hanoimoi.vn

Xã hội

Về đích sớm chỉ tiêu bao phủ bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội: Khẳng định tính ưu việt của mô hình an sinh Thủ đô

Mai Hoa

Tính đến hết tháng 10-2026, Hà Nội đã hoàn thành vượt mức 2 chỉ tiêu an sinh cốt lõi: Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,5% dân số (vượt chỉ tiêu HĐND thành phố giao cả năm là 96,25%) và số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 102,68% kế hoạch.

Về đích trước 2 tháng không đơn thuần là kỳ tích về những con số tăng trưởng, mà là minh chứng sống động cho tính ưu việt của mô hình an sinh Thủ đô, nơi các chính sách đặc thù mang đậm giá trị nhân văn gắn liền với tinh thần chủ động, quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

2aobordhlprdb8fmnz2gy1gt1t2asth5seo2lezc.jpg
Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội tổ chức Lễ phát động và ra quân tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình. Ảnh: Thu Minh

Khi “cánh tay nối dài” gieo niềm tin an sinh nơi cơ sở

Một buổi sáng đầu đông tại Phòng khám Đa khoa Quảng Tây (số 15 đường Quảng Oai, xã Quảng Oai), chị Nguyễn Kim Duyên (sinh năm 1987, nhân viên phòng khám kiêm nhân viên đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế) vẫn miệt mài với công việc quen thuộc. Chị Duyên vừa tiếp đón người dân đến khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, vừa tận tình tư vấn cho các trường hợp có nguyện vọng tham gia lưới an sinh.

Gắn bó với vai trò đại lý thu suốt 5 năm qua, chị Duyên thấu hiểu những trăn trở của bà con vùng bán sơn địa Ba Vì. Đặc thù địa bàn rộng, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện tiếp cận thông tin truyền thông của người dân trước đây còn nhiều hạn chế.

“Ban đầu, việc vận động rất khó khăn vì bà con chưa hiểu hết quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình, nhiều người còn e ngại. Nhưng khi mình tận tâm phân tích rõ mức đóng, mức hưởng và đặc biệt là các chính sách hỗ trợ kinh phí thiết thực từ nguồn ngân sách thành phố, bà con đã dần vững tâm, tin tưởng tham gia”, chị Duyên chia sẻ.

Từ sự kiên trì giải thích ấy, hàng trăm người dân Ba Vì đã có điểm tựa an sinh. Điển hình là trường hợp chị Nguyễn Thị Thơm (sinh năm 1994, người dân tộc Mường, trú tại xã Ba Vì). Ban đầu chị Thơm đến phòng khám để kiểm tra sức khỏe và chăm sóc thai sản; nhận thấy gia đình còn khó khăn nhưng thuộc nhóm đối tượng được hưởng nhiều quyền lợi ưu tiên, chị Duyên đã trực tiếp tư vấn cặn kẽ để chị Thơm tham gia bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội tự nguyện định kỳ.

Không dừng lại ở việc tuyên truyền trực tiếp, các đại lý thu cơ sở như chị Duyên còn tiên phong thích ứng với công tác chuyển đổi số: Hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số, sử dụng sổ bảo hiểm xã hội và thẻ bảo hiểm y tế điện tử, chuyển hình thức đóng nộp qua tài khoản ngân hàng từ ngày mùng 1 đến ngày 15 hằng tháng để dữ liệu liên thông minh bạch, tức thì, bảo đảm không xảy ra chậm nợ.

Câu chuyện mộc mạc từ cơ sở thuộc khu vực Ba Vì là hình ảnh thu nhỏ của mạng lưới hàng nghìn đại lý thu, tuyên truyền viên an sinh đang hoạt động bền bỉ khắp các thôn, xóm, cụm dân cư ngoại thành. Nhờ sự bền bỉ của những “cánh tay nối dài” này, cùng sự đồng bộ của hạ tầng chuyển đổi số (như tỷ lệ xác thực cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đạt 99,5% với hơn 8,46 triệu trường hợp), diện bao phủ an sinh của Hà Nội đã len lỏi sâu rộng tới từng nếp nhà, nâng tổng số người tham gia bảo hiểm y tế toàn thành phố lên con số ấn tượng 8.843.862 người (đạt 96,5% dân số) và bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 2.786.801 người (đạt 102,68% kế hoạch) ngay trong tháng 10-2026.

2aobordhlq2nigfeiswcgniwg7by7rj6z2qky8ky.jpg
Cán bộ Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội tư vấn chính sách bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người dân.

Tính nhân văn của chính sách đặc thù

Kết quả cán đích ngoạn mục trước 2 tháng không phải là ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ tư duy lãnh đạo xuyên suốt, quyết liệt của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội và vai trò chủ động tham mưu sắc bén của cơ quan Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội.

Ngay từ đầu năm, thành phố đã xác lập 4 chỉ tiêu an sinh làm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội then chốt. Cơ quan Bảo hiểm xã hội Hà Nội đã chủ động tham mưu Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành 16 văn bản chỉ đạo điều hành toàn diện. Đặc biệt, Hà Nội khẳng định bản sắc “an sinh vì dân” thông qua các nghị quyết mang tính đột phá của HĐND thành phố. Điển hình là Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND và Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND về việc mở rộng cơ chế hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho các nhóm đối tượng chính sách xã hội.

Tính đến hết tháng 10-2026, ngân sách Thủ đô đã chi hơn 213 tỷ đồng để trợ lực an sinh trực tiếp cho người dân. Trong đó, hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho 154.758 người với số tiền hơn 65 tỷ đồng (hỗ trợ thêm 60% mức đóng cho hộ cận nghèo, 10% cho các nhóm đối tượng khác, hỗ trợ công an xã bán chuyên trách cơ sở); hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho 330.948 người với kinh phí 148,1 tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngân sách thành phố hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho 216.130 người cao tuổi từ 60 đến dưới 75 tuổi (hơn 86 tỷ đồng). Đồng thời, bảo đảm mức hỗ trợ 100% các nhóm đối tượng đủ điều kiện theo quy định như: Người khuyết tật nhẹ, thành viên hộ mới thoát nghèo, thoát cận nghèo, người dân tộc thiểu số chưa có thẻ bảo hiểm y tế và người dân xã đảo Minh Châu... Bên cạnh đó, thành phố còn triển khai chính sách hỗ trợ bổ sung mức đóng bảo hiểm y tế đối với nhiều nhóm đối tượng đặc thù khác.

Song hành cùng chính sách hỗ trợ là cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ chưa từng có. Cơ quan Bảo hiểm xã hội đã phối hợp nhịp nhàng cùng ngành Thuế, Công an, Lao động và Viện Kiểm sát nhân dân các cấp nhằm giám sát việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ triệt để quyền lợi người lao động. Minh chứng rõ nét là công tác rà soát dữ liệu chéo với cơ quan Thuế đã giúp khai thác, tăng mới hơn 62.500 lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại hàng chục nghìn doanh nghiệp. Không dừng lại ở việc đôn đốc hành chính, thông qua quy chế phối hợp tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân các cấp đã vào cuộc đôn đốc thu hồi 193,58 tỷ đồng tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội và ban hành quyết định khởi kiện 13 đơn vị chây ì nợ đọng kéo dài với số tiền 54,6 tỷ đồng.

Tại các diễn đàn đối thoại trực tiếp cùng cộng đồng doanh nghiệp, tinh thần thượng tôn pháp luật gắn liền với phương châm “Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ” luôn được cơ quan quản lý quán triệt sâu sắc. Việc thực hiện nghiêm các chế tài xử phạt hành chính theo Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, thậm chí áp dụng chế tài hình sự theo Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự đối với các hành vi trốn đóng, gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế là cơ sở bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch và bảo toàn quỹ an sinh.

Bên cạnh mở rộng độ phủ diện tích cực, công tác chăm sóc sức khỏe và quản lý tài chính quỹ được thực hiện bài bản. Trong 10 tháng của năm 2026, thành phố đã giải quyết chi trả an toàn chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho hơn 507.000 lượt người; bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho trên 12,53 triệu lượt khám bệnh với chi phí hơn 28.093 tỷ đồng; đồng thời kiên quyết từ chối thanh toán, thu hồi về quỹ 82,4 tỷ đồng chi phí khám chữa bệnh sai quy định. Đáng chú ý, tỷ lệ chi trả lương hưu và trợ cấp hằng tháng qua tài khoản cá nhân đạt 99,65%, mang lại sự tiện ích, văn minh tối đa cho hơn 609.000 người hưởng.

Việc cán đích sớm hai chỉ tiêu an sinh trụ cột trước 2 tháng không chỉ là thành quả của sự chỉ đạo quyết liệt, công tác điều hành năng động, sáng tạo từ Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội và ngành Bảo hiểm xã hội Thủ đô, mà còn khẳng định chiều sâu nhân văn của một thành phố văn hiến, văn minh. Đó chính là nền tảng vững vàng để Hà Nội tiếp tục củng cố niềm tin xã hội, hiện thực hóa mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân một cách bền vững.

Mai Hoa