PlasmaMED thế hệ II: Hoàn thiện công nghệ, mở hướng phát triển thiết bị y tế Việt Nam

Từ nhu cầu thực tiễn đến làm chủ công nghệ

Trong lĩnh vực y tế, ứng dụng công nghệ mới để hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, kiểm soát nhiễm khuẩn và nâng cao chất lượng điều trị đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển thiết bị. Tuy nhiên, để một kết quả nghiên cứu trở thành sản phẩm có khả năng ứng dụng, doanh nghiệp phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: Hoàn thiện công nghệ, bảo đảm chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn chuyên ngành và tổ chức sản xuất ổn định.

Máy phát tia plasma lạnh điều trị vết thương PlasmaMED là một sản phẩm được phát triển theo hướng đó. Trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu trước đây, phiên bản PlasmaMED thế hệ I đã được ứng dụng tại hơn 500 cơ sở y tế. Quá trình sử dụng thực tế cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục cải tiến thiết bị, khắc phục những hạn chế về độ ổn định, nhiễu điện từ, hệ thống cảnh báo và phần mềm điều khiển.

Để giải quyết những yêu cầu này, Công ty Cổ phần Công nghệ Plasma Việt Nam triển khai dự án “Hoàn thiện công nghệ và sản xuất thử nghiệm máy phát tia plasma lạnh điều trị vết thương phục vụ xuất khẩu”, mã số CT03/P.01-2022-3. Đây là nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp thành phố, thuộc Chương trình khoa học và công nghệ của Hà Nội về nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển công nghiệp. Tổng kinh phí thực hiện dự án là 13,18 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 2,91 tỷ đồng. Thời gian thực hiện ban đầu từ tháng 7-2022 đến tháng 6-2024, sau đó được gia hạn đến tháng 6-2026.

TS Nguyễn Thế Anh, chủ nhiệm dự án do biết, trọng tâm của nhiệm vụ là hoàn thiện, làm chủ thiết kế và công nghệ chế tạo máy PlasmaMED thế hệ II, đồng thời sản xuất thử nghiệm 20 máy đáp ứng yêu cầu chất lượng, định hướng xuất khẩu. Thay vì phát triển một thiết bị hoàn toàn mới, nhóm nghiên cứu tập trung giải quyết những hạn chế đã bộc lộ trong quá trình sử dụng phiên bản trước, qua đó nâng cao chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm.

Thiết bị được cải tiến về hệ thống điều khiển, nguồn công suất và phần mềm vận hành. Đáng chú ý, phần mềm có khả năng giám sát hoạt động, cảnh báo 26 tình huống lỗi kèm hướng dẫn xử lý; đồng thời bổ sung chức năng quản lý người dùng, lưu trữ lịch sử sử dụng và cập nhật từ xa. Hệ thống định danh vật tư tiêu hao bằng mã QR hoặc mã vạch cũng được tích hợp nhằm kiểm soát nguồn gốc, hạn chế nguy cơ sử dụng sai chủng loại.

Không chỉ nâng cấp tính năng, dự án còn hướng tới xây dựng đồng bộ năng lực sản xuất. Doanh nghiệp đã hoàn thiện bộ tài liệu thiết kế, quy trình công nghệ chế tạo, tiêu chuẩn cơ sở và hệ thống kiểm soát chất lượng.

Một nội dung quan trọng khác là đánh giá hiệu quả diệt khuẩn của công nghệ plasma lạnh. Nhóm nghiên cứu phối hợp với Khoa Vi sinh, Bệnh viện Trung ương 108 thử nghiệm trên 7 chủng vi sinh vật gây bệnh phổ biến. Kết quả trong điều kiện thử nghiệm cho thấy hiệu suất diệt khuẩn đối với các chủng vi khuẩn đạt trên 99%, đối với các chủng nấm đạt trên 97%; trong đó, chủng Enterococcus faecalis đạt 99,77%.

Sản phẩm cũng được kiểm định tại các đơn vị đánh giá độc lập như: Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1 (Quatest 1), Viện Trang thiết bị và Công trình y tế và Trung tâm INVITEC. Các nội dung đánh giá tập trung vào chỉ tiêu kỹ thuật, an toàn điện, tương thích điện từ và hiệu quả vi sinh. Kết quả cho thấy các thông số kỹ thuật, chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu đăng ký của nhiệm vụ.

Từ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện và đánh giá, dự án đã sản xuất thử nghiệm thành công 20 máy PlasmaMED thế hệ II thuộc các lô S0, S1, S2 và S3.

Mở đường cho thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu

Với một nhiệm vụ khoa học và công nghệ có định hướng ứng dụng, việc hoàn thiện sản phẩm mới là một bước. Khả năng đưa sản phẩm ra thị trường, đáp ứng yêu cầu sử dụng và tạo giá trị kinh tế mới là đích đến quan trọng.

Trong khuôn khổ dự án, doanh nghiệp đã hoàn thiện quy trình sản xuất, hệ thống tiêu chuẩn cơ sở và các tài liệu kỹ thuật phục vụ thương mại hóa. Các giải pháp kỹ thuật mới được đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ; trong đó, hồ sơ giải pháp hữu ích đã được cấp bằng sáng chế, hồ sơ kiểu dáng công nghiệp được chấp nhận đơn.

Đáng chú ý, máy PlasmaMED thế hệ II đã được lập hồ sơ công bố và được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Sản phẩm hiện bước đầu được thương mại hóa song song với phiên bản I. Đây là cơ sở quan trọng để kết quả nghiên cứu từng bước tiếp cận thị trường trong nước.

Cùng với hoàn thiện sản phẩm, doanh nghiệp đã đào tạo 30 công nhân trong thời gian 2 tháng về quy trình lắp ráp, kiểm tra chất lượng, vận hành thiết bị sản xuất và an toàn lao động.

Việc quảng bá sản phẩm cũng được triển khai tại nhiều hội nghị, hội thảo khoa học và sự kiện đổi mới sáng tạo. Thông qua hoạt động xúc tiến thương mại, doanh nghiệp bước đầu thiết lập quan hệ hợp tác với một số đối tác tại Đông Nam Á, đặc biệt là Singapore và Malaysia. Đây là cơ hội mở rộng khả năng tiếp cận thị trường khu vực. Tuy nhiên, để tiến tới xuất khẩu, doanh nghiệp vẫn cần hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chứng nhận theo yêu cầu của từng thị trường.

Việc làm chủ công nghệ và sản xuất thiết bị y tế trong nước có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển công nghiệp công nghệ cao. Sản phẩm có khả năng thay thế một phần thiết bị nhập khẩu, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Quá trình nghiên cứu, sản xuất cũng tạo điều kiện đào tạo đội ngũ nhân lực kỹ thuật có chuyên môn trong lĩnh vực thiết bị y tế.

Ở góc độ xã hội, công nghệ plasma lạnh được nghiên cứu ứng dụng nhằm hỗ trợ làm sạch vết thương và kiểm soát vi sinh vật, bổ sung giải pháp công nghệ phục vụ chăm sóc sức khỏe. Theo đánh giá của dự án, công nghệ này không sử dụng hóa chất khử khuẩn độc hại; các thông số an toàn được kiểm soát theo yêu cầu kỹ thuật.

Dù đã hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm và được cấp phép lưu hành trong nước, việc mở rộng thị trường cho PlasmaMED thế hệ II vẫn cần tiếp tục được thúc đẩy. Doanh nghiệp cần thêm sự hỗ trợ về xúc tiến thương mại, kết nối đối tác và tiếp cận các tổ chức chứng nhận quốc tế.

Ông Đặng Hải Long, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Plasma Việt Nam mong muốn Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cùng các cơ quan quản lý tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu công nghệ, cung cấp thông tin thị trường và kết nối đối tác quốc tế. Doanh nghiệp cũng đề xuất được hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ tiếp theo để phát triển thiết bị PlasmaMED chuyên dụng cho các lĩnh vực như nha khoa, nhãn khoa và một số chuyên khoa khác.

Từ dự án PlasmaMED thế hệ II có thể thấy, hiệu quả hỗ trợ khoa học và công nghệ không chỉ nằm ở kinh phí đầu tư hay số lượng sản phẩm được tạo ra, mà còn ở năng lực công nghệ được hình thành và khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Với sự tham gia nguồn lực của Nhà nước và doanh nghiệp, nhiệm vụ đã từng bước chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm cụ thể, tạo tiền đề cho phát triển sản xuất và thương mại hóa.

Đây cũng là hướng đi Hà Nội cần tiếp tục thúc đẩy trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Xác định nhiệm vụ từ nhu cầu thực tiễn, khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, làm chủ công nghệ và quan tâm đến khâu ứng dụng, thương mại hóa. Khi kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành sản phẩm phục vụ đời sống và thị trường, nguồn lực đầu tư cho khoa học và công nghệ mới phát huy được giá trị thiết thực.