Không để điểm nghẽn môi trường cản bước phát triển

Mặc dù, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp, song thực trạng ô nhiễm môi trường vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi những giải pháp quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả của các sở, ngành và chính quyền cơ sở.

Thời điểm hiện tại, mỗi ngày, Hà Nội phát sinh hơn 8.000 tấn rác thải sinh hoạt. Dù tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt rác phát điện đạt khoảng 83%, nhưng số lượng còn lại phải chôn lấp khá lớn vẫn là con số đáng lo ngại. Nếu không sớm hoàn thiện hạ tầng và đổi mới phương thức quản lý, áp lực xử lý rác sẽ ngày càng lớn. Chất lượng không khí cũng là vấn đề đáng lo ngại. Bụi mịn PM2.5 vẫn có những thời điểm vượt ngưỡng, nhất là trong mùa hanh khô, khi hoạt động giao thông, xây dựng, sản xuất cùng tác động... Trong khi đó, chất lượng nước ở nhiều dòng sông chưa được cải thiện như mong muốn.

Thời gian vừa qua, thành phố Hà Nội đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ môi trường, như đưa vào vận hành các nhà máy xử lý rác bằng công nghệ hiện đại, dự án xử lý nước thải, từng bước hạn chế phương tiện phát thải cao thông qua lộ trình vùng phát thải thấp. Tuy nhiên, có thể thấy, kết quả thu được chưa đồng đều. Ô nhiễm không khí vẫn tái diễn, tình trạng đổ trộm chất thải còn xảy ra...

Điểm nghẽn không chỉ là câu chuyện thiếu hạ tầng báo chí đã nhiều lần đề cập mà còn ở sự phân tán trong tổ chức thực hiện. Thực tế cho thấy, một vấn đề môi trường thường liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp; nếu thiếu cơ chế điều phối, dễ rơi vào tình trạng đùn đẩy, chậm trễ. Mặt khác, khi trách nhiệm không được xác định rõ, tiến độ không được kiểm soát, chủ trương đúng cũng khó đi vào cuộc sống.

Trong bối cảnh đó, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã thành lập Tổ công tác về môi trường theo Quyết định số 3414-QĐ/TU ngày 30-10-2026 nhằm xác định nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung triển khai. Nhiệm vụ trước mắt của Tổ công tác là tập trung rà soát, phân loại, xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và thời hạn hoàn thành các mục tiêu đề ra. Công việc thuộc thẩm quyền cấp nào phải giao cấp đó giải quyết, vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất phương án tháo gỡ. Không để những điểm nghẽn môi trường bị đùn đẩy.

Một số giải pháp kỳ vọng khả thi là nghiên cứu ứng dụng camera tích hợp trí tuệ nhân tạo tại các công trình xây dựng để giám sát phương tiện, phát hiện hành vi gây bụi; công khai thông tin phản ánh và kết quả xử lý tình trạng đổ trộm rác, phế thải trên ứng dụng iHanoi... Cùng với đó là rà soát, sắp xếp lại 126 gói thầu thu gom rác nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức dịch vụ, thu hút doanh nghiệp có năng lực vào thực hiện.

Thời gian tới, thành phố sẽ chú trọng các giải pháp tháo gỡ vướng mắc về cơ chế và đầu tư hoàn thiện hạ tầng môi trường; đồng thời rà soát các quy định liên quan đến thủ tục đầu tư, giá dịch vụ để không trở thành rào cản đối với những dự án cấp thiết. Riêng chất thải xây dựng, sẽ sớm hình thành mạng lưới điểm tiếp nhận, trung chuyển và cơ sở tái chế phù hợp, khắc phục tình trạng thiếu nơi tiếp nhận dẫn đến đổ trộm ra môi trường.

Trong kiểm soát ô nhiễm, nhiệm vụ trọng tâm là quản lý chặt nguồn phát thải. Cùng với giám sát chặt chẽ hoạt động giao thông, xây dựng, sản xuất, đốt ngoài trời...; nhiệm vụ trung tâm là đẩy nhanh phát triển giao thông công cộng, phương tiện sạch, mở rộng quan trắc và công khai dữ liệu chất lượng môi trường. Với môi trường nước, trọng tâm là đẩy nhanh các công trình thu gom, xử lý nước thải, kiểm soát nguồn xả và duy trì giám sát sau đầu tư.
Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, cần phát huy vai trò giám sát của nhân dân. Các phản ánh về đổ trộm rác, xả thải, đốt rác, gây bụi phải được tiếp nhận kịp thời, chuyển đúng cơ quan xử lý. Chính quyền cơ sở phải chịu trách nhiệm nếu vi phạm diễn ra thường xuyên mà không được kịp thời phát hiện, ngăn chặn...

Hà Nội đang biến quyết tâm khắc phục điểm nghẽn về môi trường thành hành động cụ thể, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và đo đếm bằng kết quả thực tế. Đây chính là thước đo năng lực điều hành và là nền tảng để Thủ đô phát triển xanh, sạch, đẹp.