hanoimoi.vn

Giao thông

Chuẩn bị nguồn nhân lực đón đầu các dự án đường sắt hiện đại

Minh Tuấn

Hàng loạt dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị đang được chuẩn bị triển khai, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực.

duong-sat-1.jpg
Riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cần 13.880 người trong giai đoạn 2027-2032.
Ảnh minh hoạ

Theo tính toán của Bộ Xây dựng, riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cần 13.880 người trong giai đoạn 2027-2032, để quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì. Trong khi đó, nhiều dự án khác cũng đang được chuẩn bị triển khai, như tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Đồng Đăng và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh.

Để đáp ứng yêu cầu này, Bộ Xây dựng đã xây dựng Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam. Theo mục tiêu đề án, giai đoạn đến năm 2030 đào tạo ít nhất 35.000 người; giai đoạn 2031-2035 tiếp tục đào tạo ít nhất 70.000 người.

Các nhóm ngành trọng tâm gồm kỹ thuật xây dựng công trình, khai thác vận tải đường sắt, thông tin - tín hiệu, đầu máy - toa xe, hệ thống điện và năng lượng đường sắt.

Theo định hướng của Cục Đường sắt Việt Nam, trong số 35.000 nhân lực cần đào tạo mới giai đoạn 2026-2030, khoảng 14.000 người có trình độ đại học, 11.000 người trình độ cao đẳng và 9.000 người trình độ trung cấp.

Nhu cầu lớn nhất thuộc lĩnh vực kỹ thuật xây dựng với khoảng 16.300 người; tiếp đến là khai thác vận tải đường sắt với 6.000 người và kỹ thuật xây dựng công trình đường sắt với 4.700 người. Cục Đường sắt Việt Nam cũng đặt mục tiêu đào tạo khoảng 5.000 lao động phục vụ vận hành, bảo trì các tuyến đường sắt đô thị.

Cùng với đào tạo tại doanh nghiệp, việc hình thành các cơ sở đào tạo chuyên sâu là giải pháp có ý nghĩa lâu dài. Tại Hà Nội, Bộ nghiên cứu thành lập cơ sở 2 của Trường Đại học Công nghệ giao thông - vận tải và Trường Công nghệ đường sắt.

Năng lực dự kiến khoảng 8.800 sinh viên và tối thiểu 220 cán bộ, giảng viên. Việc nghiên cứu thành lập Trường Công nghệ đường sắt có sự hợp tác của Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), UBND thành phố Hà Nội, hướng tới tiếp cận kinh nghiệm, phương pháp đào tạo và công nghệ tiên tiến của Pháp và châu Âu.

duong-sat-2.jpg
Nhân viên bảo dưỡng tàu thuộc tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông. Ảnh: Tuấn Lương

PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ giao thông - vận tải cho biết, nhà trường xác định đào tạo hệ sinh thái nhân lực đường sắt toàn diện, gồm kỹ sư xây dựng hạ tầng, nhân lực vận hành, khai thác, tổ chức chạy tàu, phương tiện và bảo dưỡng, bảo trì.

Từ năm 2026, trường triển khai đề án đào tạo nhân lực đường sắt, trong đó 40% giảng viên ngành đường sắt được đào tạo hoặc thực tập nghiên cứu tại các cơ sở hàng đầu ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Pháp; đồng thời đặt mục tiêu hình thành 5 nhóm nghiên cứu mạnh đạt chuẩn quốc tế trước năm 2030.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, đường sắt là lĩnh vực công nghệ cao, đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu. Để làm chủ công nghệ, đặc biệt trong điều hành chạy tàu, sản xuất vật tư, thiết bị, cần đào tạo đội ngũ kỹ sư bậc cao trong các lĩnh vực khảo sát, thiết kế, lập trình, phần mềm...

Minh Tuấn