Nhiều tác phẩm xuất sắc được trao giải Cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026”
Chiều 16-11, trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, tại Hội quán Phúc Kiến, Hà Nội, Hội đồng Anh và TUVA Communication tổ chức Lễ trao giải và khai mạc triển lãm Cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026”.

Cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” tập trung khai thác giá trị của ba vùng nghề truyền thống, gồm sơn mài Hạ Thái, gốm Bát Tràng và nghề thủ công của đồng bào Mông tại Chế Cu Nha. Thông qua hoạt động nghiên cứu, trải nghiệm và sáng tạo sản phẩm, chương trình hướng tới tìm kiếm những phương thức ứng dụng di sản trong đời sống đương đại, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
Thay vì chỉ sử dụng hoa văn, họa tiết hay chất liệu truyền thống làm yếu tố trang trí, các thí sinh được khuyến khích tìm hiểu sâu về kỹ thuật chế tác, tư duy tạo tác và tri thức bản địa của từng làng nghề. Đây là cơ sở để phát triển những sản phẩm mới vừa mang dấu ấn văn hóa, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng của thị trường.
Một điểm đáng chú ý của cuộc thi là quá trình sáng tạo gắn với trải nghiệm thực tế tại cộng đồng. Sau vòng sơ khảo, các thí sinh trực tiếp đến làng nghề, tìm hiểu quy trình sản xuất, thực hành kỹ thuật thủ công và trao đổi với nghệ nhân về những giá trị cũng như khó khăn trong quá trình duy trì nghề truyền thống. Trên cơ sở đó, các ý tưởng được tiếp tục hoàn thiện với sự đồng hành của nghệ nhân và chuyên gia, có sự hỗ trợ về kinh phí và chuyên môn. Các sản phẩm không chỉ được đánh giá ở yếu tố thẩm mỹ, tính sáng tạo mà còn chú trọng khả năng ứng dụng, tính khả thi trong sản xuất và tiềm năng thương mại hóa.

Tiêu biểu, sản phẩm Nhất Tâm của Lương Minh Thư, đoạt giải Nhất bảng Gốm Bát Tràng, lấy cảm hứng từ nguyên lý “tâm xoay” trên bàn chuốt gốm để phát triển hệ thống mô-đun có thể tách, ghép linh hoạt. Từ một cấu trúc, sản phẩm có thể được sử dụng với nhiều công năng khác nhau như đĩa cắm hoa ikebana, đôn cắm trầm hoặc đĩa trang trí.
Ở bảng Sơn mài Hạ Thái, thiết kế “Sonmai Lamp” của Đào Sơn Lâm đoạt giải Nhất nhờ ý tưởng kết hợp khung đèn cố định với các tấm ốp sơn mài độc bản có thể tháo lắp, thay thế bằng nam châm. Thiết kế này cho phép thay đổi diện mạo sản phẩm mà không cần thay thế toàn bộ cấu trúc, đồng thời tạo khả năng phát triển nhiều phiên bản khác nhau trên cùng một mẫu đèn.
Trong khi đó, “Nếp Ruộng” của Hoàng Hải Triều, đoạt giải Nhất bảng Thủ công người Mông Chế Cu Nha, khai thác cảm hứng từ những đường cong của ruộng bậc thang để tạo hình chiếc ghế có phần tựa lưng sử dụng các dải vải dệt thủ công. Sản phẩm không chỉ gợi nhắc cảnh quan và đời sống vùng cao mà còn đưa kỹ thuật dệt truyền thống vào một vật dụng quen thuộc trong không gian sống hiện đại.
Ngoài ba giải Nhất, giải Bình chọn được trao cho sản phẩm “Ghế đôn Hợp” của Hoàng Phương Nga. 5 thiết kế khác được giới thiệu tại triển lãm gồm: Ánh mài Hạ Thái (Nguyễn Khánh Linh), Giọt gốm (Đào Sơn Tùng), Sắc Mạch (Nguyễn Tấn Lộc), Lớp áo di sản (Nguyễn Thị Thùy Linh) và MONGEAR (Trần Thị Tố Uyên).
Với 9 thiết kế được giới thiệu, triển lãm cho thấy tiềm năng kết hợp giữa tri thức thủ công truyền thống và tư duy thiết kế hiện đại, góp phần đưa di sản vào đời sống, mở rộng cơ hội phát triển sinh kế cho cộng đồng làng nghề.