Mô hình cua cà ra ở xã Ứng Hòa mở hướng sản xuất mới
Từ một ao nuôi rộng 4.000 m² ở thôn Trầm Lộng, xã Ứng Hòa, mô hình nuôi cua cà ra đang cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện địa phương. Sau bảy tháng, cua đạt trọng lượng bình quân 150–180 gam/con, tỷ lệ sống khoảng 60%. Kết quả bước đầu gợi mở một hướng sản xuất mới, song cũng đặt ra yêu cầu đánh giá kỹ thuật, hiệu quả và đầu ra trước khi nhân rộng mô hình.

Từ thử nghiệm đến kết quả bước đầu
Ngày 17-11, UBND xã Ứng Hòa tổ chức hội nghị đầu bờ đánh giá kết quả thực hiện mô hình “Nuôi thử nghiệm cua cà ra thương phẩm trong ao” năm 2026. Trước khi bước vào hội nghị, các đại biểu đã trực tiếp tham quan ao nuôi của gia đình ông Nguyễn Minh Thư, tại thôn Trầm Lộng (cụm dân cư Đống Long). Đây cũng là địa điểm được lựa chọn để triển khai mô hình thử nghiệm trên địa bàn xã.
Báo cáo tại hội nghị, Phó Trưởng phòng Hạ tầng – Nông nghiệp và Môi trường xã Đặng Xuân Nam cho biết, thực hiện Kế hoạch số 97/KH-UBND ngày 28/2/2026 của UBND xã, mô hình được triển khai tại hộ ông Nguyễn Minh Thư với diện tích 4.000 m². Tháng 5/2026, gia đình thả 6.000 con cua giống, kích cỡ khoảng 60–70 con/kg.
Trong quá trình nuôi, hộ gia đình được hướng dẫn cải tạo ao, quản lý chất lượng nguồn nước, xây dựng chế độ cho ăn, chăm sóc và chủ động phòng ngừa dịch bệnh. Các khâu kỹ thuật được theo dõi nhằm kịp thời phát hiện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ sinh trưởng của cua.
Kết quả kiểm tra cho thấy cua cà ra có khả năng thích nghi tương đối tốt với điều kiện môi trường ao nuôi tại địa phương. Cua sinh trưởng ổn định, chưa ghi nhận dịch bệnh gây ảnh hưởng lớn đến đàn nuôi. Sau gần ba tháng, trọng lượng bình quân đạt 70–80 gam/con. Đến thời điểm đánh giá sau bảy tháng, con số này tăng lên 150–180 gam/con.

Đây là những thông số đáng chú ý đối với một mô hình mới được đưa vào thử nghiệm tại địa phương. Không chỉ thể hiện khả năng sinh trưởng của vật nuôi, kết quả còn cung cấp cơ sở thực tế để ngành chuyên môn tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, nhất là các khâu quản lý môi trường nước, lựa chọn con giống và chăm sóc theo từng giai đoạn phát triển.
Về hiệu quả kinh tế, theo tính toán của đơn vị triển khai, tỷ lệ sống của cua đạt khoảng 60%, sản lượng thu hoạch ước khoảng 550 kg. Với mức giá tiêu thụ theo thỏa thuận với doanh nghiệp từ 450.000–550.000 đồng/kg, tổng giá trị sản phẩm đạt khoảng 220 triệu đồng. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận dự kiến khoảng 100 triệu đồng trên diện tích 4.000 m² cho một vụ nuôi.
Mức lợi nhuận này cho thấy cua cà ra có triển vọng trở thành đối tượng nuôi mang lại giá trị kinh tế khá trên diện tích mặt nước. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đây là kết quả bước đầu của một mô hình thử nghiệm, chưa thể xem là mức thu nhập ổn định có thể áp dụng cho mọi hộ nuôi. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào giá con giống, chi phí thức ăn, tỷ lệ sống, thời gian nuôi và khả năng tiêu thụ khi sản lượng tăng lên.
Muốn nhân rộng, phải giải được bài toán kỹ thuật và đầu ra
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội nghị là làm thế nào để chuyển kết quả của một hộ nuôi thử nghiệm thành kinh nghiệm sản xuất có thể áp dụng rộng hơn. Bởi mỗi ao nuôi có điều kiện nguồn nước, diện tích, kết cấu đáy ao và khả năng đầu tư khác nhau. Nếu thiếu hướng dẫn cụ thể, người dân có thể gặp khó khăn khi tự triển khai, nhất là trong khâu kiểm soát môi trường và phòng ngừa rủi ro.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung vào quy trình kỹ thuật nuôi cua cà ra, việc lựa chọn và quản lý chất lượng con giống, điều kiện môi trường ao nuôi, chế độ chăm sóc, phòng ngừa dịch bệnh và hiệu quả kinh tế. Đáng chú ý, vấn đề liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cũng được đặt ra, bởi đây là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của người dân.
Các ý kiến không chỉ xoay quanh những kết quả đã đạt được mà còn đề cập đến những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong quá trình phát triển mô hình. Chẳng hạn, nguồn cung con giống có bảo đảm chất lượng và ổn định hay không; quy trình chăm sóc có thể áp dụng với nhiều điều kiện ao nuôi khác nhau hay không; doanh nghiệp có khả năng duy trì thu mua khi số hộ tham gia và sản lượng tăng lên hay không. Đây đều là những câu hỏi cần được trả lời bằng thực tiễn sản xuất.

Đại diện Học viện Nông nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp liên kết đã trực tiếp giải đáp những vấn đề về chuyên môn, kỹ thuật, cung ứng giống, tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm được làm rõ, giúp các hộ sản xuất có thêm thông tin trước khi cân nhắc áp dụng mô hình.
Theo Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình, việc thử nghiệm nuôi cua cà ra là hướng đi có ý nghĩa trong đa dạng hóa đối tượng nuôi thủy sản, khai thác hiệu quả diện tích mặt nước và tìm kiếm thêm nguồn thu cho người dân. Tuy nhiên, để mô hình phát triển bền vững, xã cần tiếp tục đánh giá toàn diện, không chỉ nhìn vào sản lượng hay giá bán mà phải xem xét đầy đủ các yếu tố kỹ thuật và chi phí đầu tư. Cùng với đó, cần quan tâm xây dựng chuỗi liên kết từ cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật đến tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện để người dân yên tâm sản xuất.
Một yêu cầu khác được đặt ra là phải đánh giá kỹ hiệu quả thực tế trước khi quyết định nhân rộng. Những khu vực có điều kiện mặt nước phù hợp cần được khảo sát, xem xét cụ thể; tránh triển khai theo phong trào hoặc mở rộng diện tích khi các điều kiện về kỹ thuật, vốn đầu tư và thị trường chưa được bảo đảm.
Thực tế cho thấy, một mô hình nuôi mới muốn đứng vững không thể chỉ dựa vào sự thành công của một hộ gia đình. Người dân cần được tiếp cận nguồn giống tốt, có quy trình nuôi phù hợp và được hỗ trợ khi phát sinh vấn đề kỹ thuật. Doanh nghiệp cần tham gia từ khâu cung ứng đến tiêu thụ, còn cơ quan chuyên môn phải đóng vai trò kết nối, hướng dẫn và giám sát. Khi những mắt xích này được hình thành, kết quả thử nghiệm mới có cơ hội chuyển thành một hướng sản xuất ổn định.
Những kết quả từ ao nuôi của gia đình ông Nguyễn Minh Thư đã cung cấp thêm dữ liệu thực tế để địa phương xem xét khả năng đưa cua cà ra vào cơ cấu vật nuôi, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp giai đoạn 2026–2030.
Hoàng Sơn