Hóa giải những bất đồng của cư dân

Gỡ nút thắt từ những hiểu lầm

Ông Phạm Anh Dũng, Tổ trưởng tổ dân phố số 34, phường Hoàng Mai, Hà Nội cho biết, Tổ dân phố gồm 928 căn hộ chung cư và gần 3.000 cư dân, có mật độ sinh hoạt cao. Sự đa dạng về độ tuổi, nghề nghiệp, thói quen và nếp sống khiến những va chạm, bất đồng trong cộng đồng dân cư khó tránh khỏi.

Ở Tổ dân phố số 34, công tác hòa giải không chỉ đòi hỏi sự am hiểu pháp luật mà còn cần sự kiên nhẫn, khéo léo và khả năng nắm bắt tâm lý của người trong cuộc.

Chia sẻ về câu chuyện hoà giải, ông Phạm Anh Dũng cho biết, tổ đã hoà giải một vụ việc tưởng chừng rất khó giải quyết, bởi người trong cuộc đều có sự am hiểu nhất định về công tác xã hội, thậm chí từng đảm nhiệm những vị trí công tác tại cơ sở. Thế nhưng, khi đã nảy sinh bất đồng, việc ngồi lại để lắng nghe và chia sẻ với nhau lại không hề đơn giản.

Vụ việc phát sinh sau khi sáp nhập các tổ dân phố, kiện toàn và sắp xếp lại tổ chức đoàn thể. Do quá trình cập nhật thông tin chưa đầy đủ, một số cán bộ đã nghỉ hưu, thôi tham gia công tác cảm thấy chưa thỏa đáng, từ đó nảy sinh bức xúc với cấp ủy và những người đang đảm nhiệm nhiệm vụ. Mâu thuẫn ngày càng căng thẳng, các bên gửi đơn thư đến nhiều nơi, thậm chí có những hành động gây áp lực, ảnh hưởng đến uy tín của nhau.

Khi tìm hiểu sự việc, ông Dũng nhận thấy nguyên nhân sâu xa không xuất phát từ tranh chấp lợi ích cá nhân mà chủ yếu do thiếu thông tin, dẫn đến những cách hiểu khác nhau và sự thiếu chia sẻ giữa các bên.

“Thực chất, hai bên không có mâu thuẫn về lợi ích cá nhân. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự thiếu thông tin, dẫn đến những bức xúc nhất thời và sự hiểu lầm chưa được tháo gỡ kịp thời”, ông Dũng chia sẻ.

Xác định muốn giải quyết vụ việc phải bắt đầu từ việc tháo gỡ tâm lý, giúp các bên hiểu được nguyên nhân và nhìn nhận lại cách ứng xử của mình, ông Dũng đã trao đổi với cấp ủy, đồng thời trực tiếp đứng ra hòa giải.

Không nóng vội đưa ra nhận xét đúng sai, ông kiên trì lắng nghe ý kiến của từng bên, phân tích những điểm chưa thỏa đáng và giúp mọi người nhìn nhận vấn đề trên tinh thần xây dựng. Sau hai buổi làm việc, những khúc mắc dần được tháo gỡ. Tại buổi hòa giải thứ hai, các bên đã tự nguyện rút đơn, thẳng thắn nhận trách nhiệm về những thiếu sót của mình, chủ động xin lỗi và ôm nhau làm hòa.

Những va chạm đời thường cần sự sẻ chia

Theo ông Phạm Anh Dũng, đặc thù của khu chung cư là các gia đình sống gần nhau nhưng không phải lúc nào cũng thấu hiểu thói quen sinh hoạt của nhau. Một việc đối với gia đình này có thể rất bình thường, nhưng lại gây khó chịu cho hộ gia đình khác. Nếu không được trao đổi, nhắc nhở kịp thời, những chuyện nhỏ dễ tích tụ thành mâu thuẫn lớn.

“Làm hòa giải ở chung cư muôn hình vạn trạng. Hôm nay nhà này phàn nàn nhà kia xả nước bẩn, ngày mai lại là chuyện hát karaoke quá giờ, hay thỉnh thoảng hàng xóm va chạm đôi câu rồi to tiếng với nhau. Nếu cứng nhắc áp dụng quy định pháp luật khô khan thì khó mà êm chuyện. Phải đặt mình vào vị trí của họ, dùng cái tâm và uy tín cá nhân để phân tích đúng sai”, ông Dũng chia sẻ.

Chỉ từ những khác biệt trong thói quen sinh hoạt và tình trạng tiếng ồn kéo dài, hai gia đình xảy ra mâu thuẫn gay gắt. Tổ hoà giải đã lựa chọn cách trực tiếp đến từng căn hộ, gặp gỡ và lắng nghe câu chuyện từ cả hai phía. Tìm hiểu nguyên nhân khiến mỗi gia đình không hài lòng, đồng thời phân tích những quy định trong quy chế quản lý tòa nhà và nhắc nhở về trách nhiệm giữ gìn môi trường sống chung.

Trong quá trình trao đổi, hoà giải viên không đặt nặng việc quy kết bên nào đúng, bên nào sai, mà tập trung giúp mỗi gia đình hiểu rằng không gian sinh hoạt của mình cũng có thể ảnh hưởng đến những người xung quanh. Sống trong cùng một tòa nhà, mỗi người cần có ý thức điều chỉnh thói quen, tôn trọng sự riêng tư và quyền được nghỉ ngơi của hàng xóm.

Những lời phân tích nhẹ nhàng, chân tình đã giúp hai gia đình dần thay đổi cách nhìn nhận. Từ chỗ căng thẳng, không muốn nhường nhịn nhau, các bên đã nhận ra những điều chưa phù hợp trong cách ứng xử, chủ động sang nhà nhau bắt tay giảng hòa.

Từ những vụ việc đã trực tiếp tham gia, ông Phạm Anh Dũng cho rằng, muốn làm tốt công tác hòa giải ở cơ sở, trước hết người hòa giải phải thực sự công tâm, kiên trì và có trách nhiệm. Không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm hay sự nhiệt tình, người làm công tác hoà giải còn cần nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để có cơ sở phân tích, hướng dẫn các bên giải quyết mâu thuẫn đúng quy định.

Đặc biệt, uy tín của người hòa giải có ý nghĩa quan trọng. Khi người dân tin tưởng vào sự vô tư, khách quan, không thiên vị của người đứng ra giải quyết, họ sẽ dễ dàng chia sẻ và tiếp nhận những lời khuyên chân thành.

“Khi mình đến hòa giải bằng sự vô tư, trong sáng, đặt lợi ích chung và tình đoàn kết lên trên hết thì người dân tự khắc sẽ lắng nghe và nể phục”, ông Dũng tâm niệm.