Để Ngày Văn hóa thực sự là ngày hội của toàn dân

Để Ngày Văn hoá luôn tỏa sáng trên đất Cảng

Không chỉ dừng ở những chương trình biểu diễn, các địa phương đang hướng tới tổ chức nhiều hoạt động văn hóa để người dân trực tiếp tham gia, từ văn nghệ quần chúng, thể dục thể thao đến trò chơi dân gian, trải nghiệm văn hóa truyền thống.

Điểm nhấn năm nay là sự kết nối giữa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18-11, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23-11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11.

Theo Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ngày 24-11 hàng năm được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam. Triển khai chủ trương này, Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30-9-2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, hướng tới hình thành chuỗi hoạt động văn hóa có sức lan tỏa trong cộng đồng.

Ngay sau khi chủ trương được đưa ra, thành phố Hải Phòng đã triển khai nhiều nội dung hưởng ứng như chương trình nghệ thuật “Sắc màu văn hóa Việt Nam”, không gian trải nghiệm “Một không gian - nhiều trải nghiệm”, hoạt động thư viện, điện ảnh, giáo dục di sản, du lịch văn hóa và thể dục thể thao. Đáng chú ý, mỗi xã, phường, đặc khu được yêu cầu chủ động tổ chức hoặc lồng ghép ít nhất một hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm, giáo dục di sản hoặc giao lưu văn hóa cộng đồng và một hoạt động thể dục, thể thao.

Yêu cầu này mở ra cơ hội để các địa phương chủ động làm mới đời sống văn hóa từ chính những thế mạnh của mình. Mỗi khu dân cư có thể lựa chọn cách làm riêng, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của người dân: Nơi tổ chức giao lưu văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật truyền thống; nơi duy trì câu lạc bộ thể thao, trò chơi dân gian; nơi tổ chức đọc sách, xem phim, tìm hiểu lịch sử, tham quan di tích hoặc trải nghiệm nghề thủ công. Qua đó, các giá trị văn hóa không chỉ được giới thiệu mà còn trở thành một phần trong sinh hoạt thường ngày.

Để những hoạt động này thực sự đi vào đời sống, vai trò chủ thể của người dân có ý nghĩa quan trọng. Người cao tuổi có thể tham gia truyền dạy làn điệu dân ca, trò chơi truyền thống; thanh thiếu niên góp sức tổ chức các hoạt động sáng tạo, thể thao; các câu lạc bộ, nghệ nhân, nghệ sĩ trở thành hạt nhân duy trì sinh hoạt văn hóa…

Cơ hội cho nhiều di sản thất truyền được khôi phục

Hải Phòng hiện có gần 4.000 di tích lịch sử, văn hóa, trong đó có 9 di tích, cụm di tích quốc gia đặc biệt, 257 di tích quốc gia, 722 di tích cấp thành phố và 33 bảo vật quốc gia. Trên địa bàn thành phố có các địa điểm thuộc hai di sản thế giới liên tỉnh là Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà và Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Cùng với hệ thống di tích, những làng nghề, lễ hội truyền thống, văn hóa biển và văn hóa đồng bằng tạo nên nguồn chất liệu đa dạng để phát triển hoạt động trải nghiệm, sản phẩm du lịch và không gian văn hóa cộng đồng.

Việc tổ chức các hoạt động văn hóa theo hướng gắn di sản với nhu cầu trải nghiệm của người dân và du khách được kỳ vọng góp phần bảo tồn giá trị truyền thống, đồng thời tạo thêm cơ hội cho sản phẩm và dịch vụ địa phương.

Tại xã Nam Sách, môn thể thao cờ người từng bị mai một, thất truyền từ lâu nhưng với tâm huyết, tạo sân chơi lành mạnh bổ ích, góp phần tăng cường tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư, xây dựng đời sống văn hóa tinh thần mà môn cờ người đã được khôi phục lại.

Ông Hồ Ngọc Lâm, Bí thư Đảng ủy xã Nam Sách cho biết, cờ người là một trò chơi dân gian, môn thể thao trí tuệ và hấp dẫn. Nhằm khôi phục lại môn thể thao đã bị thất truyền từ nhiều năm, chính quyền địa phương đã chuẩn bị và tổ chức giải thi đấu môn cờ người để đông đảo người dân, các thế hệ trẻ cùng tham gia, gìn giữ phát huy.

Đây là sự kiện nằm trong chương trình chào mừng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11.

Sự thất lạc của hội cờ người tại đình Nhân Lý để lại niềm tiếc nuối khôn nguôi về một nét đẹp tri thức và tinh thần thượng võ của vùng đất xứ Đông. Giờ đây cũng tại sân đình này, tiếng vỗ tay, cổ vũ của khán giả về hội cờ người lại được vang lên, sân đình lại huyên náo, tấp nập tiếng bước chân như giục giã, mời gọi về môn thể thao từng bị thất truyền.

Tại Đình Nhân Lý, xã Nam Sách, giải cờ người đã thu hút đông đảo người dân tham gia, đây cũng là môn thể thao được kỳ vọng duy trì đều đặn hàng năm, nhằm phát huy các giá trị văn hoá và gìn giữ cho các thế hệ trẻ mai sau.

Tại thôn Tiên Hội, xã An Lão, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để cộng đồng cùng gặp gỡ, giao lưu và nhìn lại những kết quả xây dựng đời sống văn hóa. Đáng chú ý, trong định hướng hoạt động thời gian tới, thôn chú trọng giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng gia đình hạnh phúc, củng cố tình làng nghĩa xóm, chăm lo an sinh xã hội.

Việc ra mắt mô hình “An sinh cộng đồng” và “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” cũng góp phần tạo thêm sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng, khuyến khích tinh thần sẻ chia, tương trợ.

Ông Nguyễn Công Huân, người dân thôn Tiên Hội, xã An Lão bày tỏ: “Đời sống vật chất của người dân ngày càng được nâng cao, sinh hoạt trong thôn xóm ổn định. Bà con tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và mong muốn tiếp tục chung sức xây dựng quê hương”.

Tại xã Tân Minh, thôn Phác Xuyên tổ chức điểm Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Những tiết mục văn nghệ do người dân biểu diễn và các hoạt động giao lưu trong không khí đầm ấm đã mang đến một không gian sinh hoạt gần gũi, nơi mỗi người vừa tham gia, vừa góp phần tạo nên sắc màu văn hóa của cộng đồng.

Ở xã Hợp Tiến những ngày này, thôn La Đôi tích cực chuẩn bị ngày hội văn hóa với hệ thống cờ, băng rôn, khẩu hiệu được trang hoàng trên các tuyến đường. Cùng với công tác khánh tiết, địa phương chú trọng chuẩn bị địa điểm, cơ sở vật chất và nội dung chương trình, hướng tới tạo không gian giao lưu, gặp gỡ, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân. Từ những hoạt động tưởng chừng giản dị ấy, không gian sinh hoạt cộng đồng có thêm điểm hẹn, tạo cơ hội để người dân ở các lứa tuổi cùng tham gia và chia sẻ.

Luồng sinh khí mới từ cơ sở vì thế không chỉ được tạo nên bởi không khí sôi nổi của những ngày kỷ niệm, mà còn từ những chuyển động bền bỉ trong đời sống văn hóa cộng đồng. Đó là khi văn hóa hiện diện trong từng khu dân cư, trở thành nhu cầu tự thân và niềm vui thường ngày của người dân, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn và nâng cao chất lượng cuộc sống.