Hiệu quả mô hình hòa giải khéo ở Tổ dân phố số 35 phường Hoàng Mai

“Cầu nối” bình yên ở khu dân cư đông dân

Tổ dân phố (TDP) số 35 có quy mô lớn, với hơn 1.100 hộ dân sinh sống đan xen giữa hai tòa chung cư cao tầng (CT1, CT3) và khu nhà thấp tầng (Nhà vườn NV1), không tránh khỏi những va chạm đời thường. Tổ trưởng Tổ hòa giải TDP số 35 cho biết: “Tổ hòa giải lấy sự thấu hiểu, tình cảm hàng xóm làm gốc kết hợp nguyên tắc “thấu tình, đạt lý, đúng pháp luật” đã trở thành “cầu nối” bền chặt giữ bình yên cho khu dân cư thông minh, đô thị văn minh”.

Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Tổ hòa giải TDP số 35 có 7 thành viên, quy tụ những người có uy tín, trách nhiệm, nhiệt huyết như Chi ủy Chi bộ, Ban Điều hành, Ban Công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể. Ngoài ra còn có cộng tác viên của các chi hội, Đoàn Thanh niên, Ban Quản lý tòa nhà, nhân viên chăm sóc khách hàng, giám sát của Ban Quản lý tòa nhà. Tùy từng vụ việc, Tổ trưởng Tổ hòa giải sẽ phân công và trưng tập thành phần tham gia. Về cơ bản có sự tham gia của Tổ trưởng TDP, Ban Quản lý tòa nhà, các chi hội đoàn thể (Mặt trận, Phụ nữ, Người cao tuổi, Đoàn Thanh niên). Khi sự vụ xảy ra: Ban Quản lý tòa nhà chịu trách nhiệm về nội quy, pháp lý; các thành viên Tổ hòa giải phân tích dựa trên lý và tình để giải quyết thấu tình, đạt lý.

Đánh giá về tình hình địa bàn, Phó Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng TDP số 35 Vũ Xuân Tiến chia sẻ: “Hai tòa chung cư có nhiều vấn đề cần hòa giải, như tiếng ồn sinh hoạt, thấm ngấm từ căn hộ tầng trên xuống các căn bên dưới, chỗ đỗ xe. Bên cạnh đó còn có mâu thuẫn trong việc dùng chung không gian hành lang, giữa chủ nhà và khách thuê, bất đồng trong đóng góp kinh phí vận hành tòa nhà.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Tổ hòa giải đã xử lý 5-6 vụ việc căn hộ tầng trên thấm ngấm xuống các căn hộ tầng dưới. Do nhiều điểm thấm liên quan đến kết cấu hộp kỹ thuật chung, khó phân định lỗi riêng, sau khi Ban quản lý phân tích kỹ thuật và Tổ hòa giải chia sẻ, hai gia đình đã thông cảm, thống nhất cùng phối hợp xử lý dứt điểm”.

Khác với 2 tòa chung cư, khu nhà thấp tầng có khoảng 100 hộ, hơn 50% cho thuê làm nơi kinh doanh. Nơi đây ít va chạm, chỉ có 4 vụ chủ yếu liên quan đến đỗ xe ô tô trước cửa nhà kinh doanh, gần nhà trẻ. Do hạ tầng giao thông nội khu đang trong quá trình bàn giao quản lý nên chưa cắm biển cấm cho chuẩn quy định quản lý đô thị. Khi có vụ việc xảy ra, Tổ hòa giải nhờ lực lượng công an phường, vận động, nhắc nhở người dân đỗ xe tránh ảnh hưởng đến các hộ kinh doanh, trẻ em đi học buổi sáng.

Kinh nghiệm “thấu tình, đạt lý” ở cơ sở

Điểm đáng tự hào của TDP số 35 là những mâu thuẫn hiếm khi bùng phát thành tranh chấp lớn hay đơn thư vượt cấp. Chia sẻ về kinh nghiệm hòa giải, các thành viên cho biết: Điều quan trọng nhất các thành viên nắm chắc đặc thù riêng của tổ dân phố với 2 tòa chung cư và 100 căn hộ thấp tầng. Thứ hai là nắm rõ nội quy quản lý nhà chung cư để phân định, giải quyết. Thứ ba là vận dụng sáng tạo hòa giải tình cảm giúp các hộ dân cùng tầng, cùng tòa nhà thông cảm, chia sẻ, hỗ trợ nhau giải quyết vấn đề. Hòa giải viên trực tiếp lắng nghe tâm tư của các bên bằng sự chân thành, sau đó mới phân tích thiệt hơn dưới lăng kính của tình nghĩa làng xóm và pháp luật.

Song song với yếu tố tình cảm, các thành viên phải hiểu Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, Thông tư 05/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng, Luật Hòa giải ở cơ sở và Nội quy quản lý sử dụng chung cư. Những nội quy của tòa nhà quy định rất rõ các việc không được làm. Khi có sự việc xảy ra, các thành viên Tổ hòa giải đối chiếu với nội quy quản lý tòa chung cư để giải quyết, giúp cư dân biết được đúng hay sai. Bước thứ hai, các thành viên phân tích sâu thêm, chia sẻ mâu thuẫn giữa hai chủ thể, về cơ bản sẽ thành công. Nhờ phương châm linh hoạt ấy, nhiều vụ việc tưởng chừng phức tạp, căng thẳng giữa các hộ dân hay giữa cư dân với đơn vị vận hành đã được hóa giải êm xuôi ngay từ khi mới chớm nở.

Đáng chú ý, không chỉ dừng lại ở việc giải quyết tranh chấp, công tác hòa giải ở TDP số 35 còn gắn liền với phong trào “Dân vận khéo”. Tổ trưởng Tổ hòa giải đồng thời là Tổ trưởng TDP, các thành viên khác là chi hội trưởng các chi hội đều tham gia 3 nhóm Zalo (tòa chung cư CT1, CT3 và khu nhà thấp tầng). Các thành viên tuyên truyền những nội dung trên phường chuyển xuống và vấn đề liên quan đến quản lý sử dụng nhà chung cư. Qua đó, mọi người trong nhóm kịp thời nắm bắt những phản ánh của cư dân để xử lý ngay.

Đúc rút kinh nghiệm thực tế, là người có thâm niên tham gia Tổ hòa giải, ông Vũ Xuân Tiến cho rằng, để hòa giải thành công cần các yếu tố: tuyên truyền thường xuyên; am hiểu pháp lý; nắm bắt kịp thời vấn đề cư dân phản ánh trên nhóm Zalo; thực hiện đúng quy trình rõ người, rõ việc.

Cùng chung góc nhìn đó, bà Nguyễn Bích Thủy, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ TDP số 35 cho rằng, kinh nghiệm là lắng nghe nhiều, sau đó phân tích thiệt hơn giữa hai bên. Chung quy là “bán anh em xa, mua láng giềng gần”, điều gì bỏ qua được thì nên cho qua, cuộc sống mới êm đẹp. Do đó, mỗi vụ việc được hòa giải thành công không chỉ mang lại tiếng cười hòa hợp cho các gia đình mà còn bồi đắp tình đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa những người hàng xóm “tối lửa, tắt đèn có nhau”.