“Núp bóng” phim ảnh, trả giá đắt vì vi phạm pháp luật

Người nổi tiếng “nhúng chàm” vì đóng phim “xã hội đen”

Mở rộng điều tra vụ án "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông", "Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng" và "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" do Nguyễn Tuấn Hiệp (tức Hiệp "đen", sinh năm 1971, ngụ xã Hiệp Phước, thành phố Hồ Chí Minh) cùng đồng bọn thực hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh đã làm rõ hoạt động tổ chức sản xuất, tham gia diễn xuất và phổ biến phim ca nhạc "Huy Bến xe" có nhiều cảnh các nhóm dùng gậy, dao, súng giải quyết mâu thuẫn, tranh giành địa bàn quản lý bến xe, thu tiền bảo kê. Toàn bộ phim ca nhạc được đăng trên kênh YouTube, thu hút hơn 42.000 lượt xem.

Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định Trịnh Minh Tâm, nghệ danh Dương Chấn Huy (SN 1979; ngụ phường Tân Tạo, thành phố Hồ Chí Minh) là người sản xuất, đầu tư, cùng đạo diễn quyết định kịch bản, mời diễn viên, giao phim đăng tải để thu lợi, giữ vai trò cầm đầu. Nguyễn Thanh Liêm (sinh năm 1988; ngụ tại phường Long Hoa, tỉnh Tây Ninh) làm đạo diễn, biên tập.

Nguyễn Tuấn Hiệp đóng vai "ông trùm" với mục đích quảng bá hình ảnh, khuếch trương thanh thế trên không gian mạng. Hiệp đồng thời rủ thêm nhiều người cùng xuất hiện trong phim.

Đáng chú ý, trong số 40-50 người tham gia phim, có Phạm Tấn Phúc, nghệ danh Tấn Bo (sinh năm 1973; ngụ phường Chánh Hưng, thành phố Hồ Chí Minh) và Nguyễn Lê Hoàng, nghệ danh Hoàng Mèo (sinh năm 1979; ngụ phường Bàn Cờ, thành phố Hồ Chí Minh).

Căn cứ kết quả điều tra và tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 11 người về tội "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông", quy định tại khoản 2 Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, tháng 8-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố Phạm Tuấn (25 tuổi, quê Bắc Ninh) về tội “Đưa trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông”. Ngoài Tuấn, 9 người khác cũng bị khởi tố cùng tội danh này.

Theo tài liệu điều tra, TikToker Phạm Tuấn quản lý kênh YouTube “Phạm Tuấn ENTERTAINMENT” có hơn 1 triệu người đăng ký. Kênh này thường xuyên đăng tải các video có nội dung liên quan đến băng nhóm giang hồ và bạo lực học đường. Có video thu hút gần 3 triệu lượt xem cùng hàng nghìn lượt bình luận.

Hoạt động sản xuất và đăng tải các video trên đã đem lại cho nhóm Phạm Tuấn hàng trăm triệu đồng. Theo cơ quan chức năng, các video tác động tiêu cực đến người xem, đặc biệt là giới trẻ.

Cần phân biệt phim chân chính và phim bạo lực

Theo Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), giảng viên Khoa Luật và Lý luận Chính trị, Trường Đại học Thủy Lợi, cần phân biệt rõ giữa tác phẩm điện ảnh có yếu tố bạo lực nhằm phản ánh hiện thực, phê phán cái xấu, lên án tội ác với những sản phẩm lấy bạo lực làm phương tiện giải trí, cổ súy lối sống giang hồ, coi thường pháp luật.

Dưới góc độ pháp lý, hoạt động điện ảnh và phổ biến phim trên không gian mạng phải tuân thủ Luật Điện ảnh năm 2022 và các quy định có liên quan. Khoản 1 Điều 9 Luật Điện ảnh năm 2022 nghiêm cấm hoạt động điện ảnh có nội dung kích động bạo lực, hành vi tội ác bằng việc thể hiện chi tiết cách thức thực hiện, hình ảnh, âm thanh, lời thoại, cảnh đánh đập, tra tấn… Luật cũng quy định ngoại lệ đối với việc thể hiện những nội dung này nhằm phê phán, tố cáo, lên án tội ác, đề cao chính nghĩa và tôn vinh các giá trị văn hóa, truyền thống.

Đối với việc phổ biến phim trên không gian mạng, pháp luật còn đặt ra yêu cầu về phân loại phim và hiển thị kết quả phân loại theo quy định. Người sản xuất, phát hành và phổ biến phim phải có trách nhiệm đối với nội dung mà mình đưa đến công chúng.

Bên cạnh đó, Điều 8 Luật An ninh mạng năm 2018 quy định những hành vi bị nghiêm cấm khi sử dụng không gian mạng, trong đó có hành vi đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng và hành vi xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.

“Tôi cho rằng, việc cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, khởi tố và xử lý những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong vụ việc này là cần thiết. Đây cũng là thông điệp rõ ràng rằng, không gian mạng không phải là vùng đất nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật; không thể lấy danh nghĩa làm phim, giải trí, sáng tạo nội dung hay câu tương tác để hợp thức hóa những hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm trật tự, an toàn xã hội và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng", tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Thanh thiếu niên dễ bị ảnh hưởng nhất

Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, hiện tượng làm phim bạo lực xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, mạng xã hội phát triển quá nhanh, tạo điều kiện để các cá nhân đều có thể trở thành người sản xuất nội dung. Trong khi đó, ý thức pháp luật và trách nhiệm xã hội của một bộ phận người sáng tạo nội dung chưa cao.

Thứ hai là tâm lý hiếu kỳ của một bộ phận người xem khiến những nội dung bạo lực, gây sốc, có tính chất giang hồ dễ thu hút sự chú ý. Thứ ba, thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng số có thể khuếch đại những sản phẩm thu hút tương tác. Khi một video nhận được nhiều lượt xem, bình luận, chia sẻ, hệ thống có thể tiếp tục đề xuất nội dung tương tự đến những người dùng khác, khiến nội dung phản cảm có cơ hội lan truyền nhanh chóng.

Thứ tư, lợi ích kinh tế và khát vọng nổi tiếng bất chấp pháp luật của các đối tượng xấu. Thứ năm, công tác quản lý và giám sát nội dung trên không gian mạng còn gặp nhiều khó khăn, trong khi cơ chế phối hợp phát hiện, ngăn chặn và xử lý cần tiếp tục được hoàn thiện.

Về hậu quả của những bộ phim bạo lực gây ra, luật sư Đặng Văn Cường cho biết, thanh thiếu niên là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi những hình tượng được xây dựng trên mạng. Khi thường xuyên tiếp xúc với nội dung bạo lực, coi thường pháp luật, một bộ phận người trẻ có thể hình thành nhận thức sai lệch rằng sự nổi tiếng, sức mạnh và tiền bạc có thể đạt được bằng cách phô trương quyền lực hoặc hành xử theo kiểu giang hồ.

Đáng lo ngại hơn, một số người có thể bắt chước hành vi, phong cách ứng xử và quan niệm sống của những nhân vật trên mạng.

Ở góc độ xã hội, việc cổ súy hình ảnh giang hồ còn có thể tạo ra môi trường thuận lợi để các đối tượng lợi dụng danh tiếng ảo, quan hệ trên mạng và tâm lý sợ hãi của người khác nhằm thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Nâng cao trách nhiệm của người sáng tạo nội dung

Để đấu tranh, phòng chống tội phạm phát tán các tệ nạn xã hội trên mạng xã hội, cần phải xử lý nghiêm cả hệ sinh thái "giang hồ mạng", gồm người khởi xướng, tổ chức, dàn dựng, diễn xuất, quay phim, biên tập, đăng tải và những người có hành vi tiếp tay, hỗ trợ nếu có.

Bên cạnh đó, cần tăng cường trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội trong việc kiểm soát nội dung độc hại. Các nền tảng cần có cơ chế phát hiện, cảnh báo, hạn chế đề xuất và xử lý kịp thời những nội dung vi phạm.

Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan công an, cơ quan văn hóa, giáo dục và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nền tảng số trong việc chủ động phát hiện, ngăn chặn sai phạm từ sớm, từ xa.

Giải pháp căn cơ chính là xây dựng văn hóa số và nâng cao trách nhiệm của người sáng tạo nội dung. Gia đình, nhà trường, xã hội tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật và kỹ năng nhận diện nội dung độc hại cho học sinh, sinh viên, phụ huynh và người sử dụng mạng xã hội.

Những người sáng tạo nội dung cần nhận thức quyền tự do sáng tạo luôn đi liền với trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, người nghệ sĩ cần trang bị kiến thức pháp luật cơ bản, biết lựa chọn môi trường hoạt động, đối tác, kịch bản phù hợp; phải nhận diện được ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và hành vi vi phạm pháp luật. Đam mê cần đi cùng sự tỉnh táo, tài năng cần đi cùng trách nhiệm và sự nổi tiếng phải được xây dựng trên nền tảng của những giá trị tích cực.