Áp lực tăng ca cuối năm và bài toán bảo đảm sức khỏe người lao động
Những tháng cuối năm, nhu cầu đẩy nhanh tiến độ sản xuất, hoàn thành đơn hàng khiến nhiều doanh nghiệp tổ chức làm thêm giờ. Với người lao động, tăng ca là cơ hội cải thiện thu nhập, nhưng cũng đặt ra áp lực về sức khỏe, thời gian nghỉ ngơi. Hài hòa giữa yêu cầu sản xuất và bảo đảm an toàn lao động đang là vấn đề cần được quan tâm.
Mong tăng thu nhập, lo sức khỏe giảm sút

Bước vào những tháng cuối năm 2026, hoạt động sản xuất, kinh doanh tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội bước vào giai đoạn cao điểm. Nhu cầu hoàn thành đơn hàng, đáp ứng tiến độ giao hàng và chuẩn bị kế hoạch sản xuất năm mới khiến việc tổ chức làm thêm giờ trở thành giải pháp được các doanh nghiệp tính đến. Đối với người lao động, đây cũng là cơ hội cải thiện thu nhập, tích lũy để trang trải những khoản chi tiêu cuối năm và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán 2027.
Chị Nguyễn Thị Hương(35 tuổi), công nhân tại một doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử ở Khu công nghiệp Quang Minh, cho biết những tháng cuối năm luôn là thời điểm gia đình cần nhiều khoản chi tiêu. Ngoài tiền sinh hoạt hằng tháng, chị còn phải dành dụm tiền học cho con, mua sắm vật dụng thiết yếu và chuẩn bị Tết.
"Thu nhập từ công việc chính cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Nếu có thêm khoảng 1,5-2 triệu đồng mỗi tháng từ tăng ca, tôi sẽ chủ động hơn trong chi tiêu. Tuy nhiên, làm việc liên tục nhiều ngày cũng khiến cơ thể mệt mỏi, nhất là khi phải đứng lâu hoặc thực hiện những thao tác lặp đi lặp lại", chị Hương chia sẻ.
Theo chị Hương, điều người lao động mong muốn không chỉ là có thêm giờ làm mà còn được thông báo lịch tăng ca sớm, bố trí thời gian nghỉ hợp lý và bảo đảm chế độ ăn giữa ca.
Cùng chung mong muốn cải thiện thu nhập, anh Trần Văn Nam (32 tuổi), Công ty cơ khí An Thái ở Hà Nội, cũng phải cân nhắc giữa việc đăng ký tăng ca và thời gian dành cho gia đình. Theo anh Nam, với những người lao động có con nhỏ, việc tăng ca thường xuyên đồng nghĩa với thời gian chăm sóc gia đình bị thu hẹp.
"Ai cũng muốn có thêm thu nhập, nhất là những tháng cuối năm. Tuy nhiên, nếu tăng ca quá nhiều, sức khỏe sẽ bị ảnh hưởng. Tôi mong doanh nghiệp sắp xếp thời gian làm thêm hợp lý, có những ngày nghỉ để công nhân phục hồi sức khỏe", anh Nam bày tỏ.
Thực tế cho thấy, tăng ca không đơn thuần là câu chuyện về số giờ làm việc hay khoản tiền lương tăng thêm. Đối với người trực tiếp sản xuất, việc duy trì cường độ lao động cao trong thời gian dài có thể dẫn đến mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, nhất là tại những vị trí phải vận hành máy móc hoặc thực hiện các thao tác liên tục.
Doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro

Ở góc độ doanh nghiệp, việc tổ chức tăng ca trong những tháng cuối năm không chỉ nhằm đáp ứng tiến độ sản xuất mà còn phải tính toán đến khả năng làm việc và sức khỏe của người lao động.
Ông Nguyễn Trung Kiên, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại Kiên Trung Hà Nội, cho rằng áp lực hoàn thành đơn hàng cuối năm là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc kéo dài thời gian làm việc để nâng cao sản lượng.
"Chúng tôi xác định việc tăng ca phải dựa trên nhu cầu sản xuất thực tế và sự đồng thuận của người lao động. Doanh nghiệp cần bố trí ca làm việc phù hợp, bảo đảm thời gian nghỉ ngơi, đồng thời tăng cường kiểm tra máy móc, thiết bị để hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn", ông Kiên nêu quan điểm.
Theo ông Kiên, việc tổ chức sản xuất khoa học, cải tiến quy trình và nâng cao năng suất trong giờ làm việc chính thức là giải pháp lâu dài. Khi người lao động được bảo đảm sức khỏe, năng suất và chất lượng sản phẩm cũng sẽ ổn định hơn.
Cùng quan điểm, bà Phạm Thu Hà, phụ trách nhân Công ty CP Dụng cụ cơ khí xuất khẩu Hà Nội, nhấn mạnh vai trò của việc chủ động xây dựng kế hoạch nhân sự trong giai đoạn cao điểm.
"Thay vì để người lao động phải tăng ca liên tục, doanh nghiệp cần dự báo đơn hàng, phân bổ công việc và bố trí nhân lực từ sớm. Đối với những bộ phận có tính chất công việc nặng nhọc, cần quan tâm nhiều hơn đến thời gian nghỉ, chế độ dinh dưỡng và khám sức khỏe định kỳ", bà Hà chia sẻ.
Theo số liệu tổng hợp của UBND thành phố Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố xảy ra 131 vụ tai nạn lao động, làm 137 người bị nạn, trong đó có 41 người tử vong và 37 người bị thương nặng. So với cùng kỳ năm 2025, số người tử vong giảm 4 người. Trong đó, khu vực có hợp đồng lao động xảy ra 88 vụ, làm 27 người tử vong; khu vực không có hợp đồng lao động xảy ra 43 vụ, làm 14 người tử vong.
Mặc dù những số liệu này không cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa tăng ca và tai nạn lao động, nhưng phản ánh yêu cầu cấp thiết của công tác phòng ngừa rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, khi khối lượng công việc tăng, doanh nghiệp càng cần chú trọng đánh giá các yếu tố nguy hiểm, tổ chức thời gian làm việc hợp lý và giám sát việc tuân thủ quy trình an toàn.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội cho biết, thành phố triển khai các kế hoạch tăng cường công tác an toàn, vệ sinh lao động, thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành nhằm chủ động phòng ngừa tai nạn tại những ngành nghề, khu vực có nguy cơ cao, trong đó có các công trình xây dựng.
Đây là một trong những giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động, kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế và chấn chỉnh các hành vi vi phạm quy định về an toàn, vệ sinh lao động.
Đáng chú ý, cuối tháng 10-2026, Sở Nội vụ Hà Nội tiếp tục đôn đốc các đơn vị, doanh nghiệp chưa hoàn thành việc khám sức khỏe định kỳ khẩn trương xây dựng kế hoạch, phối hợp với các cơ sở y tế để hoàn thành trước ngày 30-11-2026. Các đơn vị cũng được yêu cầu cập nhật, báo cáo đầy đủ kết quả khám sức khỏe, tránh bỏ sót người lao động thuộc diện phải khám.
Bên cạnh đó, vai trò của tổ chức công đoàn cần tiếp tục được phát huy. Thông qua hoạt động giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách, công đoàn cơ sở có thể nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động, kiến nghị doanh nghiệp điều chỉnh thời gian làm việc, nghỉ ngơi và các chế độ phúc lợi phù hợp.
Về lâu dài, doanh nghiệp cần chú trọng đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, bố trí nhân lực phù hợp và nâng cao kỹ năng nghề. Đây là những giải pháp giúp giảm dần sự phụ thuộc vào việc kéo dài thời gian làm việc, đồng thời duy trì năng suất và chất lượng sản phẩm.
Tăng ca để nâng cao thu nhập là nhu cầu chính đáng, nhưng không thể đánh đổi sức khỏe lấy tiến độ sản xuất. Khi doanh nghiệp quan tâm đúng mức đến điều kiện làm việc và tổ chức thời gian lao động hợp lý, người lao động sẽ yên tâm gắn bó, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.
Việt Thắng