hanoimoi.vn

Hòa giải ở cơ sở

Từ ồn ào trên mạng đến cái kết bằng sự thấu hiểu

Hà Thanh

Thông qua quá trình giải quyết vụ tranh chấp tiền công phá dỡ nhà tại ngõ 55 phố Nguyễn An Ninh (phường Tương Mai) mới “dậy sóng” trên mạng xã hội gần đây đã cho thấy rõ vai trò của những người làm công tác hòa giải ở tổ dân phố. Không chỉ lắng nghe, phân tích đúng sai, họ còn góp phần giúp người trong cuộc bình tĩnh, tránh để mâu thuẫn dân sự bị đẩy đi xa.

Đầu tháng 10-2026, một đoạn video ghi lại tranh cãi giữa chủ nhà và người nhận phá dỡ công trình tại ngõ 55 phố Nguyễn An Ninh, thuộc Tổ dân phố 12A, phường Tương Mai, được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Mâu thuẫn phát sinh trong quá trình hai bên thực hiện việc phá dỡ nhà. Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, kéo theo nhiều ý kiến trái chiều.

pha_do_11065418.jpeg
Vụ việc phá dỡ công trình tại ngõ 55 phố Nguyễn An Ninh gây ồn ào trên mạng xã hội thời gian qua (Ảnh: Mạng xã hội)

Ở khu dân cư, ông Hà Trọng Quý, Bí thư Chi bộ kiêm thành viên Tổ hòa giải Tổ dân phố 12A, là một trong những người trực tiếp nắm bắt, tìm hiểu và tham gia vận động các bên. Với ông, điều quan trọng trước hết là phải hiểu đầy đủ bản chất sự việc, không vội vàng đánh giá chỉ qua những hình ảnh, thông tin một chiều được phát tán trên mạng.

Lắng nghe nhiều chiều

Theo ông Hà Trọng Quý, gia đình chủ nhà là người sinh sống lâu năm tại địa bàn, có quan hệ hàng xóm rất tốt với những hộ dân xung quanh. Trước khi sửa chữa nhà, gia đình đã thực hiện các thủ tục xin phép xây dựng và thông báo với tổ dân phố. Tuy nhiên, trong quá trình thuê người phá dỡ, hai bên phát sinh bất đồng về trách nhiệm khi một số hạng mục, hệ thống nước của nhà liền kề bị ảnh hưởng.

Việc thỏa thuận giữa hai bên cũng bộc lộ sơ suất. Các công đoạn phá dỡ, mức tiền công được trao đổi nhưng không được lập thành hợp đồng bằng văn bản ngay từ đầu. Khi công việc phát sinh vấn đề, hai bên không thống nhất được trách nhiệm và cách xử lý, khiến mâu thuẫn ngày càng căng thẳng.

canon-eos-7d_20261104_100255.jpg
Ông Hà Trọng Quý, Bí thư Chi bộ kiêm thành viên Tổ hòa giải Tổ dân phố 12A (Ảnh: Hà Thanh)

“Đây là công trình liên quan đến căn nhà của người dân, là việc lớn của cả đời người. Vì vậy, trước khi triển khai, những thỏa thuận về công việc, tiền công, trách nhiệm của mỗi bên cần phải được thể hiện rõ bằng văn bản. Không có hợp đồng chặt chẽ thì khi xảy ra sự cố rất khó phân định đúng sai”, ông Quý chia sẻ.

Do đó, khi vụ việc bị đẩy lên mạng, ông Quý cùng thành viên Tổ hòa giải đã tới trao đổi, phân tích để gia đình chủ nhà nhìn nhận những điểm còn thiếu sót trong quá trình giao kết và thực hiện công việc. Đồng thời, ông khuyên người trong cuộc cần bình tĩnh trước những thông tin đang lan truyền, tránh hành động nóng vội khiến sự việc thêm phức tạp.

Theo ông Quý, hòa giải ở khu dân cư không có nghĩa là bênh vực một phía hay tìm cách làm cho sự việc lắng xuống bằng mọi giá. Người làm công tác hòa giải phải bảo vệ điều đúng. Nếu người dân có quyền lợi chính đáng thì phải lên tiếng bảo vệ, còn nếu người dân có thiếu sót thì cũng cần thẳng thắn phân tích để họ hiểu và điều chỉnh.

Cách tiếp cận ấy giúp gia đình chủ nhà tiếp thu những góp ý từ cơ sở, cân nhắc kỹ hơn trước khi lựa chọn các bước tiếp theo. Ông Quý cho rằng, việc khởi kiện hay đề nghị cơ quan chức năng giải quyết là quyền của công dân, song các bên cũng cần cân nhắc thời gian, công sức và khả năng giải quyết dứt điểm tranh chấp. Khi những bất đồng có thể tháo gỡ bằng đối thoại, thỏa thuận trên cơ sở tôn trọng quyền lợi của nhau thì đó vẫn là hướng nên ưu tiên.

Không để sự việc vượt khỏi tầm kiểm soát

Một điểm đáng chú ý trong vụ việc là khi thông tin lan rộng trên mạng xã hội, ông Quý đã chủ động liên hệ, báo cáo với cấp ủy phường để cung cấp diễn biến từ cơ sở. Ông cho biết, bản thân đã trực tiếp gặp gia đình chủ nhà, tìm hiểu các giấy tờ, nội dung thỏa thuận và biên bản hai bên lập khi chấm dứt công việc, thanh toán khoản tiền 20 triệu đồng.

“Thông tin trên mạng có thể chỉ phản ánh một phần câu chuyện. Người ở cơ sở nắm được diễn biến, giấy tờ và quá trình trao đổi giữa các bên thì cần chủ động báo cáo để cơ quan chức năng có thêm thông tin nhiều chiều, tránh đánh giá sự việc chỉ qua một đoạn video”, ông Quý nói.

Từ góc nhìn của người làm công tác tại khu dân cư, ông cũng cho rằng khi vụ việc đã thu hút sự quan tâm lớn, việc xác minh và thông tin kết quả cần được thực hiện kịp thời. Nếu chỉ có những hình ảnh tranh cãi được chia sẻ mà thiếu thông tin về quá trình giải quyết, người dân rất dễ hiểu chưa đầy đủ bản chất sự việc.

Được biết, vụ việc hoàn toàn có thể bị đẩy lên một cao trào mới khi chủ nhà có ý định kiện bên tháo dỡ ra tòa vì phát tán hình ảnh của mình lên mạng. Tuy nhiên bằng những phân tích hợp lý, hợp tình Tổ hòa giải đã khuyên chủ nhà không thực hiện như vậy, do đó hạn chế được mâu thuẫn bị đẩy đi quá xa.

Sau đó, Công an phường Tương Mai phối hợp tổ chức buổi hòa giải với sự tham gia chứng kiến của đại diện tổ dân phố. Tại buổi làm việc, hai bên đã nhìn nhận những thiếu sót, thống nhất hướng giải quyết; người có thiếu sót viết đơn trình bày, xin lỗi và đăng tải nội dung xin lỗi trên trang cá nhân. Theo ông Quý, đây là kết quả tích cực, giúp khép lại vụ việc, để gia đình tiếp tục công việc sửa chữa, xây dựng nhà ở và hạn chế những hệ lụy không đáng có.

Từ câu chuyện ở ngõ 55 phố Nguyễn An Ninh, ông Hà Trọng Quý cho rằng, hòa giải ở cơ sở chỉ phát huy hiệu quả khi người làm công tác này thực sự gần dân, hiểu hoàn cảnh từng gia đình và kiên trì lắng nghe các bên. Đôi khi, một cuộc trao đổi đúng lúc, một lời khuyên thẳng thắn có thể giúp người trong cuộc dừng lại trước khi đưa ra quyết định nóng vội.

“Điều chúng tôi mong muốn là người dân bình tĩnh, tôn trọng lẫn nhau và cùng tìm cách giải quyết trên cơ sở đúng sai rõ ràng. Mâu thuẫn được tháo gỡ thì gia đình yên ổn, tình làng nghĩa xóm được giữ gìn, địa bàn cũng tránh phát sinh những vấn đề phức tạp lên mạng xã hội”, ông Hà Trọng Quý chia sẻ.

Hà Thanh