Thực thi EPR, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Sáng 18-11, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) và Tetra Pak Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Thực thi quy định EPR, thúc đẩy mô hình kinh doanh có trách nhiệm, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn”.
Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn trong thu gom, tái chế bao bì, nâng cao hiệu quả thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR).

EPR là cơ chế yêu cầu nhà sản xuất, nhà nhập khẩu thực hiện trách nhiệm đối với sản phẩm, bao bì trong toàn bộ vòng đời, bao gồm cả giai đoạn sau tiêu dùng. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển sản xuất xanh.
Thực tế, một số doanh nghiệp đã chủ động triển khai các chương trình thu gom, tái chế bao bì. Với chương trình “Vỏ xinh được tái sinh”, năm 2025, Vinamilk thu gom 26 tấn, tương đương 3,6 triệu vỏ hộp sữa, góp phần tái sinh hơn 100.000 sản phẩm xanh. Trong năm 2026, gần 16 tấn vỏ hộp tiếp tục được thu gom chỉ sau hơn 3 tháng triển khai.

Đáng chú ý, khối lượng bao bì Vinamilk thực hiện thu gom, tái chế theo quy định EPR đạt hơn 10.000 tấn trong năm 2025 và tăng lên hơn 13.200 tấn trong năm 2026.
Tuy nhiên, để các mô hình phát huy hiệu quả trên diện rộng, cần hình thành chuỗi liên kết ổn định giữa nhà sản xuất, đơn vị thu gom, cơ sở tái chế và người tiêu dùng.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mỗi năm cả nước phát sinh khoảng 25,3 triệu tấn rác thải sinh hoạt, trong đó có khoảng 1,8 triệu tấn chất thải nhựa; khoảng 60% lượng rác thải vẫn phải xử lý bằng hình thức chôn lấp.
Thống kê của Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) cũng cho thấy, đến hết tháng 5-2026, tổng khối lượng bao bì được đăng ký, ủy quyền và phê duyệt chính thức đạt hơn 60.000 tấn, trong đó hơn 30.000 tấn đã được triển khai thu gom, tái chế thực tế. Kết quả này cho thấy khoảng cách giữa nghĩa vụ đăng ký và năng lực thu hồi, tái chế vẫn cần được thu hẹp.
Ở góc độ thực tiễn, ông Hoàng Thành Vĩnh, đại diện UNDP Việt Nam cho biết, hoạt động thu gom, tái chế tại Việt Nam còn phụ thuộc đáng kể vào lực lượng lao động tự do, ước tính khoảng 400.000-800.000 người. Vì vậy, cần nâng cao năng lực thu gom, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc và bảo đảm quyền lợi cho lực lượng này.
Việc hoàn thiện các quy định EPR trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đang được Quốc hội thảo luận có ý nghĩa quan trọng. Chính sách cần vừa xác định rõ trách nhiệm doanh nghiệp, vừa tháo gỡ vướng mắc trong thu gom, tái chế, tạo điều kiện phát triển thị trường nguyên liệu tái sinh, đưa kinh tế tuần hoàn đi vào thực chất.
Thanh Hiền