hanoimoi.vn

Xã hội

Điểm tựa an sinh cho người dân trước rủi ro, biến cố

Thịnh An

Từ những chính sách hỗ trợ đặc thù đối với người bị tai nạn lao động đến các trường hợp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc sự cố bất khả kháng, Hà Nội đang mở rộng an sinh, kịp thời sẻ chia, giúp người dân và gia đình vơi bớt gánh nặng khi không may gặp biến cố.

Chính sách hỗ trợ đặc thù, chia sẻ khó khăn với người dân

Trong cuộc sống, những tai nạn, sự cố bất ngờ có thể xảy ra, để lại hậu quả nặng nề về sức khỏe, tính mạng và kinh tế đối với người dân, đặc biệt là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, người lao động là trụ cột kinh tế. Khi biến cố xảy ra, bên cạnh những mất mát về tinh thần, các gia đình còn phải đối mặt với nhiều khoản chi phí phát sinh, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và tương lai của những người ở lại.

t6-hdtt-luatthudo.jpg
Đoàn công tác của Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội) trao kinh phí hỗ trợ gia đình anh Ngụy Hữu Hóa. Ảnh: Sỹ Nguyễn

Với tinh thần chủ động bảo đảm an sinh xã hội, ngày 2-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô (thực hiện các Điểm a, b, c, d và e, Khoản 1, Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026). Trong đó, thành phố bổ sung một số chính sách hỗ trợ đặc thù đối với người dân gặp rủi ro, tai nạn, nhằm kịp thời chia sẻ khó khăn, giúp các gia đình vượt qua biến cố.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ đột xuất đối với người lao động bị tai nạn lao động trong các vụ tai nạn lao động chết người xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phạm vi đối tượng áp dụng bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động; người thử việc, học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động; cán bộ, công chức, viên chức; người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác an toàn, vệ sinh lao động.

Theo quy định, hộ gia đình có người chết do tai nạn lao động được hỗ trợ một lần bằng tiền, tương đương 30 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội tại thời điểm xảy ra tai nạn. Người lao động bị thương nặng trong cùng vụ tai nạn lao động có người chết được hỗ trợ một lần, tương đương 20 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội.

Đối với các vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng, căn cứ tình hình thực tế và đề xuất của Sở Nội vụ, UBND thành phố xem xét, quyết định mức hỗ trợ tối đa bằng 1,5 lần mức hỗ trợ quy định nêu trên.

Chính sách được áp dụng đối với các vụ tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn Hà Nội, không phân biệt nơi cư trú của người lao động. Như vậy, người lao động đến từ địa phương khác nhưng gặp tai nạn lao động thuộc diện hỗ trợ trên địa bàn thành phố vẫn được xem xét hưởng chính sách.

Đây là chính sách an sinh đặc thù của thành phố, khoản hỗ trợ không thay thế và không bị khấu trừ vào các chế độ người lao động được hưởng theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc các chế độ bồi thường dân sự khác có liên quan. Mỗi người chỉ được hỗ trợ một lần đối với mỗi vụ việc theo chính sách này.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND còn quy định chính sách hỗ trợ thêm trong trợ giúp xã hội khẩn cấp tại cộng đồng đối với người bị thương nặng, hộ gia đình có người chết, mất tích do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc các nguyên nhân bất khả kháng khác trong những vụ việc khẩn cấp, đặc biệt nghiêm trọng.

Theo đó, người bị thương nặng được xem xét hỗ trợ chi phí điều trị; hộ gia đình có người chết, mất tích được xem xét hỗ trợ chi phí mai táng. Mức hỗ trợ của thành phố bằng một lần mức hỗ trợ tương ứng theo quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15-3-2021 của Chính phủ về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Đây là chính sách hỗ trợ bổ sung ngoài các chế độ của Trung ương, chỉ áp dụng đối với những vụ việc khẩn cấp, đặc biệt nghiêm trọng và trên cơ sở đề xuất của Sở Y tế, không áp dụng đại trà đối với mọi trường hợp xảy ra thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc sự kiện bất khả kháng. Trình tự xác nhận, cơ chế chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan được thực hiện theo quy trình trợ giúp xã hội khẩn cấp quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP.

Việc bổ sung 2 nhóm chính sách thể hiện sự quan tâm của thành phố đối với những người dân không may gặp biến cố. Không chỉ hỗ trợ trong phạm vi những đối tượng bảo trợ xã hội theo quy định chung, Hà Nội còn chủ động xây dựng cơ chế hỗ trợ đặc thù, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu bảo đảm an sinh trên địa bàn.

Quy trình, thủ tục nhanh gọn, không gây phiền hà

Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc quy định đối tượng và mức hỗ trợ, thành phố đặc biệt quan tâm đến việc tổ chức thực hiện, bảo đảm người gặp nạn và gia đình được tiếp cận nguồn hỗ trợ trong thời gian sớm nhất.

Từ ngày 1-7-2026, chính sách hỗ trợ đột xuất đối với người lao động bị tai nạn lao động chính thức được triển khai theo Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND. Sở Nội vụ Hà Nội đã thiết kế quy trình hỗ trợ gắn với quá trình xử lý vụ tai nạn tại hiện trường, gồm 3 bước, từ tiếp nhận thông tin, xác nhận vụ việc đến thăm hỏi, trao kinh phí và hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán.

Điểm đáng chú ý trong cách thức triển khai là các bước xác minh, tổ chức thăm hỏi và trao hỗ trợ được thực hiện song song với công tác xử lý vụ tai nạn tại hiện trường, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ các thủ tục hành chính mới tiến hành hỗ trợ. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian, tạo điều kiện để gia đình người gặp nạn sớm nhận được sự chia sẻ của chính quyền.

Đồng thời, việc giao Chủ tịch UBND cấp xã nơi xảy ra tai nạn lao động quyết định hỗ trợ kịp thời theo định mức quy định cũng góp phần phát huy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Đối với chính sách trợ giúp xã hội khẩn cấp tại cộng đồng, việc xác nhận, chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan được thực hiện theo quy trình đã có tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP. Như vậy, các chính sách hỗ trợ được triển khai trên cơ sở kế thừa quy trình hiện hành, đồng thời bổ sung nguồn lực của thành phố để tăng khả năng chia sẻ với người dân khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Trao thêm điểm tựa cho gia đình không may gặp nạn

Từ khi chính sách được triển khai, một số trường hợp người dân gặp tai nạn, biến cố trên địa bàn thành phố đã được chính quyền các cấp tổ chức thăm hỏi, hỗ trợ. Đằng sau những khoản kinh phí được trao là sự quan tâm, động viên kịp thời đối với những gia đình đang phải đối mặt với mất mát, khó khăn.

Một trong những trường hợp được thành phố hỗ trợ là gia đình 2 nạn nhân tử vong trong vụ hỏa hoạn xảy ra tại thôn La Phù (xã Thượng Phúc, Hà Nội) ngày 7-10-2026 tại nhà ông Nguyễn Ngọc Sang, khiến 2 người tử vong là anh Ngụy Hữu Hóa (sinh năm 1985) và anh Đoàn Văn Toàn (sinh năm 1980).

Ngay sau khi xảy ra vụ việc, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn hỏa tốc số 5125/UBND-NC ngày 8-10-2026, chỉ đạo giải quyết, khắc phục hậu quả vụ cháy. Bên cạnh yêu cầu Công an thành phố khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân, thành phố giao các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương tổ chức thăm hỏi, động viên, hỗ trợ vật chất, tinh thần cho gia đình người bị nạn.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, ngay trong ngày 8-10, Đoàn công tác của Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội) đã trực tiếp đến tỉnh Hưng Yên và tỉnh Ninh Bình (quê nhà của 2 nạn nhân), để thăm hỏi, chia sẻ, động viên và trao kinh phí hỗ trợ. Tổng kinh phí hỗ trợ và quà dành cho 2 gia đình là 67,6 triệu đồng.

Hay như trường hợp khác là gia đình bà Tạ Thị Nhàn, nạn nhân tử vong trong vụ tai nạn lao động xảy ra ngày 5-10-2026 tại công trình xây dựng nhà ở thấp tầng thuộc Khu đô thị Thanh Hà, tổ dân phố Thanh Hà 1, xã Bình Minh (Hà Nội).

Thực hiện chính sách an sinh xã hội theo Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND, UBND xã Bình Minh đã tổ chức thăm hỏi, động viên và trao tiền hỗ trợ đột xuất cho gia đình nạn nhân. Theo quyết định của Chủ tịch UBND xã, gia đình bà Nhàn được hỗ trợ 19,5 triệu đồng từ nguồn ngân sách xã năm 2026.

Những trường hợp trên cho thấy, chính sách an sinh đặc thù của Hà Nội không chỉ dừng lại ở những quy định về đối tượng, mức hỗ trợ mà đã từng bước được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực. Chính quyền các cấp chủ động vào cuộc, tổ chức thăm hỏi, trao kinh phí đến tận gia đình người gặp nạn, kể cả khi thân nhân sinh sống ngoài địa bàn thành phố.

Trong những thời điểm gia đình gặp biến cố, sự hỗ trợ kịp thời không chỉ có ý nghĩa về vật chất mà còn là nguồn động viên tinh thần, giúp người ở lại có thêm điểm tựa để vượt qua mất mát.

Với cách thức triển khai nhanh gọn, rõ trách nhiệm, không phát sinh thêm thủ tục cho người dân, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND tiếp tục khẳng định sự quan tâm, đồng hành của thành phố Hà Nội đối với người dân, để những người không may gặp nạn không đơn độc trước khó khăn.

Thịnh An