Sáng tạo di sản, lan tỏa tinh hoa Phở Hà Nội
Sáng 14-11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc các không gian sáng tạo di sản văn hóa phi vật thể phở Hà Nội và trao giải cuộc thi Sáng tạo IP văn hóa từ di sản văn hóa phi vật thể “Phở” Hà Nội với chủ đề “Sáng tạo từ di sản - Lan tỏa tinh hoa Phở Hà Nội”.
Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam là đơn vị đồng hành cùng chương trình.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch Hiệp hội UNESCO thành phố Hà Nội Trương Minh Tiến cho biết, việc di sản văn hóa phi vật thể “Phở” được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận những giá trị được cộng đồng gìn giữ, thực hành và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây cũng là cơ sở để thành phố tiếp tục triển khai các hoạt động bảo vệ, phát huy giá trị di sản, hướng tới xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh Phở vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Cuộc thi Sáng tạo IP văn hóa từ di sản Phở Hà Nội được tổ chức nhằm khuyến khích các ý tưởng sáng tạo, tìm kiếm những phương thức mới trong khai thác, quảng bá và phát huy giá trị di sản; đồng thời kết nối văn hóa truyền thống với các lĩnh vực thiết kế, mỹ thuật, truyền thông và công nghiệp sáng tạo.
Sau hơn 2 tháng phát động, cuộc thi đã nhận được hơn 600 tác phẩm của các tác giả, nhóm tác giả. Các tác phẩm phong phú về ý tưởng và hình thức thể hiện, từ hội họa, ký họa, thiết kế, truyện tranh đến trò chơi, website và các sản phẩm ứng dụng. Qua các vòng đánh giá, Ban tổ chức đã lựa chọn 20 tác phẩm xuất sắc để trao giải.
Ban tổ chức đã lựa chọn được 20 tác phẩm trao cho 20 giải thưởng, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba, 3 giải do nhà tài trợ trao tặng, gồm giải Sáng tạo, giải Ứng dụng và giải Truyền thông, và 11 giải Khuyến khích. Trong đó, giải Nhất thuộc về tác phẩm “Cho một phở tái”, của tác giả Tôn Nữ Mai Trang - Trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp.

Tác giả Tôn Nữ Mai Trang - Trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp, chia sẻ: "Thông qua các sản phẩm thiết kế, tôi mong muốn không chỉ lan tỏa giá trị văn hóa phở Việt bằng ngôn ngữ nghệ thuật mà còn khơi gợi sự quan tâm, tạo cơ hội để công chúng tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử và những nét đặc trưng của Hà Nội. Qua đó, các tác phẩm góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với đời sống đương đại, đặc biệt là thế hệ trẻ”.

Để các hoạt động bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản được triển khai hiệu quả, sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp có ý nghĩa thiết thực, góp phần kết nối nguồn lực và mở rộng sức lan tỏa của di sản trong đời sống.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Ngô Thị Xuân Ngọc, Trưởng phòng Phát triển sản phẩm và Quản lý thương hiệu Công ty cổ phần Acecook Việt Nam, cho hay: “ Việc tham gia cuộc thi sáng tạo IP văn hóa và trao giải cho các tác phẩm xuất sắc tại chương trình thể hiện mong muốn của doanh nghiệp trong việc kết nối giá trị truyền thống với đời sống hiện đại. Acecook kỳ vọng những ý tưởng sáng tạo sẽ tiếp tục được ứng dụng, lan tỏa tại các sự kiện, lễ hội văn hóa và hoạt động quảng bá phở trong thời gian tới, qua đó kết nối các thế hệ và đưa tinh hoa phở Việt vươn xa hơn”.

Trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026, Ban tổ chức sẽ tổ chức các hoạt động trưng bày các sản phẩm IP văn hóa phở, trình diễn chế biến phở và tọa đàm Giữ gìn hương vị phở Hà Nội…
IP văn hóa (Cultural Intellectual Property) là những yếu tố, hình ảnh, câu chuyện, nhân vật, biểu tượng hoặc giá trị tinh thần được sáng tạo và phát triển dựa trên một di sản văn hóa gốc (ở đây là di sản Phở Hà Nội).
Thay vì chỉ dừng lại ở việc nấu và ăn phở, việc tạo ra IP văn hóa nghĩa là biến phở thành nguồn cảm hứng để phát triển thành các sản phẩm có thể thương mại hóa và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chẳng hạn như: Bộ nhận diện thương hiệu; nhân vật hoạt hình, trò chơi tương tác, sản phẩm lưu niệm, đồ thủ công mỹ thuật; không gian trải nghiệm hoặc tác phẩm nghệ thuật, phim ảnh…
Quang Tấn