Trọng dụng hiền tài - nền tảng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Không đơn thuần là nơi đào tạo nhân tài cho đất nước, Quốc Tử Giám còn thể hiện tầm nhìn của một quốc gia độc lập trong việc xây dựng nền giáo dục chính quy, coi trọng tri thức, đề cao hiền tài và lấy việc đào tạo, tuyển chọn nhân tài làm nền tảng cho sự phát triển.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành một trong những mạch nguồn làm nên bản sắc văn hiến Thăng Long - Hà Nội.

Thủ đô không chỉ là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia mà còn là trung tâm lớn về giáo dục, khoa học, văn hóa và đổi mới sáng tạo.

Trong hành trình xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực; đồng thời là chủ thể của quá trình phát triển. Vì vậy, kế thừa truyền thống trọng dụng hiền tài không thể chỉ dừng ở việc tôn vinh những bậc hiền nhân trong lịch sử, mà chủ trương ấy còn phải được cụ thể hóa bằng những cơ chế, chính sách và môi trường phát triển phù hợp với yêu cầu của thời đại.

Một dấu mốc đáng chú ý trong tư duy và hành động của Hà Nội là việc HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND ngày 27-1-2026 về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố. Đây là bước cụ thể hóa quy định của Luật Thủ đô, đồng thời thể hiện quyết tâm đổi mới cách tiếp cận trong công tác phát hiện và sử dụng nhân tài.

Tuy nhiên, trọng dụng nhân tài cần phải có một chiến lược bền vững, khởi đầu từ giáo dục. Đó là quá trình phát hiện và nuôi dưỡng năng lực của mỗi cá nhân ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Những kết quả nổi bật của ngành Giáo dục Thủ đô trong những năm qua cho thấy hướng đi này đang được chú trọng. Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về chất lượng giáo dục mũi nhọn.

Đáng trân trọng hơn, việc tuyên dương, khen thưởng học sinh giỏi đã trở thành hoạt động thường niên có sức lan tỏa trong đời sống giáo dục Thủ đô.

Dù vậy, giáo dục con người Hà Nội cũng không thể chỉ được đo bằng số lượng học sinh đạt giải hay những thành tích học thuật. Một thế hệ nhân lực chất lượng cao phải hội tụ cả tri thức, năng lực chuyên môn, đạo đức, văn hóa, ý thức công dân và trách nhiệm xã hội.

Trong một đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ, người Hà Nội cần có tư duy đổi mới, tinh thần thượng tôn pháp luật, tác phong chuyên nghiệp, khả năng hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa, lòng tự hào và trách nhiệm với cộng đồng. Đây chính là chiều sâu của phát triển con người; là nền tảng để Hà Nội không chỉ có những cá nhân xuất sắc mà còn có một cộng đồng sáng tạo, nhân văn và giàu khát vọng cống hiến.

Vì thế, để xây dựng con người thời đại mới với đầy đủ tri thức, phẩm chất tốt đẹp, Hà Nội cần tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận nền giáo dục chất lượng, được phát hiện năng lực và phát triển sở trường.

Đặc biệt, cần chuyển mạnh từ cách dạy chú trọng truyền thụ kiến thức sang phát triển tư duy độc lập, năng lực sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường quốc tế.

Bên cạnh đó, thành phố cần xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa nhà trường, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý. Giáo dục phải gắn với nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế; hoạt động nghiên cứu khoa học phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong quản trị đô thị, phát triển công nghệ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cần mở rộng các chương trình học bổng, hỗ trợ nghiên cứu, khởi nghiệp sáng tạo, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên và các nhà khoa học trẻ được thử nghiệm ý tưởng, tham gia những dự án thực tiễn. Đồng thời, cần có cơ chế kết nối, thu hút trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài và những nhà khoa học quốc tế đến làm việc, hợp tác, đóng góp cho Hà Nội.

Nếu 950 năm trước, Quốc Tử Giám là biểu tượng cho tầm nhìn của một triều đại trong việc xây dựng nền học vấn quốc gia, thì ngày nay, Hà Nội cần tiếp tục khẳng định tầm nhìn ấy bằng những chính sách giáo dục tiến bộ, cơ chế trọng dụng nhân tài thực chất và môi trường phát triển rộng mở.

Một Thủ đô giàu truyền thống văn hiến chỉ thực sự phát huy được giá trị di sản đạo học khi biến tri thức, trí tuệ và tài năng thành nguồn lực phát triển.

Trọng dụng hiền tài, bồi đắp con người chính là cách Hà Nội tiếp nối di sản đạo học bằng những thành tựu mới, tạo nền tảng để Thủ đô phát triển nhanh, bền vững và xứng đáng với vị thế trái tim của cả nước.