Nghiên cứu thành lập cơ sở đào tạo chuyên sâu về công nghệ đường sắt
Việc nghiên cứu thành lập cơ sở 2, Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải và Trường Công nghệ Đường sắt tại xã Bình Minh đang mở ra triển vọng phát triển một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ chuyên sâu, góp phần tạo động lực mới cho khu vực phía Nam Thủ đô.
Không chỉ có ý nghĩa đối với ngành giao thông - vận tải, dự án còn được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân địa phương.
Lợi thế vị trí, mở rộng không gian phát triển
Theo hồ sơ nghiên cứu do Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải cung cấp, khu đất dự kiến xây dựng Cơ sở 2 nằm ở phía Tây đường Vành đai 4, thuộc địa giới hành chính xã Bình Minh, tổng diện tích nghiên cứu lập quy hoạch khoảng 20,08ha. Quỹ đất được định hướng phục vụ các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, thực hành, thử nghiệm và phát triển công nghệ giao thông, trọng tâm là công nghệ đường sắt hiện đại.

Đáng chú ý, mối liên hệ không gian giữa khu đất dự kiến xây dựng trường và quỹ đất ga đường sắt theo quy hoạch mở ra khả năng nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Theo đó, môi trường đào tạo, nghiên cứu và thực hành có thể được kết nối với hệ thống giao thông hiện đại trong tương lai, tạo điều kiện hình thành không gian phát triển đồng bộ giữa giáo dục, khoa học và hạ tầng đô thị.
Theo định hướng phát triển của Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải, cơ sở 2 tại xã Bình Minh có năng lực phục vụ dự kiến khoảng 8.800 sinh viên và tối thiểu 220 cán bộ, giảng viên. Đây sẽ là trung tâm công nghệ trọng điểm của nhà trường, tập trung vào ba lĩnh vực: Đường sắt hiện đại; hạ tầng tiên tiến, bền vững và giao thông thông minh.
Đặc biệt, việc nghiên cứu thành lập Trường Công nghệ Đường sắt với sự hợp tác của Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), UBND thành phố Hà Nội và Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải được kỳ vọng tạo nền tảng cho mô hình đào tạo chuyên sâu, tiếp cận kinh nghiệm, phương pháp đào tạo và công nghệ tiên tiến của Pháp và châu Âu.

Tầm vóc dự án không chỉ nằm ở quy mô xây dựng, mà quan trọng hơn là sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển năng lực nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại. Đây sẽ là môi trường kết nối giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, thực hành và thử nghiệm công nghệ; giữa nhà trường với doanh nghiệp; giữa tri thức học thuật với yêu cầu thực tiễn của ngành giao thông - vận tải.
Tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương
Sự hình thành một thiết chế giáo dục và nghiên cứu có quy mô lớn được kỳ vọng mở ra hệ sinh thái kinh tế mới cho xã Bình Minh. Khi hoàn thiện đầu tư, với khoảng 8.800 sinh viên cùng đội ngũ giảng viên, chuyên gia và nhân lực vận hành, nhà trường sẽ tạo ra nhu cầu đáng kể về nhà ở, lưu trú, thương mại, dịch vụ, ăn uống, y tế, thể thao và giao thông công cộng.
Đây là cơ hội để người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ, mở rộng việc làm, phát triển hoạt động kinh doanh và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đô thị, dịch vụ và tri thức. Cùng với đó, thế hệ trẻ trên địa bàn sẽ có thêm cơ hội tiếp cận môi trường giáo dục, nghiên cứu và công nghệ tiên tiến ngay tại địa phương.

Tại buổi khảo sát thực địa và làm việc giữa xã Bình Minh với AFD và Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải, các bên đã trao đổi, đánh giá điều kiện thực tế, đồng thời làm rõ những vấn đề liên quan đến địa điểm, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và các thủ tục cần thiết trong quá trình chuẩn bị đầu tư.
Theo lộ trình dự kiến, giai đoạn 2026 - 2028 sẽ tập trung mở rộng quỹ đất, thực hiện giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng kỹ thuật cơ bản. Dự án phát triển Trường Công nghệ Đường sắt dự kiến được chuẩn bị đầu tư trong năm 2027, triển khai thực hiện giai đoạn 2028 - 2030; các hạng mục cốt lõi được định hướng đưa vào khai thác trong giai đoạn 2028 - 2035.
Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải cho biết, nhà trường sẽ nghiên cứu mở rộng định hướng phát triển cơ sở tại xã Bình Minh, không chỉ tập trung vào lĩnh vực đường sắt mà còn tích hợp các hợp phần về hạ tầng tiên tiến, kinh tế thông minh và giao thông thông minh. Định hướng này nhằm hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ đồng bộ, phù hợp với quy hoạch phát triển của nhà trường, xã Bình Minh và thành phố Hà Nội.
Đánh giá cao tiềm năng của địa phương và ý nghĩa dự án, ông Julien Chassagne, Trưởng dự án giao thông AFD khẳng định, AFD cam kết huy động chuyên gia kỹ thuật của Pháp, phối hợp với nhà trường và địa phương trong quá trình nghiên cứu, xây dựng quy hoạch, đồng thời thúc đẩy các nguồn lực hỗ trợ để dự án sớm được triển khai, hướng tới vận hành vào năm 2029.

Ảnh: Mai Quý
Về phía địa phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh Nguyễn Khánh Bình nhấn mạnh, dự án có ý nghĩa chiến lược, không chỉ cụ thể hóa các thỏa thuận hợp tác giữa thành phố Hà Nội, AFD và Trường Đại học Công nghệ Giao thông - Vận tải mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam Thủ đô.
Bí thư Đảng ủy xã Bình Minh bày tỏ kỳ vọng nhà trường sẽ trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có uy tín trong nước và quốc tế, qua đó góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ và vị thế của địa phương.
Mai Quý - Đỗ Đạt