Từ concert đến trái tim: “Cú hích” cho kinh tế sự kiện và lan toả bản sắc văn hoá Việt

Sức lan tỏa của các concert thời gian gần đây không chỉ tạo nên xu hướng thưởng thức nghệ thuật mới mà còn mở ra cơ hội phát triển hệ sinh thái sáng tạo, đưa hoạt động biểu diễn trở thành một động lực của công nghiệp văn hóa.

Cơ hội phát triển công nghiệp văn hóa

Năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 810 sự kiện âm nhạc, trong đó có gần 20 chương trình concert quy mô lớn, tập trung chủ yếu tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều đêm diễn thu hút hàng chục nghìn khán giả. Sang năm 2026, sức nóng của thị trường tiếp tục được duy trì với những chương trình quy mô lớn như “Anh trai say hi”, “Anh trai vượt ngàn chông gai”, “Tinh hoa say hi”…

Bên cạnh các đêm nhạc giải trí mang tính thương mại, những chương trình nghệ thuật chính luận phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa của nhân dân như “Tổ quốc trong tim” của Báo Nhân Dân, “Việt Nam trong tôi” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, gần đây là chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 do thành phố Hà Nội chủ trì, giao Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với các đơn vị thực hiện… cũng tạo sức hút lớn đối với công chúng.

Riêng chương trình “Muôn sắc Việt Nam”, thành phố Hà Nội dành 38.000 vé miễn phí phục vụ nhân dân. Dù mới thông báo phương thức đăng ký vé online, chương trình đã nhận được sự quan tâm lớn trên các diễn đàn âm nhạc và mạng xã hội. Điều này cho thấy concert đang dần trở thành một hình thức thưởng thức văn hóa được đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ, quan tâm.

Trước sức nóng của các chương trình âm nhạc, tại tọa đàm “Từ concert - Tới con tim” do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức ngày 12-11 nhân Ngày Văn hóa Việt Nam, đại diện cơ quan quản lý, nghệ sĩ, nhà sản xuất và những người hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc đã cùng thảo luận, lý giải sức hút của concert trong đời sống văn hóa đương đại. Các ý kiến đồng thời trao đổi về khả năng lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam và phát triển công nghiệp văn hóa từ những chương trình biểu diễn âm nhạc.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Phạm Thị Kim Oanh cho rằng, đời sống văn hóa hiện nay đang có những bước phát triển mới, không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa thường ngày mà còn hướng tới quy mô lớn hơn, gắn với sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Người trẻ ngày càng có nhu cầu tham gia các sự kiện âm nhạc để giao lưu, chia sẻ và cùng trải nghiệm. Đồng thời, công nghệ và môi trường số cũng giúp các chương trình mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng.

Còn theo Tiến sĩ, NSND Trần Ly Ly, Chủ tịch Hội đồng Học viện Múa Việt Nam, sự phát triển của concert không đơn thuần là xu hướng giải trí của giới trẻ mà còn gắn với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những mục tiêu được đặt ra trong Nghị quyết số 80-NQ/TW. Thông qua các chương trình quy mô lớn, âm nhạc tạo điều kiện kết nối cộng đồng, hình thành sự đồng cảm giữa nghệ sĩ và khán giả, đồng thời trở thành phương tiện chuyển tải các giá trị văn hóa Việt Nam. Bà bày tỏ kỳ vọng những giá trị này không chỉ được lan tỏa trong nước mà còn có thể tiếp cận công chúng quốc tế trong tương lai.

Xây dựng hệ sinh thái sáng tạo từ bản sắc văn hóa

Để sức hút của một concert không chỉ dừng lại ở những khoảnh khắc cảm xúc, các chuyên gia cho rằng cần đặt ra bài toán phát triển bền vững. Từ tổ chức, sản xuất, xây dựng nội dung nghệ thuật đến ứng dụng công nghệ, truyền thông và kết nối với các lĩnh vực du lịch, dịch vụ…, mỗi chương trình cần được nhìn nhận như một sản phẩm văn hóa có khả năng tạo ra giá trị lâu dài.

Theo giới chuyên môn, dấu ấn của các chương trình nghệ thuật không chỉ nằm ở quy mô tổ chức hay sức hút của nghệ sĩ mà còn ở cách kể câu chuyện văn hóa Việt Nam thông qua ngôn ngữ âm nhạc và biểu diễn. Những chương trình như “Tổ quốc trong tim”, “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”, “V Concert - Rạng rỡ Việt Nam” và sắp tới là “Muôn sắc Việt Nam”… cho thấy các chủ đề về lịch sử, quê hương, đất nước vẫn có sức hấp dẫn lớn khi được thể hiện bằng hình thức nghệ thuật phù hợp với công chúng hôm nay. Đặc biệt, sự tham gia đông đảo của khán giả trẻ cho thấy âm nhạc có thể trở thành phương thức gần gũi để thể hiện tình yêu đối với văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, để bản sắc văn hóa dân tộc được truyền tải đậm nét trong các chương trình biểu diễn và thực sự chạm tới giới trẻ, cần có chiến lược tổ chức chuyên nghiệp, bài bản, từ khâu hình thành ý tưởng, xây dựng kịch bản nghệ thuật đến truyền thông, quảng bá.

Với kinh nghiệm của một nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc tham gia nhiều chương trình nghệ thuật lớn, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng cho rằng, để văn hóa dân tộc lan tỏa tới khán giả trẻ, cần lựa chọn các ca khúc có khả năng kết nối nhiều thế hệ khán giả. Cùng với việc hòa âm, phối khí, làm mới những ca khúc quen thuộc phù hợp với thị hiếu đương đại, tinh thần thể hiện của nghệ sĩ cũng đóng vai trò quan trọng.

“Hiện nay, nhiều nghệ sĩ trẻ rất yêu thích âm nhạc truyền thống dân tộc và đưa các chất liệu dân gian vào sản phẩm âm nhạc thành công. Bản thân tôi, khi xây dựng kịch bản âm nhạc, luôn tính toán rằng muốn các bạn trẻ có thể tiếp nhận và cảm nhận tốt từng bài hát thì phải thực hiện hòa âm, phối khí lại sao cho phù hợp với thời đại, mang hơi thở của đời sống hôm nay”, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng chia sẻ.

Về vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Phạm Thị Kim Oanh cho rằng, nguồn chất liệu âm nhạc dân tộc rất phong phú, có thể bắt nguồn từ lịch sử đất nước, văn hóa của đồng bào các dân tộc hay những làn điệu đặc trưng của từng vùng miền. Người làm sáng tạo cần tìm được cách chuyển tải phù hợp để những giá trị ấy thực sự đến với công chúng.

“Chỉ khi giá trị bản sắc làm nền tảng, công nghiệp văn hóa Việt Nam mới có thể phát triển mạnh mẽ và lan tỏa ra thế giới. Trong các chiến lược, chính sách phát triển công nghiệp văn hóa, chúng tôi cũng đang khuyến khích các nhà sáng tạo, nhà đầu tư và đơn vị tổ chức đi theo hướng khai thác, phát huy những giá trị đặc sắc của văn hóa dân tộc”, bà Kim Oanh bày tỏ.

Thực tế cho thấy, sức hút của các concert không chỉ tạo động lực cho kinh tế sự kiện mà còn mở ra cơ hội kết nối nhiều lĩnh vực như du lịch, dịch vụ, truyền thông và công nghệ. Quan trọng hơn, thông qua ngôn ngữ âm nhạc hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống có thêm không gian hiện diện trong đời sống đương đại, tiếp cận gần gũi hơn với thế hệ trẻ. Từ những khoảnh khắc thăng hoa trên sân khấu đến sự đồng cảm trong trái tim khán giả, concert có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái sáng tạo, góp phần đưa bản sắc văn hóa Việt Nam trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.