hanoimoi.vn

Góc nhìn

Giữ vững sứ mệnh cao cả của người thầy

Minh Khang

Dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026) năm nay diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục có nhiều chuyển động mạnh mẽ. Luật Nhà giáo đã có hiệu lực. Chính sách tiền lương, phụ cấp được cụ thể hóa... Sự quan tâm ấy giúp thầy cô yên tâm giảng dạy.

Việc sắp xếp trường lớp, đổi mới chương trình, chuyển đổi số cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các thầy cô. Để giữ vững sứ mệnh trong thời kỳ mới, người thầy cần chủ động thích ứng, với tình yêu nghề và trách nhiệm với học trò.

Có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, Luật Nhà giáo đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật riêng về nhà giáo với những quy định cụ thể về quyền, nghĩa vụ, hoạt động nghề nghiệp, tuyển dụng, tiền lương và chính sách đãi ngộ... Luật xác định lương nhà giáo ở cơ sở công lập được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; quy định phụ cấp ưu đãi và chế độ cao hơn với nhóm làm việc trong điều kiện đặc thù. Đây là sự ghi nhận công sức và trách nhiệm cao cả của nghề dạy học.

Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho nghề giáo, chính sách đãi ngộ đối với nhà giáo tiếp tục được quan tâm. Điều này được thể hiện qua Nghị định số 182/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã định hướng nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70%, nhân viên lên tối thiểu 30%; giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được hưởng mức 100%.

Tại Hà Nội, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị được cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, thể hiện quyết tâm đưa giáo dục và đào tạo trở thành nền tảng chiến lược cho sự phát triển bền vững của Thủ đô. Trong bối cảnh quy mô giáo dục lớn, việc sắp xếp mạng lưới trường lớp, đổi mới quản lý và đẩy mạnh chuyển đổi số đặt ra nhiều yêu cầu mới, ngành Giáo dục cùng đội ngũ nhà giáo phải đối mặt với những khó khăn nhất định.

Những thay đổi của ngành cũng mở ra yêu cầu mới với người thầy. Sắp xếp trường lớp, điều chỉnh phân công chuyên môn, đổi mới cách quản lý đòi hỏi giáo viên linh hoạt, sẵn sàng thích ứng. Cùng với việc giữ nền nếp dạy học, thầy cô cần cập nhật chuyên môn, ứng dụng công nghệ, đổi mới phương pháp, quan tâm bảo đảm an toàn trường học. Lớp học đông, hoàn cảnh và năng lực học sinh khác nhau cũng đòi hỏi giáo viên sát sao hơn, phối hợp thường xuyên với gia đình. Đó cũng là cách nâng chất lượng giáo dục.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng làm thay đổi cách tiếp cận tri thức. Học sinh tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng cần được hướng dẫn chọn lọc, kiểm chứng và sử dụng có trách nhiệm. Thực tế ấy đặt ra trách nhiệm với người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tổ chức hoạt động học tập, khơi gợi tư duy độc lập, giúp học sinh biết tự học. Giáo viên cần cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực số, sử dụng công nghệ đúng mục đích. Công nghệ hỗ trợ bài giảng, nhưng không thay thế sự quan tâm, thấu hiểu học trò.

Đổi mới không làm thay đổi nền tảng nghề giáo: Phẩm chất và danh dự nhà giáo. Trước những khác biệt của học sinh, người thầy cần kiên nhẫn, công bằng, lắng nghe và ghi nhận tiến bộ của từng em. Lời nhận xét đúng mực, cách đánh giá khách quan, sự động viên kịp thời giúp học sinh tự tin. Dạy học không chỉ là hoàn thành chương trình, mà còn giúp các em sống có trách nhiệm, quan tâm đến người khác và tin vào khả năng của mình. Giữ sự mẫu mực trong từng việc nhỏ là giữ uy tín người thầy.

Để nhà giáo làm tốt công việc, sự quan tâm không thể chỉ dừng ở chế độ, chính sách. Các cấp quản lý cần cải thiện điều kiện dạy học, bố trí đội ngũ phù hợp, giảm việc hành chính không cần thiết, tạo cơ hội để giáo viên được bồi dưỡng và chia sẻ kinh nghiệm. Gia đình, xã hội cần đồng hành với nhà trường, tôn trọng hoạt động chuyên môn và cùng chăm lo học sinh. Nhờ vậy, thầy cô có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.

Chính sách của Đảng, Nhà nước tạo điều kiện để nhà giáo yên tâm với nghề. Niềm tin của học sinh, phụ huynh được vun đắp qua bài giảng và cách ứng xử của thầy cô. Giữ vững sứ mệnh người thầy hôm nay đòi hỏi mỗi người chủ động thích ứng, đồng thời giữ lòng yêu nghề, sự công tâm và trách nhiệm với học trò.

Minh Khang