Hóa giải mâu thuẫn, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư
Xác định hòa giải cơ sở là “chìa khóa” để xử lý kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ ngay tại địa phương, thời gian qua, Tổ hòa giải tại thôn 1, xã Phù Đổng (Hà Nội) đã hóa giải nhiều vụ việc “thấu tình, đạt lý”, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Tăng cường đoàn kết trong cộng đồng dân cư
Thôn 1 Ninh Hiệp được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 thôn gồm: thôn 1,3 và 5. Sau sáp nhập thôn, không chỉ là việc sắp xếp lại địa giới hành chính mà còn đặt ra yêu cầu củng cố sự gắn kết trong cộng đồng dân cư, xây dựng sự đồng thuận và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân.
Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn 1 Ninh Hiệp, Nguyễn Văn Trường cho biết: Sự thay đổi về quy mô địa bàn kéo theo những yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Với 1.791 hộ với 6.820 nhân khẩu, thôn 1 Ninh Hiệp hiện là một trong những địa bàn có mật độ dân số đông.

Thời gian đầu sáp nhập, việc nắm bắt tình hình đời sống, tâm tư, nguyện vọng của người dân tại các xóm, ngõ, khu dân cư đặt ra không ít khó khăn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Theo đó, Ban Công tác mặt trận, Tổ hòa giải, cùng các đoàn thể đến từng cụm dân cư, gặp gỡ, trao đổi với các gia đình, người có uy tín để nắm bắt tâm tư của bà con. Những băn khoăn liên quan đến tên thôn, địa điểm sinh hoạt và cách thức tổ chức các hoạt động sau sáp nhập được giải thích trực tiếp. Nhờ sự gần gũi, chân thành và biết lắng nghe tâm tư nhân dân của đội ngũ cán bộ cơ sở qua đó đã tạo dựng niềm tin và đồng thuận trong nhân dân.
Cùng với đó, việc chủ động hòa giải tại cơ sở đã giúp cho địa phương giữ được sự ổn định về an ninh trật tự, hạn chế đơn thư, khiếu kiện vượt cấp. Ông Nguyễn Văn Trường cho biết thêm: Hiện Tổ hòa giải thôn 1 Ninh Hiệp có 12 thành viên. Với uy tín, kinh nghiệm nhiều năm làm công tác hòa giải, ông Nguyễn Trọng An, nguyên là Tổ trưởng Tổ hòa giải (thôn 5 trước đây), nay tiếp tục được bầu giữ chức Tổ trưởng tổ hòa giải, Phó Ban công tác mặt trận thôn 1 Ninh Hiệp. Ngoài ông An, các thành viên còn lại là các đồng chí Bí thư chi bộ, Trưởng, Phó thôn và những người tham gia hoạt động tại các chi hội, đoàn thể như: Cựu chiến binh, Người cao tuổi, Hội Phụ nữ, Hội Chữ thập đỏ, Hội Nông dân… Đây đều là những lực lượng gắn bó với trực tiếp, có điều kiện nắm bắt tình hình và tiếp cận người dân khi phát sinh mâu thuẫn.
Song song với các hoạt động hòa giải, các thành viên trong tổ hòa giải còn tích cực tuyên truyền pháp luật, vận động người dân chấp hành hương ước, quy ước của thôn, xóm, phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái vì cộng đồng; đồng thời gắn công tác hòa giải với sinh hoạt cộng đồng, các phong trào thi đua, cuộc vận động tại địa phương. Nổi bật là công tác an sinh xã hội, thôn đã vận động ủng hộ các loại quỹ được 125 triệu đồng và thực hiện các hoạt động nhân đạo. Cùng đó, phong trào xây dựng gia đình văn hóa, thôn văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh đạt hiệu quả.
“Vinh dự, tự hào, trong Ngày Hội Đại đoàn kết dân tộc, Ngày văn hóa Việt Nam tổ chức vừa qua, thôn 1 Ninh Hiệp vinh dự nhận danh hiệu Thôn văn hóa của UBND xã trao tặng vì có nhiều đóng góp tham gia giữ gìn tình làng nghĩa xóm, xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư”, ông Nguyễn Văn Trường chia sẻ.
“Cầu nối” hóa giải các vụ việc ngay từ cơ sở
Công tác hòa giải không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là hình thức vận động quần chúng, góp phần củng cố niềm tin của người dân với chính quyền.

Nếu trước đây, khi xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn gia đình, người dân thường tìm nhờ chính quyền can thiệp hoặc gửi đơn ngay. Nhưng giờ đây, nhiều người lại chủ động tìm đến Tổ hòa giải thôn, đặc biệt là mong muốn được gặp “ông An hòa giải” để được nghe tư vấn, giải thích.
Ông Nguyễn Trọng An, sinh năm 1958, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn 1 Ninh Hiệp cho biết: Để có được niềm tin tưởng của người dân tại địa phương dành cho mình, trước hết bản thân gia đình và người thân họ hàng luôn phải đi đầu, gương mẫu chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các quy ước, hương ước của địa phương. Bên cạnh sự gương mẫu, thì kinh nghiệm của một người hòa giải viên là phải thường xuyên cập nhật kiến thức pháp luật, trau dồi kỹ năng vận động, tuyên truyền và sự công tâm để giúp các gia đình tìm được tiếng nói chung, giải quyết xung đột, mâu thuẫn.
Gần 15 năm qua, ông An đều tích cực tham gia các lớp tập huấn do chính quyền địa phương tổ chức để cập nhật kiến thức và hóa giải thành hàng chục vụ việc từ tranh chấp đất đai, thừa kế tài sản, đến mẫu thuẫn gia đình vợ chồng, hàng xóm láng giềng to tiếng chỉ vì gây mất vệ sinh công cộng…

Chia sẻ về kinh nghiệm hòa giải thành, ông Nguyễn Trọng An cho biết, chính sự công tâm, khách quan, khéo léo phân tích, giải thích vừa có lý, hợp tình để vụ việc được giải quyết dứt điểm ngay từ khi mới phát sinh. Một ví dụ điển hình, được ông nhắc lại đó là vụ việc hai gia đình hàng xóm tranh chấp vỏn vẹn chỉ khoảng 10 phân đất giáp ranh.
Ông An chia sẻ: “Khi hai gia đình đang xảy mâu thuẫn, cãi vãi, thậm chí còn dùng dao dọa “chém” nhau. Khi ấy cả Tổ hòa giải cùng đến để làm việc ngay thì sẽ khiến hai gia đình càng thêm ức chế, căng thẳng hơn. Trước vụ việc ấy, tôi đã tìm gặp riêng từng gia đình, mời nhau uống tách trà rồi bắt đầu hàn huyên, tâm sự. Từ sự phân tích đúng, sai, và đưa ra lời khuyên nhủ việc “bán anh xa, mua láng giềng gần”, giữ gìn quan hệ hàng xóm, làng giềng tốt đẹp không chỉ vì 10 phân đất giáp ranh mà to tiếng, tranh giành. Bởi lẽ, không chỉ bây giờ mà nhiều năm sau này các con các cháu hai nhà vẫn thường xuyên gặp gỡ, sinh hoạt cạnh nhau. Sau những lần khuyên giải như thế, hai gia đình đã đồng thuận vui vẻ và cùng thống nhất phương án giữ nguyên hiện trạng và khoảng ranh giới chung đó. Sau khi sự việc được giải quyết, gia đình còn sang cảm ơn ông vì đã giúp tháo gỡ bất đồng.
Một trong vụ việc khác liên quan đến mâu thuẫn gia đình mà ông An không thể quên, đó là vụ việc người chồng chỉ vì ghen tuông vô cớ mà thường hay mượn rượu rồi “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” với vợ. Người vợ lo kinh tế gia đinh, làm ăn buôn bán kiếm tiền trang trang cuộc sống, vẫn hay đi sớm, tối nhưng người chồng không chia sẻ, mà lại nghi ngờ vợ có “bồ” khiến hôn nhân gia đình bị rạn nứt. Bằng sự quen biết và uy tín đã tạo dựng trong nhiều năm ở khu dân cư, ông An đã phân tích phải, trái, khẳng định việc đánh vợ là vi phạm pháp luật… Nhiều lần sau gặp gỡ phân tích, sau đó ông đã thuyết phục được người chồng thay đổi tâm tính, biết yêu thương yêu vợ con hơn, cuộc sống gia đình trở lại hòa thuận.
Có thể khẳng định, công tác hòa giải cơ sở không chỉ giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương; gắn kết tình cảm gia đình, tình làng nghĩa xóm.
Thanh Thanh