Thí điểm chính sách sẽ khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển

Đại biểu Tạ Đình Thi đã tập trung góp ý làm rõ một số nội dung trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống pháp luật. Về hoàn thiện các quy định thí điểm chính sách, đại biểu cho rằng, cần coi đây là cơ chế “mở” để khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển.

“Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã yêu cầu dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, phải chủ động nhận diện, phòng ngừa và kịp thời khắc phục sơ hở, bất cập”, đại biểu Tạ Đình Thi nói.

Cho biết trong dự thảo Luật đã quy định riêng cho thí điểm chính sách, tuy nhiên đại biểu đề nghị cần tiếp tục làm rõ hơn tính đặc thù của việc thí điểm. Trước hết, dự thảo Luật quy định thời gian thí điểm không quá 3 năm và có thể gia hạn một lần nhưng không quá 3 năm tiếp theo.

Cho rằng đây là thời gian hợp lý để đánh giá tác động, đại biểu Đoàn Hà Nội đề nghị bổ sung làm rõ cơ chế linh hoạt về không gian và đối tượng thí điểm cụ thể, không nhất thiết phải áp dụng thí điểm trên toàn bộ đối tượng chịu tác động, mà có thể thí điểm có kiểm soát ở phạm vi hẹp, có cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho cán bộ dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung. Điều này thể hiện tinh thần bảo vệ người đổi mới sáng tạo.

Đối với nguyên tắc thí điểm, đại biểu Tạ Đình Thi cho biết, dự thảo Luật quy định rõ các nguyên tắc bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, không trái với điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm công khai, minh bạch.

Cho rằng quy định như trên là rõ ràng, cụ thể, tuy nhiên đại biểu Đoàn Hà Nội cũng đề nghị cần bổ sung nguyên tắc thí điểm phải gắn với mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế, xã hội như Nghị quyết số 66-NQ/TW đã đề ra. Đồng thời cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan ban hành trong việc đánh giá thực tiễn trước khi quyết định thí điểm, tránh tình trạng thí điểm tràn lan, hình thức và gây hệ lụy lâu dài.

Đối với hệ quả pháp lý của việc thí điểm, dự thảo Luật quy định việc sơ kết, tổng kết để xem xét áp dụng chính thức. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về việc xử lý “lỗ hổng” pháp lý trong trường hợp thí điểm không thành công, bảo đảm không gây thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp và có cơ chế chuyển tiếp rõ ràng.

Về bảo đảm quy trình chính sách khép kín, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng, đây là yêu cầu then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của pháp luật, tránh tình trạng khâu yếu trong tổ chức thực thi.

Dự thảo Luật đã thiết kế quy trình được xây dựng chính sách, soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, thông qua để tổ chức thi hành; kiểm tra, rà soát, đánh giá hiệu quả và phản ứng chính sách. Đại biểu cho rằng cấu trúc như vậy là hợp lý, nhưng để thực sự khép kín quy trình thì phải bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa khâu xây dựng và thi hành pháp luật.

“Nghị quyết số 66-NQ/TW đã yêu cầu cần phải tập trung xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Vì vậy, tôi đề nghị thiết kế bổ sung một cơ chế rõ ràng về phản ứng chính sách kịp thời và hiệu quả”, đại biểu nói.

Cụ thể, khi phát hiện vướng mắc, bất cập, cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm rà soát, đề xuất sửa đổi trong thời hạn nhất định, không để tình trạng chậm nghiên cứu ban hành chính sách gây khó khăn, thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.