giải quyết một số thủ tục liên quan đến quyết định, chấp thuận, điều chỉnh chủ trương đầu tư giảm từ 17 ngày xuống còn 12 ngày làm việc, tương đương giảm 29,4%. Tại Sở Tài chính, một số thủ tục đã cắt giảm từ 30 - 50% thời gian giải quyết. Không chỉ thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cũng được tính toán theo hướng giảm gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp. Theo các phương án cải cách năm 2026, mức tiết kiệm chi phí tuân thủ dự kiến khoảng 562 tỷ đồng mỗi năm. Riêng 25 thủ tục trọng điểm, chiếm khoảng 81% tổng lượng hồ sơ của thành phố và dự kiến tiết kiệm khoảng 1.731 tỷ đồng mỗi năm khi các phương án được triển khai đồng bộ.
Những chuyển động ở cấp thành phố đang được cụ thể hóa bằng các cách làm gần gũi tại xã, phường. Tại phường Kim Liên, chuyển đổi số không dừng ở hoạt động hành chính mà từng bước đi vào lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt khu dân cư. Theo đó, phường đã hỗ trợ 3.563/1.203 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc diện triển khai, đạt 296,2% chỉ tiêu. Có 156/189 hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, đạt 82,54%; 1.893 hộ được hướng dẫn sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo.
Một trong những mô hình đáng chú ý là “Kim Liên SmartBiz”, được thí điểm tại các tổ dân phố số 5, 6, 7 và 8 trên tuyến phố Chùa Bộc. Toàn bộ 45/45 hộ kinh doanh trong phạm vi thí điểm đã được số hóa, có mã QR thanh toán; 48,9% sử dụng hóa đơn điện tử. Cùng với đó, bản đồ số toàn phường ghi nhận 1.380 cơ sở kinh doanh. Những công cụ này giúp các hộ kinh doanh từng bước tiếp cận phương thức giao dịch, thanh toán và quảng bá trên môi trường số.

Trong khi đó, phường Bạch Mai lại gắn chuyển đổi số với công tác quản lý địa bàn và điều hành công việc. Trong 9 tháng năm 2026, phường đã số hóa 28.832/28.935 thửa đất, đạt 99,6%; hỗ trợ 7.650/8.306 hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số. Đặc biệt, 51/51 tổ dân phố của phường đã tạo nhóm cộng đồng có mã QR trên iHanoi, thu hút gần 11.600 người tham gia tương tác thường xuyên. Cùng với 51 Tổ chuyển đổi số cộng đồng gồm 371 thành viên, các kênh kết nối này góp phần đưa thông tin, tiện ích số đến gần người dân, tạo thêm phương thức tương tác giữa chính quyền với khu dân cư.
Đưa tiện ích số đến từng khu dân cư
Nếu ở cấp thành phố, hiệu quả chuyển đổi số được thể hiện qua khả năng kết nối dữ liệu và tái cấu trúc quy trình thì tại cơ sở, người dân có thể cảm nhận rõ hơn qua cách tiếp cận dịch vụ công. Những điểm hỗ trợ tại khu dân cư, các nhóm cộng đồng trực tuyến hay việc hướng dẫn sử dụng ứng dụng số đang giúp công nghệ trở nên gần gũi hơn trong đời sống thường ngày.
Theo báo cáo của UBND thành phố, trong khoảng thời gian từ ngày 15-8 đến 14-9-2026, Hà Nội ghi nhận 135.773 hồ sơ trực tuyến trong tổng số 142.554 hồ sơ, đạt 95,24%. Tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn trong năm 2026 đạt 96,75%. Thành phố cũng tiếp nhận, xử lý 158.309 hồ sơ theo cơ chế không phụ thuộc địa giới hành chính, tạo điều kiện để người dân lựa chọn địa điểm thực hiện thủ tục thuận tiện hơn đối với những thủ tục thuộc danh mục triển khai.
Hệ thống đặt lịch dịch vụ công ghi nhận 163.252 lượt lấy số trực tuyến và 64.588 lượt lấy số trực tiếp tại quầy; có 198.994 lượt đã hoàn thành phục vụ, thời gian phục vụ trung bình 6 phút 5 giây. Đây là thời gian phục vụ tại điểm tiếp nhận và điều này cho thấy việc tổ chức tiếp đón, phân luồng và hỗ trợ người dân đang từng bước được cải thiện.
Để những tiện ích ấy thực sự đến được với người dân, các xã, phường đã chủ động tổ chức những điểm hỗ trợ ngay tại địa bàn dân cư. Tại phường Cầu Giấy, 24 điểm hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng được duy trì tại các nhà văn hóa. Nhân sự tại các điểm trực tiếp hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, cài đặt định danh điện tử và sử dụng các tiện ích số. Cách làm này giúp người dân, nhất là những người chưa quen thao tác trên thiết bị thông minh có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ công mà không phải tự tìm hiểu từ đầu.
Không chỉ ở khu vực đô thị, tại xã Tam Hưng, công nghệ số cũng được đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và quảng bá sản phẩm địa phương. Theo đó, xã đã hỗ trợ 611 hộ kinh doanh, doanh nghiệp và làng nghề ứng dụng nền tảng số; đưa 13 sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, đạt 260% chỉ tiêu. Thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai tại 4/4 chợ dân sinh và 5 tuyến phố kinh doanh. Đáng chú ý, 14/14 thôn đã thiết lập nhóm cộng đồng trên iHanoi với 1.662 người tham gia.

Từ các mô hình ở phường (Kim Liên, Bạch Mai, Cầu Giấy) đến xã Tam Hưng có thể thấy, chuyển đổi số tại cơ sở đang được triển khai theo những nhu cầu rất cụ thể. Chính sự gắn kết giữa nền tảng dùng chung của thành phố với cách tổ chức thực hiện tại từng địa phương đã đưa các tiện ích số đến gần hơn với đời sống.
Hiệu quả phục vụ cũng cần được nhìn nhận từ cảm nhận của người dân. Theo kết quả Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) năm 2025, Hà Nội đạt 84,44%, xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố. Năm 2026, thành phố tiếp tục triển khai khảo sát tại 12 sở và 126 xã, phường với 9.960 phiếu, trong đó có 9.000 phiếu dành cho cấp xã. Cuộc khảo sát được thực hiện kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến đến hết ngày 31-12-2026. Đây là cơ sở để thành phố tiếp tục đánh giá chất lượng phục vụ trên thực tế, bên cạnh các chỉ số về hồ sơ trực tuyến và tỷ lệ giải quyết đúng hạn.
Từ kho dữ liệu dùng chung đến các điểm hỗ trợ dịch vụ công ở khu dân cư cho thấy, chuyển đổi số của Hà Nội đang được triển khai theo một chuỗi liên kết. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, thủ tục được rút gọn và các tiện ích số hiện diện trong từng giao dịch, lợi ích của chuyển đổi số không còn là những chỉ tiêu trên hệ thống mà trở thành sự thuận tiện trong cuộc sống. Đó cũng là thước đo quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của chính quyền và chất lượng phục vụ người dân.
Nguyên Bảo