Pháp tăng lương tối thiểu trước sức ép chi phí sinh hoạt

Tuy nhiên, mức điều chỉnh 24 euro mỗi tháng vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng của các nghiệp đoàn, trong khi sức mua suy giảm và những khó khăn của doanh nghiệp tiếp tục đặt ra bài toán nan giải về chính sách tiền lương.

Ngày 9-11, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thông báo tăng lương tối thiểu từ tháng 12-2026, sớm hơn một tháng so với kế hoạch ban đầu. Mức điều chỉnh là 1,6%, tương đương 24 euro mỗi tháng, đưa lương tối thiểu thực nhận lên 1.502 euro. Trước đó, tháng 6-2026, mức lương này đã được tăng thêm 35 euro để bù đắp tác động của lạm phát.

Theo Reuters, quyết định đưa thời điểm tăng lương lên sớm hơn một tháng được đưa ra trong bối cảnh làn sóng phản đối về chi phí sinh hoạt gia tăng tại Pháp.

Tuy nhiên, quyết định của chính phủ chưa nhận được sự đồng tình từ các tổ chức công đoàn. Liên đoàn Lao động Dân chủ Pháp (CFDT), nghiệp đoàn lớn nhất nước Pháp, đề nghị tăng 100 euro mỗi tháng. Trong khi đó, Tổng Liên đoàn Lao động Pháp (CGT) yêu cầu nâng lương tối thiểu thêm 10%, tương đương khoảng 150 euro.

Bà Marylise Léon, lãnh đạo CFDT cho rằng, mức điều chỉnh của chính phủ chưa đáp ứng yêu cầu của người lao động. Tổng Thư ký CGT Sophie Binet cũng đánh giá khoản tăng này quá thấp và kêu gọi tổ chức biểu tình vào ngày 17-11.

Theo cách tính của CGT, phần tăng thêm do chính phủ chủ động quyết định chỉ vào khoảng 5 euro mỗi tháng, bởi lương tối thiểu vốn đã được điều chỉnh tự động theo lạm phát. Nghiệp đoàn này cho rằng, chính phủ đang nhấn mạnh con số 24 euro, trong khi khoản thu nhập tăng thêm thực tế đối với người lao động thấp hơn nhiều. Thủ tướng Sébastien Lecornu bảo vệ quyết định của mình, cho biết đây là đợt tăng lương tối thiểu lớn thứ hai trong vòng 20 năm.

Sự phản đối của các nghiệp đoàn diễn ra khi sức mua của người dân Pháp liên tục suy giảm. Theo phân tích của nhà kinh tế Mathieu Plane, sức mua bình quân theo quy mô hộ gia đình giảm 0,7% trong năm 2025 và có thể tiếp tục giảm với mức tương tự trong năm 2026.

Các số liệu của Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế quốc gia Pháp (INSEE) cũng cho thấy, giá cả tăng nhanh hơn thu nhập, trong khi số việc làm hưởng lương giảm. Chi phí thực phẩm, năng lượng và nhà ở ở mức cao khiến nhiều gia đình phải dành phần lớn thu nhập cho các khoản chi thường xuyên. Việc lạm phát giảm tốc chưa thể giúp họ trở lại mức chi tiêu trước đây, bởi giá hàng hóa và dịch vụ đã tăng trong thời gian dài.

Trong khi người lao động muốn được tăng thu nhập, giới chủ lại lo ngại chi phí nhân công gia tăng. Theo ông Patrick Martin, Chủ tịch Nghiệp đoàn giới chủ Pháp (MEDEF), tăng lương tối thiểu chưa phải giải pháp phù hợp khi nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn về hoạt động và tài chính.

Chủ tịch U2P (tổ chức đại diện các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ Pháp) Michel Picon cũng cho rằng, doanh nghiệp khó tăng lương nếu các khoản thuế và đóng góp xã hội vẫn ở mức cao.

Theo các tổ chức đại diện giới chủ, hoạt động kinh doanh yếu, chi phí vốn cao và triển vọng kinh tế thiếu chắc chắn đang khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong tuyển dụng, đầu tư và trả lương. Nếu chi phí nhân công tăng nhanh trong khi năng suất không được cải thiện, một số doanh nghiệp có thể phải giảm tuyển dụng hoặc tăng giá bán để bù đắp chi phí. Điều này sẽ gây thêm khó khăn cho cả người lao động và người tiêu dùng.

Trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ Pháp đang xem xét một số biện pháp hỗ trợ đi kèm, như ưu đãi thuế đối với tiền làm thêm giờ, hỗ trợ chi phí đi lại bằng phương tiện công cộng và khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ lợi nhuận với người lao động. Chính phủ cũng thúc đẩy thương lượng tiền lương giữa các bên tại từng ngành nghề. Tuy nhiên, việc triển khai các chính sách này còn phụ thuộc vào tình hình tài chính và khả năng hoạt động của doanh nghiệp.

Một trở ngại khác là ngân sách nhà nước. Pháp đang phải kiểm soát thâm hụt và gánh nặng nợ công, trong khi nhu cầu chi cho an sinh xã hội và các dịch vụ công vẫn lớn. Nếu tăng hỗ trợ cho người dân, ngân sách sẽ chịu thêm áp lực. Ngược lại, cắt giảm chi tiêu có thể khiến những người thu nhập thấp gặp nhiều khó khăn hơn.

Việc tăng lương tối thiểu giúp người lao động có thêm thu nhập, nhưng khó giải quyết những khó khăn kéo dài do giá cả tăng cao. Để cải thiện đời sống, Pháp cần duy trì việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiểm soát chi phí sinh hoạt. Đây cũng là những vấn đề mà chính phủ của Thủ tướng Sébastien Lecornu phải giải quyết trong thời gian tới.