Chuyển đổi số Hà Nội: Tạo chuyển biến từ đợt cao điểm 100 ngày
Sau 100 ngày triển khai Kế hoạch số 277/KH-UBND ngày 14/7/2026 của UBND thành phố Hà Nội về thực hiện đợt cao điểm các nhiệm vụ trọng tâm chuyển đổi số, 29/33 nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số đã hoàn thành, đạt 87,9%. Nhiều kết quả cụ thể được ghi nhận trong xây dựng dữ liệu dùng chung, cải cách thủ tục hành chính, phát triển kinh tế số và đưa nền tảng số đến cơ sở. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự tạo ra giá trị cho người dân, doanh nghiệp, Hà Nội đang tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng công nghệ.

Công nghệ đi vào những việc cụ thể
Tại xã Đông Anh, chuyển đổi số được đưa trực tiếp vào hoạt động kinh doanh. Với mô hình “Chợ số Đông Anh”, 17 chợ trên địa bàn đã được số hóa với 884 gian hàng; số tiểu thương có mã QR thanh toán tăng từ khoảng 500 lên 884. Xã cũng triển khai 12 tuyến đường thương mại số, hỗ trợ 183 hộ kinh doanh đưa hoạt động lên môi trường số. Theo số liệu địa phương báo cáo, doanh thu qua đặt hàng bằng điện thoại, Zalo tại các chợ tăng bình quân 30%/tháng.
Để hỗ trợ tiểu thương tiếp cận công nghệ, xã tổ chức 4 lớp tập huấn trong 7 ngày về kỹ năng số, bán hàng trực tuyến và livestream, thu hút hơn 700 lượt người tham dự. Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp công nghệ gần gũi hơn với hoạt động kinh doanh hằng ngày.
Ở xã Chuyên Mỹ, chuyển đổi số gắn với thế mạnh làng nghề. Mô hình “Hộ chiếu số sản phẩm OCOP” được thí điểm với 5 sản phẩm. Mỗi sản phẩm có câu chuyện, thông tin về chất liệu, thời gian hoàn thiện, hình ảnh, video quy trình tạo tác và mã QR để người tiêu dùng tra cứu. Xã còn xây dựng dữ liệu, tour thực tế ảo VR360 cho 17 di tích, đưa thông tin các điểm đến, làng nghề lên nền tảng HanoiGo. Công nghệ trở thành công cụ quảng bá sản phẩm và di sản địa phương.

Trong khi đó, tại phường Long Biên, mô hình phòng họp trực tuyến, họp không giấy được kết nối từ trụ sở UBND phường đến 24 điểm cầu tại nhà văn hóa tổ dân phố. Ra mắt ngày 13/10/2026, mô hình có 256 thành viên Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tham gia, phục vụ hội họp, tập huấn kỹ năng số, hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tuyên truyền. Việc đưa điểm cầu về khu dân cư giúp giảm nhu cầu đi lại, tạo điều kiện để người cao tuổi, người khuyết tật tiếp cận thông tin thuận lợi hơn.
Những cách làm này cho thấy, chuyển đổi số tại cơ sở đang gắn với nhu cầu thực tế của từng địa bàn, từ hỗ trợ kinh doanh, quảng bá sản phẩm làng nghề đến đưa hoạt động quản lý và phổ biến kiến thức đến gần người dân.

Tạo nền tảng cho quản lý và phát triển kinh tế số
Kế hoạch số 277/KH-UBND giao 33 nhiệm vụ thuộc 12 nhóm, gắn trách nhiệm người đứng đầu với nguyên tắc “6 rõ”. Kết thúc đợt cao điểm, 29 nhiệm vụ hoàn thành, đạt 87,9%; trong đó, khối xã, phường hoàn thành 8/8 nhiệm vụ đã triển khai, khối sở, ban, ngành hoàn thành 21/24 nhiệm vụ.
Một trong những kết quả có ý nghĩa lâu dài là việc kết nối, tích hợp dữ liệu vào Kho dữ liệu dùng chung của thành phố. Đến nay, 13/13 nguồn dữ liệu ưu tiên thuộc 8 nhóm dữ liệu thiết yếu đã được kết nối. Trong đó có dữ liệu của hơn 415.000 doanh nghiệp, gần 39.000 hộ kinh doanh, hơn 3,3 triệu thửa đất cùng dữ liệu về quy hoạch, ngân sách, y tế, giáo dục và thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, trong đợt cao điểm “45 ngày” hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, 4.811.730/4.828.474 thửa đất đã đo đạc, có dữ liệu trên bản đồ địa chính được đưa vào cơ sở dữ liệu, đạt 99,7%. Trong số này, 97% đã đối khớp với dữ liệu dân cư, 82% đủ 5 khối thông tin. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, hỗ trợ giải quyết thủ tục liên quan đến người dân và doanh nghiệp.
Chuyển biến cũng được ghi nhận trong cải cách thủ tục hành chính. Có 943/1.155 thủ tục hành chính dành cho doanh nghiệp được cung cấp trực tuyến toàn trình, đạt 81,6%, vượt chỉ tiêu 80%. Toàn bộ 33 thủ tục thuộc diện tái cấu trúc đã được phê duyệt phương án theo hướng không sử dụng hồ sơ giấy. Tại Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp, 102/102 thủ tục được cung cấp trực tuyến, 796/800 hồ sơ được nộp trực tuyến.
Đối với kinh tế số, toàn thành phố đã hỗ trợ chuyển đổi số cho 323.189 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề, đạt 66,3% tổng số đối tượng thuộc diện hỗ trợ, cao hơn hai lần chỉ tiêu tối thiểu 30%. Trong đó, 35.522 đối tượng được hướng dẫn sử dụng giải pháp trí tuệ nhân tạo trong kinh doanh, bán hàng và chăm sóc khách hàng; 5.192 sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề được hỗ trợ đưa lên sàn thương mại điện tử.

Những kết quả trên cho thấy phạm vi ứng dụng công nghệ đã được mở rộng. Tuy nhiên, đưa công nghệ đến với nhiều đối tượng mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là công nghệ có được sử dụng thường xuyên, tạo thuận lợi trong công việc và mang lại giá trị kinh tế hay không.
Chuyển từ rộng sang sâu
Thực tế triển khai cho thấy khoảng cách giữa tiếp cận công nghệ và khai thác công nghệ để tạo doanh thu vẫn còn đáng kể. Trong số các đối tượng được hỗ trợ chuyển đổi số, chỉ có 46.514 đối tượng, tương đương 14,4%, phát sinh doanh thu qua kênh số; 58,9% mới sử dụng từ 1 đến 3 nhóm nền tảng số.
Nguyên nhân trước hết nằm ở điều kiện của các hộ kinh doanh nhỏ. Nhiều cơ sở thiếu vốn đầu tư, trong khi chi phí chụp ảnh sản phẩm, thiết kế gian hàng, sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số tương đối cố định. Một bộ phận tiểu thương, nhất là người cao tuổi, chưa quen thao tác trên nền tảng số, cần được hướng dẫn trực tiếp. Bên cạnh đó, mức độ triển khai chuyển đổi số giữa các địa phương còn chênh lệch, thể hiện qua mức điểm tổng hợp thấp nhất là 32 và cao nhất là 94,40..
Một hạn chế khác là việc đánh giá kết quả đôi khi mới dừng ở ghi nhận sản phẩm đầu ra. Chợ đã triển khai thanh toán không dùng tiền mặt nhưng chưa có số liệu giao dịch; sản phẩm đã đưa lên sàn thương mại điện tử nhưng chưa có số liệu đơn hàng. Nếu không đo được tần suất sử dụng, số giao dịch và doanh thu phát sinh thì khó đánh giá đầy đủ hiệu quả chuyển đổi số. Có mã QR thanh toán hay có gian hàng trên sàn chưa đồng nghĩa hoạt động kinh doanh đã thực sự chuyển đổi.
Kết nối, chia sẻ dữ liệu cũng cần tiếp tục được hoàn thiện. Một số cơ sở dữ liệu của bộ, ngành Trung ương chưa được chia sẻ hoặc mới chia sẻ một phần thông tin chi tiết; dữ liệu từ cấp thành phố xuống xã, phường chưa được khai thác thông suốt. Điều này ảnh hưởng đến khả năng sử dụng dữ liệu trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng lưu ý, tiến độ giải ngân kinh phí chuyển đổi số chưa đồng đều. Đến ngày 18-10-2026, tổng kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giải ngân đạt 41,16%. Tuy nhiên, riêng chi thường xuyên chuyển đổi số của ngân sách thành phố mới đạt 7%; chỉ có 4/20 cơ quan thành phố có tỷ lệ giải ngân trên 40%.
Từ những kết quả và hạn chế trên, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tiếp theo là chuyển trọng tâm từ mở rộng số lượng đối tượng được hỗ trợ sang nâng cao hiệu quả sử dụng công nghệ. Với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần hỗ trợ theo từng nhu cầu cụ thể, từ quản trị, thanh toán, bán hàng đến tiếp cận khách hàng trên môi trường số; chú trọng hướng dẫn trực tiếp đối với những nhóm còn hạn chế về vốn và kỹ năng.
Thành phố cũng cần đẩy nhanh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị và giữa cấp thành phố với xã, phường; tháo gỡ vướng mắc với các bộ, ngành Trung ương để dữ liệu được khai thác hiệu quả. Cùng với đó, cách đánh giá cần chuyển từ đếm số nền tảng, số sản phẩm, số đối tượng được hướng dẫn sang đo mức độ sử dụng, số giao dịch, đơn hàng và giá trị thực tế tạo ra. Tiến độ giải ngân cũng cần được đôn đốc, gắn với trách nhiệm của từng đơn vị.

Những mô hình tại Đông Anh, Chuyên Mỹ và Long Biên cho thấy chuyển đổi số không nhất thiết bắt đầu từ những dự án lớn hay công nghệ phức tạp. Khi giải pháp được lựa chọn đúng nhu cầu, phù hợp đặc thù địa bàn và có sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, những thay đổi thiết thực vẫn có thể hình thành. Phát huy các cách làm hiệu quả, đồng thời khắc phục những điểm nghẽn về kết nối dữ liệu, nguồn lực và đo lường kết quả sẽ là điều kiện để Hà Nội đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thực chất hơn.
Thu Hằng