Tạo động lực phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô
Cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành cơ chế, chính sách ưu đãi, xác định các lĩnh vực công nghệ ưu tiên đến triển khai những dự án hạ tầng công nghệ quy mô lớn. Qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sự kết nối giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Khuyến khích thương mại hóa sản phẩm sáng tạo
Ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND quy định chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố. Nghị quyết cụ thể hóa các cơ chế, chính sách đặc thù tại Điểm b, e, g, Khoản 2, Điều 18 Luật Thủ đô năm 2026 tạo thêm nguồn lực thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Chính sách hỗ trợ được thiết kế theo từng giai đoạn phát triển của dự án, từ hình thành ý tưởng, hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm đến bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thương mại hóa.
Đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, thành phố hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ và sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo phục vụ thử nghiệm. Các dự án còn được hỗ trợ đào tạo, huấn luyện, tham gia các chương trình kết nối, giới thiệu ý tưởng, sản phẩm, công nghệ; đồng thời có cơ hội sử dụng không gian làm việc, cơ sở hạ tầng, tài sản công thuộc phạm vi quản lý của thành phố trong thời gian tối đa 3 năm, được xem xét gia hạn 1 lần không quá 1 năm.
Với doanh nghiệp khởi nghiệp, thành phố hỗ trợ chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ trong 5 năm đầu thành lập. Riêng doanh nghiệp một người được hỗ trợ chi phí sử dụng các công cụ phục vụ quản trị, điều hành trong 2 năm đầu. Bên cạnh đó, các dự án đổi mới sáng tạo của tổ chức, doanh nghiệp được hỗ trợ sử dụng hạ tầng dùng chung, thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện kỹ thuật; hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đáng chú ý, thành phố có thể đặt hàng, giao nhiệm vụ, mua sắm hoặc sử dụng thử sản phẩm, dịch vụ đổi mới sáng tạo đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công, phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Việc này mở thêm cơ hội để doanh nghiệp đưa sản phẩm từ nghiên cứu, thử nghiệm vào ứng dụng, tạo đầu ra cho các sản phẩm sáng tạo.
Tăng cường bảo hộ, khai thác tài sản trí tuệ
Đối với bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thành phố hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn, đăng ký bảo hộ trong nước đối với sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu; hỗ trợ tối đa 60% chi phí tư vấn và đăng ký bảo hộ sáng chế, nhãn hiệu ở nước ngoài hoặc đăng ký quốc tế. Cùng với đó là chính sách ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để nhận diện, giám sát, phát hiện, cảnh báo nguy cơ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại các cơ sở công lập. Nghị quyết quy định cụ thể việc góp vốn bằng tài sản trí tuệ, xác định giá trị tài sản góp vốn, xây dựng đề án thành lập doanh nghiệp và quản lý phần vốn góp.
Theo đó, viên chức tại các cơ sở công lập được tham gia góp vốn, quản lý, điều hành doanh nghiệp trong trường hợp đáp ứng điều kiện và được người đứng đầu cơ sở chấp thuận bằng văn bản. Cơ chế này mở thêm hướng đưa kết quả nghiên cứu từ trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ công lập vào sản xuất, kinh doanh, đồng thời bảo đảm yêu cầu công khai, minh bạch, không thất thoát tài sản công và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Định vị các lĩnh vực công nghệ ưu tiên
Để đưa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành các văn bản triển khai, hướng dẫn cụ thể. Trong đó có Quyết định số 4884/QĐ-UBND ngày 10-9-2026 quy định danh mục lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030. Đây là bước cụ thể hóa quan trọng, giúp định hướng nguồn lực vào những ngành, lĩnh vực có tiềm năng và phù hợp với mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Theo danh mục được xác định, Hà Nội tập trung vào 7 nhóm lĩnh vực ưu tiên gồm: Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI); công nghệ xanh và phát triển bền vững; công nghệ sinh học và y tế thông minh; công nghiệp văn hóa số và du lịch thông minh; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; công nghệ vật liệu mới và cơ khí tự động hóa; đô thị thông minh và giao thông bền vững.
Trong đó, nhóm công nghệ số và AI tập trung vào các lĩnh vực như: AI, công nghiệp bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và an toàn thông tin. Nhóm công nghệ xanh hướng tới năng lượng tái tạo, xử lý môi trường, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải carbon. Đối với công nghệ sinh học và y tế thông minh, các hướng ưu tiên gồm ứng dụng AI trong chẩn đoán, điều trị, thiết bị y tế thông minh, cảm biến sinh học, y tế dự phòng và khám, chữa bệnh từ xa.
Các lĩnh vực gắn với lợi thế, bản sắc của Thủ đô cũng được chú trọng. Công nghiệp văn hóa số và du lịch thông minh tập trung vào thiết kế sáng tạo, số hóa di sản, bảo tàng số, thực tế ảo, thực tế tăng cường, phát triển sản phẩm làng nghề và ẩm thực mang bản sắc Hà Nội. Trong khi đó, nông nghiệp công nghệ cao hướng tới nông nghiệp thông minh, nông nghiệp chính xác, ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống, chế biến và bảo quản nông sản...
Việc định vị rõ lĩnh vực, sản phẩm ưu tiên giúp chính sách hỗ trợ có trọng tâm hơn, đồng thời tạo cơ sở để doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu lựa chọn hướng phát triển, xây dựng dự án phù hợp với nhu cầu của thành phố.
Thêm không gian nghiên cứu, phát triển công nghệ
Một trong những dự án thể hiện định hướng phát triển hạ tầng công nghệ và thu hút doanh nghiệp tham gia kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Hà Nội là Tòa nhà Công nghệ số 1 thuộc dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT được khởi công vào tháng 10-2026 tại khu vực phường Phú Diễn và phường Tây Tựu.
Công trình không chỉ được định hướng là một tòa nhà văn phòng mà còn là không gian nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ. Tại đây, các kỹ sư, chuyên gia, sinh viên, nhà khoa học và doanh nghiệp được kỳ vọng có thể cùng tham gia nghiên cứu, phát triển giải pháp, giải quyết những bài toán thực tiễn.
Các lĩnh vực được xác định là trọng tâm hoạt động, gồm: AI, dữ liệu, bán dẫn, công nghệ lượng tử, thiết bị bay không người lái (UAV) và những công nghệ chiến lược mới. Công trình cũng hướng tới mô hình tòa nhà xanh, thông minh, tiết kiệm năng lượng, dự kiến hoàn thành trong quý IV-2027.
Từ chính sách hỗ trợ cụ thể của Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND, việc xác định các lĩnh vực ưu tiên đến những dự án hạ tầng công nghệ quy mô lớn, Hà Nội đang từng bước tạo dựng những điều kiện cần thiết cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hiệu quả của quá trình này sẽ được thể hiện ở khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, hình thành doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh và giải quyết các bài toán phát triển của Thủ đô.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp ít nhất 40% Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), Thủ đô cần những doanh nghiệp công nghệ đủ mạnh để đưa sản phẩm phần mềm, AI và các giải pháp số ra thị trường thế giới.
Phó Chủ tịch UBND thành phố kỳ vọng, Tòa nhà Công nghệ số 1 thuộc dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT sẽ trở thành nơi sản sinh và lan tỏa công nghệ, tạo sức hút đối với đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Khi các nguồn lực cùng hội tụ, giá trị của dự án không chỉ nằm trong phạm vi công trình mà còn có thể lan tỏa đến các ngành kinh tế và đời sống xã hội.
Vân Hà