Cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên hỗ trợ cài đặt loa chuyển khoản để lừa đảo

Thanh toán không dùng tiền mặt đang ngày càng phổ biến tại các chợ dân sinh. Tại Hà Nội, nhiều xã, phường phối hợp với ngân hàng triển khai mô hình “Chợ 4.0”, hỗ trợ tiểu thương mở tài khoản, tạo mã QR và tiếp cận các thiết bị thông báo chuyển khoản.

Trong đó, thiết bị loa thông báo chuyển khoản, biến động số dư giúp tiểu thương nhanh chóng xác nhận giao dịch, tiết kiệm thời gian kiểm soát doanh thu. Tuy nhiên, sự phổ biến của các tiện ích thanh toán cũng đặt ra yêu cầu nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn lừa đảo mới.

Mới đây, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank), Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank) phát đi cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo nhắm vào hộ kinh doanh, tiểu thương và cửa hàng sử dụng thiết bị soundbox (loa thông báo chuyển khoản). Thủ đoạn của các đối tượng này là giả danh nhân viên ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp thiết bị, chủ động liên hệ khách hàng qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội với lý do hỗ trợ cài đặt, nâng cấp, bảo trì hoặc xử lý lỗi thiết bị.

Sau khi tạo được lòng tin, đối tượng yêu cầu khách hàng truy cập đường link giả mạo, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, chia sẻ màn hình hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại. Một số trường hợp còn bị yêu cầu cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, mã PIN và thông tin tài khoản. Khi chiếm được quyền kiểm soát thiết bị hoặc thu thập thông tin bảo mật, đối tượng có thể thực hiện giao dịch trái phép để chiếm đoạt tiền.

Trước đó, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân, đặc biệt là các hộ kinh doanh, cảnh giác với hai phương thức lừa đảo phổ biến liên quan đến loa thông báo chuyển khoản. Ngoài thủ đoạn giả mạo nhân viên kỹ thuật, đối tượng lập các fanpage mang tên ngân hàng hoặc đại lý phân phối thiết bị, quảng cáo dịch vụ cài đặt, nâng cấp loa để tìm kiếm nạn nhân. Khi chủ cửa hàng liên hệ nhờ hỗ trợ, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, ảnh căn cước công dân, truy cập đường link hoặc tải ứng dụng chứa mã độc.

Thứ hai, đối tượng sử dụng điện thoại phát lại file ghi âm tiếng loa báo “giao dịch thành công” đã chuẩn bị sẵn. Chúng có thể mua hàng số lượng lớn hoặc giả chuyển khoản thừa rồi đề nghị người bán trả lại tiền mặt. Lợi dụng lúc cửa hàng đông khách, âm thanh giả khiến tiểu thương tưởng tiền đã vào tài khoản, vội vàng giao hàng hoặc trả lại tiền mà không kiểm tra giao dịch thực tế.

Chuyên gia an ninh mạng Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Nghiên cứu, Tư vấn, Phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, việc bảo vệ người dùng trước các nguy cơ trên không gian mạng cần được thực hiện đồng bộ bằng nhiều lớp, từ hành lang pháp lý, giải pháp công nghệ đến kỹ năng số. Người sử dụng cần chủ động nhận diện nguy cơ, không để đối tượng xấu lợi dụng lòng tin để tiếp cận thông tin và tài sản cá nhân.

Các ngân hàng cũng đưa ra khuyến cáo khách hàng không cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN, tên đăng nhập ngân hàng điện tử cho bất kỳ ai; không truy cập đường link lạ, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại cho người khác.

Khi cần hỗ trợ kỹ thuật, khách hàng chỉ liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp thiết bị qua kênh chính thức. Đặc biệt, các tiểu thương, hộ kinh doanh không nên xác nhận giao dịch chỉ dựa vào âm thanh từ loa thông báo. Trước khi giao hàng hoặc hoàn tất giao dịch, cần kiểm tra số dư, lịch sử giao dịch trên ứng dụng ngân hàng để bảo đảm tiền đã thực sự vào tài khoản.

Tại nhiều xã, phường, cán bộ địa phương phối hợp với các ngân hàng đến từng chợ dân sinh hướng dẫn tiểu thương đăng ký tài khoản, tạo biển mã QR, lắp đặt loa thông báo chuyển khoản, đồng thời phổ biến cách nhận diện thủ đoạn lừa đảo. Bên cạnh đó, người dân cũng được khuyến nghị báo cơ quan công an nơi gần nhất hoặc gửi phản ánh thông qua ứng dụng VNeID để cơ quan chức năng kịp thời tiếp nhận, hỗ trợ xử lý và ngăn chặn các hành vi lừa đảo trên không gian mạng.