Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Khai mạc chùm triển lãm "Nghề qua phố"

Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, trùm triển lãm "Nghề qua phố" mang đến cho công chúng cơ hội khám phá sự gặp gỡ giữa tri thức thủ công, tư duy thiết kế và thực hành nghệ thuật đương đại.

Triển lãm “Kết duyên sáng tạo” giới thiệu kết quả bước đầu của mô hình kết nối nghệ nhân làng nghề truyền thống với các nhà sáng tạo đương đại. Thông qua quá trình nghiên cứu, trao đổi chuyên môn, thử nghiệm chất liệu và phát triển sản phẩm, các cặp, nhóm dự án được Hội đồng Giám khảo lựa chọn đã cùng tìm kiếm những hướng đi mới cho tri thức và kỹ thuật thủ công.

Từ nghệ thuật sơn mài, khảm trai, thêu truyền thống, tranh dân gian, giấy dó, nghề làm quạt, tò he, múa rối đến kỹ thuật chạm bạc, mỗi dự án mở ra một cách tiếp cận riêng với di sản thủ công Việt Nam. Trong quá trình hợp tác, nghệ nhân không chỉ giữ vai trò truyền dạy kỹ thuật mà còn trực tiếp tham gia sáng tạo; các nhà thiết kế và nhóm sáng tạo đóng góp góc nhìn, phương pháp và ngôn ngữ biểu đạt mới. Những sản phẩm được giới thiệu tại triển lãm vì thế không chỉ cho thấy khả năng ứng dụng của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay, mà còn kể câu chuyện về quá trình gặp gỡ, đối thoại và đồng sáng tạo giữa những người làm nghề thuộc các thế hệ khác nhau.

Trong khi đó, triển lãm “Lưu dấu thủ mộc” tập trung giới thiệu thực hành sáng tạo của các nhóm nghệ sĩ sáng tạo Việt Nam: Saigon Gold Sign & Stakie (Thiện Nguyễn), EasyBadWork (Khim Đặng), Lam Phong Studio (Lê Huy, Mạnh Dương), Sleeplesslamp (Vũ Hoàng) và PunArt (Trần Long Phụng). Cùng quan tâm đến văn hóa bản địa, kỹ thuật thủ công và khả năng biểu đạt của chất liệu, mỗi nghệ sĩ mang đến một ngôn ngữ tạo hình riêng.

Công chúng có thể bắt gặp nghệ thuật tranh kính kết hợp kỹ thuật phương Tây và truyền thống Nam Bộ; những hình tượng dân gian, họa tiết hổ được phát triển thành sản phẩm ứng dụng; các sáng tạo sơn mài kết hợp chất liệu truyền thống; hay những chiếc đèn đất sét tự khô lấy cảm hứng từ hình tượng dân gian và trái cây bản địa. Một số tác phẩm còn kết hợp thiết kế 2D, điêu khắc 3D, in 3D, hoạt hình và lập trình, đưa ý tưởng từ không gian kỹ thuật số thành những vật thể có thể chạm và tương tác.

Điểm đáng chú ý của “Lưu dấu thủ mộc” là triển lãm không chỉ trưng bày tác phẩm hoàn thiện mà còn tái hiện một phần không gian thực hành của nghệ sĩ qua bản thử nghiệm, dụng cụ và các công đoạn chế tác. Qua đó, người xem có thể hình dung hành trình sáng tạo từ ý tưởng ban đầu đến sản phẩm cuối cùng, đồng thời nhận diện cách cảm hứng truyền thống được chuyển hóa thành những hình hài mới.

Triển lãm “Con đường Sơn mài Việt – Nhật”, mở ra cuộc đối thoại văn hóa và nghệ thuật giữa hai truyền thống sơn mài Việt Nam và Nhật Bản. Đây là kết quả đầu tiên của dự án hợp tác dài hạn giữa Hanoi Grapevine và TAKI Corporation (Tokyo), thuộc dự án “Nghề qua Phố” do Nguyễn Tú Hằng giám tuyển.

Cuối tháng 9-2026, ba nghệ sĩ Việt Nam là Trương Hoàng Hải, Đinh Công Đạt và Trần Thảo Miên đã đến Wajima, thành phố trên bán đảo Noto (Nhật Bản) – nơi nghề sơn mài Wajima-nuri có lịch sử hơn sáu thế kỷ. Tại đây, các nghệ sĩ tìm hiểu những công đoạn chế tác như làm cốt gỗ, bọc vải, khắc chinkin, vẽ maki-e và đánh bóng roiro; đồng thời gặp gỡ các nghệ nhân đang nỗ lực phục hồi nghề sau trận động đất năm 2024. Những trải nghiệm ấy trở thành chất liệu cho các tác phẩm và ý tưởng được giới thiệu lần đầu tại Hà Nội.

Triển lãm gồm ba phần: giao lưu nghệ thuật Việt Nam – Nhật Bản với các sáng tác mới của nghệ sĩ; giới thiệu di sản sơn mài Wajima và hành trình phục hồi nghề sau thiên tai; cùng những thử nghiệm ứng dụng thiết kế, công nghệ, số hóa đồ sơn mài thành mô hình 3D. Triển lãm không chỉ tôn vinh kỹ thuật thủ công lâu đời mà còn gợi mở khả năng kết hợp truyền thống với công nghệ, giáo dục và sáng tạo trong tương lai.

Một số hình ảnh tại triển lãm: