Quốc hội thông qua các quy định mới về ký kết thỏa thuận quốc tế
Chiều 20-11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) với 478/481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.
Luật gồm 6 chương, 47 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027.
.jpg)
Một trong những nội dung được quan tâm là Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) quy định cụ thể thẩm quyền quyết định ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh chính quyền địa phương cấp tỉnh, các cơ quan chuyên môn, ban quản lý, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã.
Theo Điều 20, Chủ tịch HĐND cấp tỉnh quyết định việc ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh HĐND cấp tỉnh. Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định việc ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh UBND cấp tỉnh.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND cấp tỉnh cũng có thẩm quyền quyết định việc ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh các cơ quan chuyên môn, ban quản lý, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã. Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc ký kết và thực hiện các thỏa thuận quốc tế thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 20.
Quy định này góp phần xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của người đứng đầu chính quyền địa phương trong hoạt động đối ngoại, bảo đảm sự quản lý thống nhất, đồng bộ đối với việc ký kết và thực hiện các thỏa thuận quốc tế.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.
Về phạm vi điều chỉnh và định nghĩa thỏa thuận quốc tế, dự thảo Luật đã làm rõ các tiêu chí xác định thỏa thuận quốc tế dựa trên tính chất, nội dung của văn bản; đồng thời loại trừ các văn bản có bản chất là hợp đồng dân sự, kinh tế, thương mại, thỏa thuận về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), tránh chồng chéo trong áp dụng pháp luật.
.jpg)
Đối với những văn bản có nội dung đan xen giữa cam kết hợp tác quốc tế với cam kết mang tính chất hợp đồng hoặc điều ước quốc tế, việc ký kết phải được đánh giá kỹ lưỡng theo quy định pháp luật liên quan, nhằm phòng ngừa rủi ro pháp lý và trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khi xảy ra vi phạm cam kết.
Về chủ thể ký kết, dự thảo Luật bổ sung quy định mang tính nguyên tắc đối với việc ký kết thỏa thuận quốc tế của UBND cấp xã ngoài khu vực biên giới và đặc khu. Theo đó, việc ký kết phải đáp ứng các điều kiện về nhu cầu hợp tác, năng lực thực hiện, lĩnh vực ký kết và các tiêu chí khác theo quy định của Chính phủ.
Một nội dung đáng chú ý là quy định về ký điện tử thỏa thuận quốc tế. Việc ký điện tử phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, công nhận chữ ký điện tử nước ngoài, đáp ứng các yêu cầu về an ninh mạng và phù hợp với pháp luật Việt Nam về giao dịch điện tử, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước.
Về trình tự, thủ tục ký kết, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng chặt chẽ hơn, nhất là đối với thỏa thuận quốc tế nhân danh Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; đồng thời bổ sung trách nhiệm bắt buộc lấy ý kiến các cơ quan quản lý liên quan đối với những thỏa thuận có nội dung về quốc phòng, an ninh, ưu đãi và xúc tiến đầu tư.
.jpg)
Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan ký kết trong tổ chức thực hiện thỏa thuận quốc tế; trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trước Chủ tịch UBND cấp tỉnh, bảo đảm nguyên tắc phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình.
Bên cạnh đó, các quy định về xử lý vi phạm, cơ sở dữ liệu, nguồn lực thực hiện và điều khoản chuyển tiếp được tiếp tục hoàn thiện nhằm bảo đảm tính đồng bộ, không tạo khoảng trống pháp lý.
Về tổ chức thi hành, Bộ Ngoại giao có trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ và xây dựng tài liệu hướng dẫn công tác ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế. Chính phủ cũng đã rà soát, đánh giá nguồn lực bảo đảm thi hành Luật, trong đó có kinh phí xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về cam kết quốc tế.
Đình Hiệp